Communicatieplan
, Inleiding
Terugkijkend op de afgelopen 2 periodes op het gebied van communicatieve vaardigheden heb ik een
aantal dingen geleerd die ik ga vertellen in mijn communicatieplan. Ik verwerk een aantal
communicatieve thema’s navolgbaar de Big Five. Dit zijn: initiatief nemen, gesprekstechnieken
waaronder de communicatieve vaardigheden vragen & doorvragen, samenvatten en de non-verbale
houding. Ook maak ik een koppeling met de oefensessies/opdrachten/praktijkwerk/andere
communicatieve vaardigheden.
Gesprekstechnieken zoals luisteren, vragen & doorvragen, samenvatten.
In periode 3 tijdens de communicatietraining heb ik voor mezelf een leerdoel vastgesteld: het
ontwikkelen van mijn gesprekstechnieken. In een van de eerste trainingen waarin we in groepjes
casussen gingen doen merkte ik namelijk dat ik er moeite mee had om als sociaal werker in gesprek
te gaan met een cliënt om zo diens situatie helder in kaart te brengen. Vragen en doorvragen, laat
staan dat samenvatten vond ik erg pittig. Aan de ene kant niet heel gek want ik zit nog maar in mijn
1e jaar van deze studie maar iets in mij werd getriggerd om op onderzoek uit te gaan. Er werd een
nieuwsgierigheid in mij aangewakkerd. Ik wilde antwoord op mijn vraag: als ik hierin wil groeien,
waar moet ik beginnen en hoe pak ik dit aan? Het leek mij verstandig om het boek “Relaties
Hanteren” van Huib Terlouw eens onderzoekend te gaan lezen en zo begon ik het boek door spitten.
Hier vond ik natuurlijk veel uitleg over gespreksvaardigheden waaronder vragen, doorvragen en
samenvatten. In dit boek zaten ook codes naar video’s waar dan weer opdrachten aan gekoppeld
waren en hier heb ik goed gebruik van gemaakt. Ik kwam achter de verschillende soorten vragen
zoals beschrijvende vragen, verklarende vragen, E-in en E-ex vragen, suggestieve vragen en waarom
vragen. Ook kwam ik achter de effecten hiervan. Een suggestieve vraag is bijvoorbeeld zelfden
effectief, behalve bij het benadrukken van een gemeenschappelijk streven of doel. Ook kwam ik dus
achter de effecten van deze vragen en ik las ook wat de valkuilen waren waarvan ik sommige bij
mezelf terugzag. Daarnaast kreeg ik een tip van een student. Zij had ervaren dat ik moeite had met
vragen stellen en doorvragen en was op de hoogte van mijn leerdoel. Ze gaf me dan ook de tip om
enkele video’s op YouTube te bekijken van Pieter de Jager
(https://www.youtube.com/watch?v=RT80ZkBaYpk ). Deze ging over effectief vragen stellen en op
zijn account waren nog meer interessante video’s te vinden zoals onder andere effectief luisteren in
gesprekken waar ik veel profijt van heb gehad. Hierin kwam een tip naar voren die luidde als volgt:
luister met de intentie om de ander te begrijpen i.p.v. de intentie om direct te antwoorden. Toen viel
bij mij het kwartje. Ik kwam eindelijk tot inzicht. Tijdens de gesprekken was ik meer bezig met welke
vragen ik de cliënt nog meer kon stellen of hoe ik op iets moest reageren dan dat ik actief en
aandachtig luisterde naar de informatie die ze me gaf. Hierdoor vond ik het zo moeilijk om te vragen,
door te vragen en te samenvatten. Ik luisterde immers maar half. Dan is het ook niet zo gek dat
vragen, doorvragen en samenvatten nogal ingewikkeld is! De oorzaak waardoor ik vragen,
doorvragen en samenvatten zo pittig vond had ik nu helemaal voor ogen. Ik richtte mij niet op het
luisteren en het hier en nu maar op dat wat ik moest reageren. En de oplossing hiervoor was mij ook
duidelijk. Kort maar krachtig: luisteren. Ik ontdekte nog een valkuil: ik was onvoldoende afgestemd.
Doorvragen op zaken die al gezegd zijn, of tot het pijnlijk wordt zijn voorbeelden hiervan. Als ik niet
goed luister naar wat er verteld wordt en mij onvoldoende afstem op de ander, mis ik de informatie
en sla ik de plank mis. Ik was heel blij dat ik deze punten eindelijk inzag en was vastberaden ze
(anders) toe te passen in de aankomende oefensessies.
Koppeling praktijkwerk
Ik kwam in gesprek met een vrouw die in de bijstand zat. Ze was gescheiden en zag haar kinderen vrij
weinig, wat haar heel erg dwars zat. Ook voelde ze zich eenzaam. Ik ga om de week bij haar langs,
drink een bakje koffie, praat en wandel met haar. Tijdens dat gesprek herinnerde ik me de vragen die
ik haar zou kunnen stellen en de opties die ik daarin had, probleemgericht of oplossingsgericht.
Hierdoor zou ik haar helpen om de hoeveelheid kracht in zichzelf en haar omgeving te ontdekken en
te versterken. Zo help ik haar immers ook om zelf oplossingen te bedenken voor haar
, Inleiding
Terugkijkend op de afgelopen 2 periodes op het gebied van communicatieve vaardigheden heb ik een
aantal dingen geleerd die ik ga vertellen in mijn communicatieplan. Ik verwerk een aantal
communicatieve thema’s navolgbaar de Big Five. Dit zijn: initiatief nemen, gesprekstechnieken
waaronder de communicatieve vaardigheden vragen & doorvragen, samenvatten en de non-verbale
houding. Ook maak ik een koppeling met de oefensessies/opdrachten/praktijkwerk/andere
communicatieve vaardigheden.
Gesprekstechnieken zoals luisteren, vragen & doorvragen, samenvatten.
In periode 3 tijdens de communicatietraining heb ik voor mezelf een leerdoel vastgesteld: het
ontwikkelen van mijn gesprekstechnieken. In een van de eerste trainingen waarin we in groepjes
casussen gingen doen merkte ik namelijk dat ik er moeite mee had om als sociaal werker in gesprek
te gaan met een cliënt om zo diens situatie helder in kaart te brengen. Vragen en doorvragen, laat
staan dat samenvatten vond ik erg pittig. Aan de ene kant niet heel gek want ik zit nog maar in mijn
1e jaar van deze studie maar iets in mij werd getriggerd om op onderzoek uit te gaan. Er werd een
nieuwsgierigheid in mij aangewakkerd. Ik wilde antwoord op mijn vraag: als ik hierin wil groeien,
waar moet ik beginnen en hoe pak ik dit aan? Het leek mij verstandig om het boek “Relaties
Hanteren” van Huib Terlouw eens onderzoekend te gaan lezen en zo begon ik het boek door spitten.
Hier vond ik natuurlijk veel uitleg over gespreksvaardigheden waaronder vragen, doorvragen en
samenvatten. In dit boek zaten ook codes naar video’s waar dan weer opdrachten aan gekoppeld
waren en hier heb ik goed gebruik van gemaakt. Ik kwam achter de verschillende soorten vragen
zoals beschrijvende vragen, verklarende vragen, E-in en E-ex vragen, suggestieve vragen en waarom
vragen. Ook kwam ik achter de effecten hiervan. Een suggestieve vraag is bijvoorbeeld zelfden
effectief, behalve bij het benadrukken van een gemeenschappelijk streven of doel. Ook kwam ik dus
achter de effecten van deze vragen en ik las ook wat de valkuilen waren waarvan ik sommige bij
mezelf terugzag. Daarnaast kreeg ik een tip van een student. Zij had ervaren dat ik moeite had met
vragen stellen en doorvragen en was op de hoogte van mijn leerdoel. Ze gaf me dan ook de tip om
enkele video’s op YouTube te bekijken van Pieter de Jager
(https://www.youtube.com/watch?v=RT80ZkBaYpk ). Deze ging over effectief vragen stellen en op
zijn account waren nog meer interessante video’s te vinden zoals onder andere effectief luisteren in
gesprekken waar ik veel profijt van heb gehad. Hierin kwam een tip naar voren die luidde als volgt:
luister met de intentie om de ander te begrijpen i.p.v. de intentie om direct te antwoorden. Toen viel
bij mij het kwartje. Ik kwam eindelijk tot inzicht. Tijdens de gesprekken was ik meer bezig met welke
vragen ik de cliënt nog meer kon stellen of hoe ik op iets moest reageren dan dat ik actief en
aandachtig luisterde naar de informatie die ze me gaf. Hierdoor vond ik het zo moeilijk om te vragen,
door te vragen en te samenvatten. Ik luisterde immers maar half. Dan is het ook niet zo gek dat
vragen, doorvragen en samenvatten nogal ingewikkeld is! De oorzaak waardoor ik vragen,
doorvragen en samenvatten zo pittig vond had ik nu helemaal voor ogen. Ik richtte mij niet op het
luisteren en het hier en nu maar op dat wat ik moest reageren. En de oplossing hiervoor was mij ook
duidelijk. Kort maar krachtig: luisteren. Ik ontdekte nog een valkuil: ik was onvoldoende afgestemd.
Doorvragen op zaken die al gezegd zijn, of tot het pijnlijk wordt zijn voorbeelden hiervan. Als ik niet
goed luister naar wat er verteld wordt en mij onvoldoende afstem op de ander, mis ik de informatie
en sla ik de plank mis. Ik was heel blij dat ik deze punten eindelijk inzag en was vastberaden ze
(anders) toe te passen in de aankomende oefensessies.
Koppeling praktijkwerk
Ik kwam in gesprek met een vrouw die in de bijstand zat. Ze was gescheiden en zag haar kinderen vrij
weinig, wat haar heel erg dwars zat. Ook voelde ze zich eenzaam. Ik ga om de week bij haar langs,
drink een bakje koffie, praat en wandel met haar. Tijdens dat gesprek herinnerde ik me de vragen die
ik haar zou kunnen stellen en de opties die ik daarin had, probleemgericht of oplossingsgericht.
Hierdoor zou ik haar helpen om de hoeveelheid kracht in zichzelf en haar omgeving te ontdekken en
te versterken. Zo help ik haar immers ook om zelf oplossingen te bedenken voor haar
