Samenvatting De lat hoog voor iedereen | Pedagogisch model | Arteveldehogeschool | 2025/26

De lat hoog voor iedereen

Pedagogisch en didactisch model
Onderwijsbehoefte van de lln. staan centraal.

 Doelgericht werken en differentiëren = krachtige leeromgeving
= Versterken van verbondenheid, autonomie en competentie




We houden rekening met onze doelen maar ook onze leerlingen!




Doelgericht werken en differentiëren
Heel belangrijke vraag: “hoe kunnen we de doelen op een efficiënte en effectieve
manier bereiken bij alle leerlingen?

 Efficiënt= recht op het doel af
 Effectief= het doel bereikend
 Alle leerlingen = aanpak afstemmen op beginsituatie en rekening houdend
met verschillen

Alle componenten in het leerproces moeten doelgericht uitgewerkt worden
 Zwak uitgewerkt = gevolgen voor de mate waarin het doel bereikt wordt.



Differentiatie = het proactief, positief en planmatig omgaan met verschillen
tussen leerlingen waarbij verschillen kunnen vergroten, verkleinen of gelijk blijven 
tegemoet komen aan psychologische basisbehoefte: autonomie, competentie en
verbondenheid




Deel 1: doelgericht werken

1

,Didactisch model
= je creëert een bepaald onderwijsleersituatie om leerresultaat te bekomen
 We bepalen hierbij verschillende elementen on relatie tot de beginsituatie en de
doelstelling
 Je breng het leerproces op gang

 Via doelstelling  verwachte leerresultaten
 Keuze van de na te streven doelstelling  afhankelijk van beginsituatie
 Onderwijsleersituatie creëren om leerprocessen op gang te brengen 
leerresultaat te realiseren
 Selecteert de leerinhoud die je opneemt in je doelstellingen
 Kiest geschikte leerstof om leerinhoud aan te brengen
 Kiest passende didactische werkvorm en leermiddelen om de
doelstellingen op een efficiënte manier te bereiken. Rekening houdend met
didactische principes
 Welke mate doelstelling bereikt  doelgericht evalueren


Doelstelling: leren, geen vrijblijvende aangelegenheid!
Cursus didactisch handelen leerde we dat de lesdoelen kunnen onderverdelen in 3
groepen
- Cognitieve doelen
- Dynamisch-affectieve doelen
- Psychomotorische doelen

 Ene doel makkelijker na te streven dan andere. We moeten ook werken met
complexere doelen!  taxonomie helpt dit te doen.


Taxonomie van Bloom:
= Methode om zaken in te delen met als doel ideeën en materiaal universeel te
kunnen delen.
 Je kunt observeren, analyseren en discussiëren

Bloom ontwikkelde zijn taxonomie: 1956
 Oorspronkelijk voor het vak geschiedenis, maar snel bleek dat het model heel
goed bruikbaar was voor het bepalen van leerniveaus binnen cognitieve
ontwikkeling

Bloom heeft 3 taxonomieën ontworpen:
 Cognitieve doelen
 Psychomotorische doelen
 Dynamisch-affectieve doelen
 Binnen de opleiding gebruiken we alleen cognitieve doelen

Herhaling: elk doel omschrijft
- Een gedragsniveau (= wat doet de lln. met de inhoud)
- Een inhoudsniveau (bv. Doelgericht werken)

Algemeen:
- Doel: niet enkel eenvoudige doelen nastreven, ook complexere doelen
- Dus: taxonomie van Bloom
- Lesdoelen geordend volgens niveau
- Inzicht in de opbouw van de doelen


2

, - Eenzijdigheid in doelen opmerken
Inhoudsniveau in de taxonomie van Bloom
Cognitieve doelen  onderscheidt Bloom 4 soorten inhoudelijke kennis:

 Feitelijke kennis:
 Basiselementen die je moet kennen voor problemen op te lossen of kennis te
maken met een bepaald discipline
 bv. Doelen, eik is een boom, België is onafhankelijk geworden…

 Conceptuele kennis:
 De relatie tussen de basiselementen die de leerlingen moeten weten om de
samenhang en verbanden te zien binnen een grotere structuur
 bv. Het didactisch model

 Procedures of procedurele kennis:
 Hoe je iets doet, manieren van onderzoeken
 bv. Differentiëren, hoe maak je brood? …

 Metacognitieve kennis:
 Zelfkennis en zelfbewustzijn over de eigen kennis, kennis van strategieën om
met de kennis aan de slag te gaan
 bv. Schema’s maken, reflectie over de les, aanpak bij leren…

In minimumdoelen termen ‘procedurele kennis’ en ‘declaratieve kennis’ gebruikt
Declaratieve kennis = linken aan feitelijke kennis en conceptuele kennis van
Bloom.


Gedragsniveau binnen taxonomie van Bloom (cognitieve doelen)
6 cognitieve processen of denkniveaus onderscheidt. Ze beschrijven wat een
leerlingen doet met de inhoud:

1. Herinneren
2. Begrijpen
3. Toepassen
4. Analyseren
5. Evalueren
6. Creëren




De eerste 3 worden gezien als de ‘lagere denkvaardigheid’
De laatste 3 worden gezien als de ‘hogere denkvaardigheid’

 het is geen hiërarchie, we moeten ze niet in volgorde zien

Voorbeeld: we starten met kinderen proefjes te laten uitvoeren (toepassen), hen daarbij
hypothesen laten formuleren (begrijpen) en vervolgens te laten opzoeken of hun
veronderstelling klopt (herinneren)




3