samenvatting spraakpathologie

SPRAAKKLANKSTOORNISSEN

1. HERHALING




- Nadat er een boodschap werd
gevormd (conceptualiseren)
vormt het kind een preverbale boodschap

Het kind wil blok zeggen

- Boodschap wordt naar de formulator gestuurd
- In het lexicon zijn zowel woordbetekenissen als woordvormen opgeslagen
- In het lexicon haalt informatie
o Uit omgeving
o Uit wat kind zegt
 Belangrijk onderdeel in fonologische ontwikkeling en therapie
- In volgende stap, motorische planning, worden de articulatorische doelen bepaald
- Motorische programmering van spraak
o Planning van opeenvolgende bewegingen van antomische structuren die we nodig
hebben bij spraak
- Het kind zegt blok : tegelijkertijd -> somatosensorische verwerking
- Auditieve waarneming -> klank/klankenreeks ( woord ) wordt door kind opgevangen
- Feedback -> luisteren en analyseren van eigen spraak : komt het woord dat gezegd is overeen met
woord dat in lexicon is opgeslaan
- Ontlede spraak wordt meegenomen naar een volgende keer dat een boodschap gevormd wordt

1

,Het verloop van de normale spraakontwikkeling

- Spraak komt voor taal, maar spraak en taal zijn niet los te koppelen van elkaar

- Ontwikkeling van spraak

o Verwerving van spraakklanken

o Fonologische verwerving

Verwerving spraakklanken

- Volgorde van het verwerven van spraakklanken is belangrijker dan het tijdstip waarop de klank
verworven is



Klankverwerving – verwervingsvolgorde van vocalen en consonanten volgens Beers (1995)

- Fonetische klankverwerving: volledige en correcte uitspraak van de klank, zonder fouten



Klankverwerving – verwervingsvolgorde van vocalen en consonanten volgens STESS (1995)

- Fonologische verwerving: op welke leeftijd kunnen de
klanken geïsoleerd geproduceerd worden?

- Deze tabellen worden bij jongere kinderen gebruikt

o Zonder rekening te houden met foutieve
producties
o Zonder rekening te houden met correcte
plaatsing




SPRAAKSTOORNISSEN BINNEN TOS
Taalvorm

- Fonologie
o Uitspraak/ leren gebruiken van klanken enzo
o Fonologische ontw tussen 0 en 4j
o Klankvorming bij baby’s
 Huilen ( vanaf geboorte )
 Vocaliseren ( vanaf 6 weken )
 Jhgf Vocaal spel ( vanaf 4 maanden )
 Brabbelen ( vanaf 7 maanden )
o Rond leeftijd van 1 j
 Niet of weinig gevarieerd brabbelen
 Geen gebruik van woorden
 Geen gebruik van natuurlijke gebaren

2

, o Peuterleeftijd, wat kan wijzen op STOS
 Probleem met verwerving van taalspecifieke regels van klankstructuur bv toe
idpv koe
 Kinderen die zeer onverstaanbaar zijn
 Vaak kunnen kinderen die klank wel geïsoleerd produceren, maar blijven er een
vereenvoudigingsproces op toepassen ( toep idpv soep )
- Morfologie
- Syntaxis

Taalinhoud

- Lexicon
- Semantiek

Taalgebruik

- Pragmatiek



IMPACT VAN ( FONOLOGISCHE ) SPRAAKSTOORNISSEN

- Articulatie?

o Hoe verstaanbaar is iemand?

o In welke mate voldoet de spreker aan sociaal culturele normen?

o Hoe gepast is de spraak ten opzichte van eisen die gesteld worden door de omgeving?

- Belangrijkste factor om te bepalen hoe groot de impact is, is de persoon met de fonologische
spraakstoornis zelf

- Bron van frustratie

- Sociaal-emotioneel

o Vanaf kinderleeftijd

- Beroepsmatig

o Aanwezigheid van een spraakstoornis zou mogelijkheden om een job te kunnen
kiezen/krijgen reduceren




- Interpersoonlijke effecten

o Sterk afhankelijk van de attitude van de persoon met een spraakstoornis zelf en zijn
omgeving

o Belangrijkste beïnvloedende factoren:


3