LES 1: Inleiding in de crossculturele psychologie
Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten daarvan, die van generatie
op generatie wordt overgeleverd.
1. Het Uienmodel van Cultuur
Cultuur wordt vaak voorgesteld als een ajuin met verschillende lagen.
Een ajuin is een plant die groeit, en cultuur verandert doorheen de jaren. Culturele gebruiken
zijn niet statisch en verschillen ook tussen generaties.
• Buitenste laag: Materiële cultuur
o Het meest zichtbare aspect van cultuur.
o Voorbeelden: typische gerechten, dranken, gebouwen, vlaggen, boeken, culturele
uitingen (bv. K3).
• Middelste laag: Sociale cultuur
o Iets dieper liggend dan materiële cultuur.
o Gaat over omgangsvormen, verwachtingen, en manieren waarop mensen zaken
samen organiseren.
o Voorbeelden: gedrag op een begrafenis, interacties bij een bushalte.
• Diepste laag: Subjectieve cultuur
o Bevat psychologie, emoties, waarden en dieperliggende aspecten van de mens.
o Cultuur heeft invloed op deze laag.
o Metafoor: "Hoe dieper je graaft, hoe meer tranen" (verwijzend naar de kern van de
mens en emoties).
,2. Cultuur in Relatie tot Menselijke Natuur en Persoonlijkheid
Cultuur bevindt zich tussen
menselijke natuur (universeel,
aangeboren) en
persoonlijkheid (uniek, deels
aangeboren, deels aangeleerd).
Het is iets dat wordt aangeleerd
en gedeeld wordt met een groep
mensen.
3. Essentiële Kenmerken van Cultuur
1) Gedeeld
Cultuur kan niet op zichzelf bestaan, het vereist een groep. De groep kan variëren van
klein (gezin) tot groot (nationale culturen).
• Subculturen:
Binnen grotere groepen bestaan vaak verschillende subculturen (bv.
studentencultuur, jongerencultuur).
• Variatie binnen groepen:
Ondanks gedeelde cultuur, blijft er aanzienlijke variatie tussen individuen binnen
een groep. Mensen identificeren zich niet allemaal in gelijke mate met de culturele
normen.
• Tight vs. Loose Cultures:
Elke cultuur, tight of loose, kent variatie.
o Tight cultures:
Streng voor leden, verwachten strikte naleving van normen en verwachtingen.
Minder variatie.
o Loose cultures:
Verwachtingen en tradities zijn losser, minder straf voor afwijkend gedrag.
2
,2) Overgeleverd
Cultuur wordt niet uit het niets verkregen, maar wordt aangeleerd door socialisatie.
Ø Socialisatie: Het proces waarbij individuen culturele normen, waarden en
gedragingen leren.
o Primaire socialisatie:
Gebeurt door ouders of primaire opvoeders vanaf jonge leeftijd.
o Secundaire socialisatie:
Gebeurt in bredere kringen zoals school, vrienden, hobby's, en de werkcontext.
o Tertiaire socialisatie:
Gebeurt door de brede samenleving via media, wetgeving, voorzieningen, etc.
Ø Manieren van Leren:
o Expliciet/ bewust:
Bewust meegegeven, bv. wetten lezen, opvoedkundige instructies ("eet met je
mond dicht").
o Indirect/Onbewust:
Leren door observatie van reacties (bv. een blik, ongemakkelijkheid) of positieve
interacties.
Ø Types van Cultuuroverdracht:
o Enculturatie:
Het leren van de eigen eerste cultuur gedurende het hele leven.
(cultuuroverdracht in tijd)
o Acculturatie:
Het leren van een nieuwe cultuur, bijvoorbeeld na verhuizing naar een andere
regio of land. (cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte)
3
,3) Dynamisch
Cultuur staat niet stil, ze verandert voortdurend, soms snel, soms langzaam. De
veranderingen zijn dus adaptief.
Veranderingen binnen een cultuur zijn geen toeval, ze zijn vaak aangepast aan de
heersende omstandigheden (ecologisch, sociopolitiek, biologisch).
Voorbeelden van oorzaken van verandering:
o Leden van de cultuur (beïnvloeding en actieve verandering).
o Plotse gebeurtenissen (bv. opstanden, stakingen) die veranderingen eisen.
o Geleidelijke veranderingen in gewoontes over tijd.
Enkele concrete voorbeelden:
1) Materiële Laag van Cultuur:
Siësta (Spanje)
Het gebruik van een middagpauze in Spanje is een aanpassing aan de hitte in de
zomer, waardoor werken tijdens de heetste uren vermeden wordt voor de
gezondheid.
2) Subjectieve Laag van Cultuur:
Persoonlijke Bubbel
De ruimte die mensen comfortabel vinden rondom zichzelf, is cultureel bepaald. In
dichtbevolkte gebieden zoals Tokio, waar mensen dicht op elkaar leven (bv. in de
metro), is de ervaring van persoonlijke ruimte anders dan in minder dichtbevolkte
gebieden. De psychologische ervaring van deze 'bubbel' past zich aan de
omstandigheden aan.
Impact van Corona:
De maatregelen (afstand houden, mondmaskers) tijdens de coronapandemie
hebben mogelijk ook invloed gehad op ons gevoel van persoonlijke ruimte en wat als
een aangename afstand wordt ervaren.
4
,4. Cross-culturele Psychologie
Cross-culturele Psychologie is de wetenschappelijke studie van de gelijkenissen en
verschillen in het menselijk psychologisch functioneren in verschillende culturele groepen.
Het onderzoekt hoe ons denken, voelen en doen wordt beïnvloed door de culturele context.
Het is een relatief recente wetenschap.
4.1.Geschiedenis:
• 1850: Volk-psychologie
Benadrukte de noodzaak om mensen niet enkel als individuen, maar ook in hun culturele
context te bestuderen.
• Experimentele Psychologie (bv. Wundt):
Hoewel experimenten in verschillende omstandigheden werden uitgevoerd, werden grote
historische gebeurtenissen gezien als natuurlijke experimenten die de psychologie van
mensen beïnvloeden.
• Antropologie:
Onderzoek waarbij onderzoekers langdurig met specifieke volkeren leefden om hun cultuur
en samenleving te begrijpen.
o Voorbeeld: Rivers
Bestudeerde verschillen in waarneming (kleur benoemen, gevoeligheid voor visuele
illusies) bij bewoners van Papoea-Nieuw-Guinea, wat aantoonde dat universele
zaken cultureel konden verschillen.
• Na WO II: Nationaal Karakteronderzoek
Onderzoek gericht op het begrijpen van oorzaken van de oorlog, met de vraag of er
nationale karaktertrekken te vinden zijn (bv. bij Duitsers). Aanname was dat gedeelde
omstandigheden, voorzieningen en media-invloeden in een land tot vergelijkbare
psychologische trekken konden leiden.
• Vanaf 1960-1970
Toen bloeide crosscultureel psychologisch onderzoek met specifieke wetenschappelijke
tijdschriften
5
,5. Twee benaderingen
Er zijn grofweg twee uitersten te onderscheiden in hoe men kijkt naar de relatie tussen cultuur
en psychologie:
5.1.Absolutisme:
Absolutisme/ Universalisme of algemene psychologie
Men spreekt over dé psychologie (voor iedereen hetzelfde) en beschouwt culturele variatie
als "ruis" die genegeerd moet worden.
Lijkt op het bekijken van de "hardware" van een
machine, waarbij verschillen genegeerd worden om
de kern te vinden.
Voorbeelden:
o Biologische zaken:
Kleurenblindheid (universeel meetbaar).
o Vroege aangeleerde/ontwikkelde zaken:
Hoe jonger iets verschijnt of aangeleerd wordt, hoe meer het richting universalisme
gaat, omdat cultuur minder invloed heeft gehad.
o Objectpermanentie:
Het besef dat een object blijft bestaan, ook als het uit zicht is.
o Abstracte formuleringen:
Abstracte concepten, zoals de *mogelijkheid* om taal te ontwikkelen, zijn
universeel. Echter, de specifieke taal die men leert (klanken, woorden) is wel
cultureel bepaald.
Kritiek:
Negeert de betekenisvolle culturele variatie die wel degelijk waardevolle informatie
bevat en de manier waarop het mensen hun leven beïnvloedt.
6
,5.2.Relativisme
Relativisme: Psychologie kan niet begrepen worden zonder de culturele context. Een mens
moet altijd binnen zijn cultuur bekeken worden.
Voorbeelden:
o Telsystemen:
§ Westen: Decimaal stelsel (tellen in tientallen).
§ Andere culturen: Tellen met vingerkootjes tot 12 (dozijn), wat leidt tot een andere
manier van rekenen en denken.
o Biologische functies met culturele interpretatie:
§ Boeren: In China kan een boer een compliment zijn aan de chef-kok. In andere
culturen is het onbeleefd en vraagt het om excuses. De interpretatie is
contextafhankelijk.
Kritiek:
Trekt de conclusie te ver door. Als alles cultureel bepaald is, hoe kunnen we dan
interageren met mensen uit andere culturen? Er moet dus iets gemeenschappelijks zijn,
zoals wetgeving of morele standaarden. Niet vergeten dat we over culturen heen ook
enorm veel gemeen hebben.
6. De waarheid zit meestal in het midden
Crossculturele Psychologie als “Scheidsrechter”.
Onderzoekt de twee uitersten en zoekt naar de waarheid die meestal ergens in het midden ligt.
Bekijkt welke psychologische functies meer neigen naar het universalisme en welke meer
relativisme vertonen.
7
,7. Belang crossculturele psychologie
1) Beperkingen van Huidig Psychologisch Onderzoek
Veel psychologisch onderzoek is gebaseerd op een specifieke populatie:
WEIRD-populatie:
Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic. Dit betekent dat de kennis voornamelijk
gebaseerd is op deelnemers uit westerse, hoogopgeleide, geïndustrialiseerde, rijke en
democratische landen.
à Analyse van Psychologische Papers (2008):
o meer dan 4000 wetenschappelijke psychologische papers van de voorgaande 20 jaar.
o 95% deelnemers uit de Verenigde Staten, Europa en andere Engelssprekende landen.
o Deze landen vertegenwoordigen slechts 12% van de wereldbevolking.
o 68% van de deelnemers kwam specifiek uit de Verenigde Staten.
o Tweederde van de Amerikaanse deelnemers waren bachelorstudenten.
Dit beperkt de generaliseerbaarheid van de bevindingen naar andere culturen en
bevolkingsgroepen.
2) Globalisering en Diversiteit
• Door globalisering komen we in contact met mensen uit diverse culturen, zowel
professioneel als in het dagelijks leven.
• Kennis van culturele psychologie is cruciaal voor eQectieve interactie en begeleiding van
mensen uit verschillende culturele achtergronden.
3) Verbeterd Zelfinzicht
• Het bestuderen van andere culturen helpt om je eigen cultuur beter te begrijpen.
• Alleen door contrast met andere omgevingen (of andere culturen) wordt men zich bewust
van de eigen culturele context.
4) Tegengaan van Etnocentrisme
Etnocentrisme: De neiging om de eigen cultuur, volk of omgeving te gebruiken als maatstaf om
andere culturen te beoordelen of te veroordelen. De eigen cultuur wordt gezien als de norm.
à The Danger of a Single Story:
Adichie groeide op in Nigeria en las voornamelijk Britse en Amerikaanse kinderboeken.
Dit leidde ertoe dat ze dacht dat boeken buitenlandse personages moesten hebben en over
zaken moesten gaan waarmee ze zich niet kon identificeren. De ontdekking van Afrikaanse
literatuur zorgde voor de realisatie dat mensen zoals zij, ook in boeken konden voorkomen.
Dit redde haar van een "single story" over wat boeken zijn.
Het gevaar van één enkel verhaal is dat het stereotypen creëert en de complexiteit en
diversiteit van mensen en culturen negeert. Het kan leiden tot misverstanden en een beperkt
wereldbeeld.
8
,8.Belangrijke Disclaimer over Culturele Vergelijkingen:
o Studies vergelijken vaak nationale of grote groepen (bv. Westen vs. Oosten) en benadrukken
gemiddelde verschillen, betekenen niet dat men iedereen binnen een cultuur kent.
o Het plakken van labels op basis van deze veralgemeningen is gevaarlijk en negeert de
individuele diversiteit.
o Onthoud de variatie binnen culturen, de rol van subculturen, en de beperkingen van
steekproeven.
o Culturen veranderen voortdurend.
Oefenvraag (Examenvoorbeeld):
Situatie: Louise kijkt filmpjes van een bekende influencer over kleding en make-up.
Vraag: Welke vorm van socialisatie is dit?
§ A. Primaire socialisatie
§ B. Secundaire socialisatie
§ C. Tertiaire socialisatie
§ D. Ontspanning, geen socialisatie
Antwoord: C. Tertiaire socialisatie. Dit komt door de invloed van een bekend persoon op sociale
media op een grote groep mensen.
9
, LES 2: Kwalitatieve onderzoeksmethoden.
1.Samenstelling van de steekproef:
Bij cross-cultureel onderzoek is het essentieel dat de geselecteerde groepen niet alleen
verschillen op het culturele aspect dat men onderzoekt, maar ook vergelijkbaar zijn op
andere relevante kenmerken.
Illustratief voorbeeld:
Cultuur A denkt gemiddeld minder na over de dood en vertoont vaker impulsief gedrag
dan cultuur B.
Als de deelnemers in cultuur A gemiddeld veel jonger zijn dan in cultuur B, kan het
waargenomen verschil eigenlijk een leeftijdsverschil zijn (jongeren denken mogelijk
minder na over de dood en zijn impulsiever).
Zorg ervoor dat de groepen vergelijkbaar zijn op relevante kenmerken (zoals leeftijd) om
te voorkomen dat verschillen worden toegeschreven aan cultuur terwijl ze eigenlijk door
andere factoren worden veroorzaakt.
Bij cross-cultureel onderzoek moeten er twee belangrijke vragen worden beantwoord met
betrekking tot de selectie van deelnemers en culturen:
• Welke personen ga ik bestuderen?
• Welke culturen ga ik bestuderen?
Voor beide vragen zijn er verschillende methoden om keuzes te maken, hierbij is het belabgrijk
om te weten dat de keuze verschillend kan zijn voor de selectie van culturen en deelnemers.
1) Volledig aselect
• Voorbeeld (Culturen): Willekeurig twintig landen selecteren uit een grote lijst.
• Voorbeeld (Deelnemers): Uit geboorteregisters voor elke cultuur ongeveer 500
mensen selecteren.
• Voordeel: een willekeurige selectie vergroot de kans op culturele variatie.
10
Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten daarvan, die van generatie
op generatie wordt overgeleverd.
1. Het Uienmodel van Cultuur
Cultuur wordt vaak voorgesteld als een ajuin met verschillende lagen.
Een ajuin is een plant die groeit, en cultuur verandert doorheen de jaren. Culturele gebruiken
zijn niet statisch en verschillen ook tussen generaties.
• Buitenste laag: Materiële cultuur
o Het meest zichtbare aspect van cultuur.
o Voorbeelden: typische gerechten, dranken, gebouwen, vlaggen, boeken, culturele
uitingen (bv. K3).
• Middelste laag: Sociale cultuur
o Iets dieper liggend dan materiële cultuur.
o Gaat over omgangsvormen, verwachtingen, en manieren waarop mensen zaken
samen organiseren.
o Voorbeelden: gedrag op een begrafenis, interacties bij een bushalte.
• Diepste laag: Subjectieve cultuur
o Bevat psychologie, emoties, waarden en dieperliggende aspecten van de mens.
o Cultuur heeft invloed op deze laag.
o Metafoor: "Hoe dieper je graaft, hoe meer tranen" (verwijzend naar de kern van de
mens en emoties).
,2. Cultuur in Relatie tot Menselijke Natuur en Persoonlijkheid
Cultuur bevindt zich tussen
menselijke natuur (universeel,
aangeboren) en
persoonlijkheid (uniek, deels
aangeboren, deels aangeleerd).
Het is iets dat wordt aangeleerd
en gedeeld wordt met een groep
mensen.
3. Essentiële Kenmerken van Cultuur
1) Gedeeld
Cultuur kan niet op zichzelf bestaan, het vereist een groep. De groep kan variëren van
klein (gezin) tot groot (nationale culturen).
• Subculturen:
Binnen grotere groepen bestaan vaak verschillende subculturen (bv.
studentencultuur, jongerencultuur).
• Variatie binnen groepen:
Ondanks gedeelde cultuur, blijft er aanzienlijke variatie tussen individuen binnen
een groep. Mensen identificeren zich niet allemaal in gelijke mate met de culturele
normen.
• Tight vs. Loose Cultures:
Elke cultuur, tight of loose, kent variatie.
o Tight cultures:
Streng voor leden, verwachten strikte naleving van normen en verwachtingen.
Minder variatie.
o Loose cultures:
Verwachtingen en tradities zijn losser, minder straf voor afwijkend gedrag.
2
,2) Overgeleverd
Cultuur wordt niet uit het niets verkregen, maar wordt aangeleerd door socialisatie.
Ø Socialisatie: Het proces waarbij individuen culturele normen, waarden en
gedragingen leren.
o Primaire socialisatie:
Gebeurt door ouders of primaire opvoeders vanaf jonge leeftijd.
o Secundaire socialisatie:
Gebeurt in bredere kringen zoals school, vrienden, hobby's, en de werkcontext.
o Tertiaire socialisatie:
Gebeurt door de brede samenleving via media, wetgeving, voorzieningen, etc.
Ø Manieren van Leren:
o Expliciet/ bewust:
Bewust meegegeven, bv. wetten lezen, opvoedkundige instructies ("eet met je
mond dicht").
o Indirect/Onbewust:
Leren door observatie van reacties (bv. een blik, ongemakkelijkheid) of positieve
interacties.
Ø Types van Cultuuroverdracht:
o Enculturatie:
Het leren van de eigen eerste cultuur gedurende het hele leven.
(cultuuroverdracht in tijd)
o Acculturatie:
Het leren van een nieuwe cultuur, bijvoorbeeld na verhuizing naar een andere
regio of land. (cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte)
3
,3) Dynamisch
Cultuur staat niet stil, ze verandert voortdurend, soms snel, soms langzaam. De
veranderingen zijn dus adaptief.
Veranderingen binnen een cultuur zijn geen toeval, ze zijn vaak aangepast aan de
heersende omstandigheden (ecologisch, sociopolitiek, biologisch).
Voorbeelden van oorzaken van verandering:
o Leden van de cultuur (beïnvloeding en actieve verandering).
o Plotse gebeurtenissen (bv. opstanden, stakingen) die veranderingen eisen.
o Geleidelijke veranderingen in gewoontes over tijd.
Enkele concrete voorbeelden:
1) Materiële Laag van Cultuur:
Siësta (Spanje)
Het gebruik van een middagpauze in Spanje is een aanpassing aan de hitte in de
zomer, waardoor werken tijdens de heetste uren vermeden wordt voor de
gezondheid.
2) Subjectieve Laag van Cultuur:
Persoonlijke Bubbel
De ruimte die mensen comfortabel vinden rondom zichzelf, is cultureel bepaald. In
dichtbevolkte gebieden zoals Tokio, waar mensen dicht op elkaar leven (bv. in de
metro), is de ervaring van persoonlijke ruimte anders dan in minder dichtbevolkte
gebieden. De psychologische ervaring van deze 'bubbel' past zich aan de
omstandigheden aan.
Impact van Corona:
De maatregelen (afstand houden, mondmaskers) tijdens de coronapandemie
hebben mogelijk ook invloed gehad op ons gevoel van persoonlijke ruimte en wat als
een aangename afstand wordt ervaren.
4
,4. Cross-culturele Psychologie
Cross-culturele Psychologie is de wetenschappelijke studie van de gelijkenissen en
verschillen in het menselijk psychologisch functioneren in verschillende culturele groepen.
Het onderzoekt hoe ons denken, voelen en doen wordt beïnvloed door de culturele context.
Het is een relatief recente wetenschap.
4.1.Geschiedenis:
• 1850: Volk-psychologie
Benadrukte de noodzaak om mensen niet enkel als individuen, maar ook in hun culturele
context te bestuderen.
• Experimentele Psychologie (bv. Wundt):
Hoewel experimenten in verschillende omstandigheden werden uitgevoerd, werden grote
historische gebeurtenissen gezien als natuurlijke experimenten die de psychologie van
mensen beïnvloeden.
• Antropologie:
Onderzoek waarbij onderzoekers langdurig met specifieke volkeren leefden om hun cultuur
en samenleving te begrijpen.
o Voorbeeld: Rivers
Bestudeerde verschillen in waarneming (kleur benoemen, gevoeligheid voor visuele
illusies) bij bewoners van Papoea-Nieuw-Guinea, wat aantoonde dat universele
zaken cultureel konden verschillen.
• Na WO II: Nationaal Karakteronderzoek
Onderzoek gericht op het begrijpen van oorzaken van de oorlog, met de vraag of er
nationale karaktertrekken te vinden zijn (bv. bij Duitsers). Aanname was dat gedeelde
omstandigheden, voorzieningen en media-invloeden in een land tot vergelijkbare
psychologische trekken konden leiden.
• Vanaf 1960-1970
Toen bloeide crosscultureel psychologisch onderzoek met specifieke wetenschappelijke
tijdschriften
5
,5. Twee benaderingen
Er zijn grofweg twee uitersten te onderscheiden in hoe men kijkt naar de relatie tussen cultuur
en psychologie:
5.1.Absolutisme:
Absolutisme/ Universalisme of algemene psychologie
Men spreekt over dé psychologie (voor iedereen hetzelfde) en beschouwt culturele variatie
als "ruis" die genegeerd moet worden.
Lijkt op het bekijken van de "hardware" van een
machine, waarbij verschillen genegeerd worden om
de kern te vinden.
Voorbeelden:
o Biologische zaken:
Kleurenblindheid (universeel meetbaar).
o Vroege aangeleerde/ontwikkelde zaken:
Hoe jonger iets verschijnt of aangeleerd wordt, hoe meer het richting universalisme
gaat, omdat cultuur minder invloed heeft gehad.
o Objectpermanentie:
Het besef dat een object blijft bestaan, ook als het uit zicht is.
o Abstracte formuleringen:
Abstracte concepten, zoals de *mogelijkheid* om taal te ontwikkelen, zijn
universeel. Echter, de specifieke taal die men leert (klanken, woorden) is wel
cultureel bepaald.
Kritiek:
Negeert de betekenisvolle culturele variatie die wel degelijk waardevolle informatie
bevat en de manier waarop het mensen hun leven beïnvloedt.
6
,5.2.Relativisme
Relativisme: Psychologie kan niet begrepen worden zonder de culturele context. Een mens
moet altijd binnen zijn cultuur bekeken worden.
Voorbeelden:
o Telsystemen:
§ Westen: Decimaal stelsel (tellen in tientallen).
§ Andere culturen: Tellen met vingerkootjes tot 12 (dozijn), wat leidt tot een andere
manier van rekenen en denken.
o Biologische functies met culturele interpretatie:
§ Boeren: In China kan een boer een compliment zijn aan de chef-kok. In andere
culturen is het onbeleefd en vraagt het om excuses. De interpretatie is
contextafhankelijk.
Kritiek:
Trekt de conclusie te ver door. Als alles cultureel bepaald is, hoe kunnen we dan
interageren met mensen uit andere culturen? Er moet dus iets gemeenschappelijks zijn,
zoals wetgeving of morele standaarden. Niet vergeten dat we over culturen heen ook
enorm veel gemeen hebben.
6. De waarheid zit meestal in het midden
Crossculturele Psychologie als “Scheidsrechter”.
Onderzoekt de twee uitersten en zoekt naar de waarheid die meestal ergens in het midden ligt.
Bekijkt welke psychologische functies meer neigen naar het universalisme en welke meer
relativisme vertonen.
7
,7. Belang crossculturele psychologie
1) Beperkingen van Huidig Psychologisch Onderzoek
Veel psychologisch onderzoek is gebaseerd op een specifieke populatie:
WEIRD-populatie:
Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic. Dit betekent dat de kennis voornamelijk
gebaseerd is op deelnemers uit westerse, hoogopgeleide, geïndustrialiseerde, rijke en
democratische landen.
à Analyse van Psychologische Papers (2008):
o meer dan 4000 wetenschappelijke psychologische papers van de voorgaande 20 jaar.
o 95% deelnemers uit de Verenigde Staten, Europa en andere Engelssprekende landen.
o Deze landen vertegenwoordigen slechts 12% van de wereldbevolking.
o 68% van de deelnemers kwam specifiek uit de Verenigde Staten.
o Tweederde van de Amerikaanse deelnemers waren bachelorstudenten.
Dit beperkt de generaliseerbaarheid van de bevindingen naar andere culturen en
bevolkingsgroepen.
2) Globalisering en Diversiteit
• Door globalisering komen we in contact met mensen uit diverse culturen, zowel
professioneel als in het dagelijks leven.
• Kennis van culturele psychologie is cruciaal voor eQectieve interactie en begeleiding van
mensen uit verschillende culturele achtergronden.
3) Verbeterd Zelfinzicht
• Het bestuderen van andere culturen helpt om je eigen cultuur beter te begrijpen.
• Alleen door contrast met andere omgevingen (of andere culturen) wordt men zich bewust
van de eigen culturele context.
4) Tegengaan van Etnocentrisme
Etnocentrisme: De neiging om de eigen cultuur, volk of omgeving te gebruiken als maatstaf om
andere culturen te beoordelen of te veroordelen. De eigen cultuur wordt gezien als de norm.
à The Danger of a Single Story:
Adichie groeide op in Nigeria en las voornamelijk Britse en Amerikaanse kinderboeken.
Dit leidde ertoe dat ze dacht dat boeken buitenlandse personages moesten hebben en over
zaken moesten gaan waarmee ze zich niet kon identificeren. De ontdekking van Afrikaanse
literatuur zorgde voor de realisatie dat mensen zoals zij, ook in boeken konden voorkomen.
Dit redde haar van een "single story" over wat boeken zijn.
Het gevaar van één enkel verhaal is dat het stereotypen creëert en de complexiteit en
diversiteit van mensen en culturen negeert. Het kan leiden tot misverstanden en een beperkt
wereldbeeld.
8
,8.Belangrijke Disclaimer over Culturele Vergelijkingen:
o Studies vergelijken vaak nationale of grote groepen (bv. Westen vs. Oosten) en benadrukken
gemiddelde verschillen, betekenen niet dat men iedereen binnen een cultuur kent.
o Het plakken van labels op basis van deze veralgemeningen is gevaarlijk en negeert de
individuele diversiteit.
o Onthoud de variatie binnen culturen, de rol van subculturen, en de beperkingen van
steekproeven.
o Culturen veranderen voortdurend.
Oefenvraag (Examenvoorbeeld):
Situatie: Louise kijkt filmpjes van een bekende influencer over kleding en make-up.
Vraag: Welke vorm van socialisatie is dit?
§ A. Primaire socialisatie
§ B. Secundaire socialisatie
§ C. Tertiaire socialisatie
§ D. Ontspanning, geen socialisatie
Antwoord: C. Tertiaire socialisatie. Dit komt door de invloed van een bekend persoon op sociale
media op een grote groep mensen.
9
, LES 2: Kwalitatieve onderzoeksmethoden.
1.Samenstelling van de steekproef:
Bij cross-cultureel onderzoek is het essentieel dat de geselecteerde groepen niet alleen
verschillen op het culturele aspect dat men onderzoekt, maar ook vergelijkbaar zijn op
andere relevante kenmerken.
Illustratief voorbeeld:
Cultuur A denkt gemiddeld minder na over de dood en vertoont vaker impulsief gedrag
dan cultuur B.
Als de deelnemers in cultuur A gemiddeld veel jonger zijn dan in cultuur B, kan het
waargenomen verschil eigenlijk een leeftijdsverschil zijn (jongeren denken mogelijk
minder na over de dood en zijn impulsiever).
Zorg ervoor dat de groepen vergelijkbaar zijn op relevante kenmerken (zoals leeftijd) om
te voorkomen dat verschillen worden toegeschreven aan cultuur terwijl ze eigenlijk door
andere factoren worden veroorzaakt.
Bij cross-cultureel onderzoek moeten er twee belangrijke vragen worden beantwoord met
betrekking tot de selectie van deelnemers en culturen:
• Welke personen ga ik bestuderen?
• Welke culturen ga ik bestuderen?
Voor beide vragen zijn er verschillende methoden om keuzes te maken, hierbij is het belabgrijk
om te weten dat de keuze verschillend kan zijn voor de selectie van culturen en deelnemers.
1) Volledig aselect
• Voorbeeld (Culturen): Willekeurig twintig landen selecteren uit een grote lijst.
• Voorbeeld (Deelnemers): Uit geboorteregisters voor elke cultuur ongeveer 500
mensen selecteren.
• Voordeel: een willekeurige selectie vergroot de kans op culturele variatie.
10
