Samenvatting Onderzoek en Kwaliteit 1

Onderzoek en kwaliteit
1. LUIKONDERZOEK
1.1. BASISBEGRIPPEN
1.1.1. UITBREIDING LEERSTOF: EVIDENCE- BASED PRACTICE
 Is een methode die verpleegkundigen en andere gezondheidswerkers helpt om
keuzes te maken over de beste zorg voor een zorgontvanger
 Is op evidentie of op bewijsmateriaal gebaseerde praktijk
 4 pijlers:




 De 5 stappen om EBP toe te passen (hieronder verder uitgelegd)
o STAP 1: Het vertalen probleem naar onderzoeksvraag.
o STAP 2: Het zoeken van een wetenschappelijke literatuur (= “bewijsmateriaal”)
om de onderzoeksvraag zo goed mogelijk te beantwoorden. van een klinisch een
beantwoorde
o STAP 3: Het kritisch beoordelen van het gevonden bewijsmateriaal op kwaliteit
en toepasbaarheid.
o STAP 4: Vertalen van het onderzoek naar een geschikte toepassing in de praktijk.
o STAP 5: Het evalueren van het resultaat en toepassing in de praktijk.

Stap 1: Het vertalen van een klinisch probleem naar beantwoordbare vraag
 Formuleren van de zoekvraag
 PICO  hulp bij ontleden van de onderzoeksvraag
 Elk wetenschappelijk onderzoek begint met een vraag, de onderzoeksvraag en eindigt
uiteindelijk met een antwoord erop

PICO THERAPIE
Patiënt Welke zorgontvanger? Populatie?
Intervention Welke behandeling?
Comparison Vergeleken met welke (standaard) behandeling?
Outcome Welk resultaat?


STAP 2: Het zoeken van wetenschappelijke literauur om de vraag te beantwoorden
 1e Artikels selecteren op basis van titel en abstract (samenvatting)
 2e selectie op basis van PICO
 3e selectie: zijn artikels tegenstrijdig met anderen over hetzelfde onderwerp  mate
van betrouwbaarheid en validiteit zijn zeer belangrijk
 Elk wetenschappelijk onderzoek start met grondige literatuurstudie  gebruiken van
databanken
 Bronvermelding gebeurt via APA- (American Psychological Association) normen.
STAP 3: Het kritisch beoordelen van de gevonden artikelen

1

, Zowel onderzoekontwerp & data-analyse van kwalitatief/kwantitatief kritisch
bestuderen.
 In praktijk vaak lastig om EBP te implementeren  gebrek aan tijd, toegang tot
relevante literatuur, het beschikken over onvoldoende vaardigheden bij het opzoeken
en beoordelen van wetenschappelijke literatuur
 Besluit:
o Opzoeken en beoordelen van specifieke wetenschappelijke artikels vraagt veel
tijd.
o Oplossing: EBP wetenschappelijke richtlijnen: onmiddellijk bruikbaar
o Onderzoek = doelgericht proces waarbij men op systematische manier op basis
van onderzoeksonderwerp, data verzamelen en analyseert, om op betrouwbare
en valide wijze onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken van een
probleemstelling

1.1.2. VERWERKINGSOEFENINGEN
 Opdracht 1: EBP
Probeer de PICO op te stellen van de volgende praktijkvragen:
o Vermindert huidlijm het aantal wondinfecties?
 P: patiënt na operatie/ patiënt met wonde
 I: huidlijm
 C: klassieke wondhechting/ geen huidlijm
 O: wondinfecties
o Is de aanwezigheid van familie bij een reanimatie beter voor het rouwproces?
 P: familie van patiënt die reanimatie ondergaat
 I: aanwezigheid familie bij reanimatie
 C: afwezigheid familie bij reanimatie.
 O: betere rouwverwerking
o Stoort de aanwezigheid van familie het verloop van de reanimatie?
 P: verpleegkundige die de reanimatie uitvoeren.
 I: aanwezigheid familie bij reanimatie
 C: afwezigheid familie bij reanimatie
 O: verloop van reanimatie
3 belangrijke voordelen van EBP. (YouTube filmpje)  hogere kwaliteit van zorg is onder meer een
heel belangrijke!!
o Verantwoorden van de zorg en leveren van hoge kwaliteitsvolle zorg
o Ontwikkelen van verpleegkundige beroep, versterkt de positie van de verpleegkundige
o Reductie van ongewenste variatie in klinisch handelen
o Voldoet aan de verwachting van de patiënt

 Opdracht 2: Soorten onderzoek
Je leest een onderzoek waarbij vragenlijsten zijn gebruikt om bij te houden hoeveel mensen roken. Ze
moesten elke dag turven.
o Is dit prospectief of retrospectief onderzoek
 Prospectief onderzoek
o Is dit een kwalitatief of kwantitatief onderzoek?
 Kwantitatief onderzoek




2

, Opdracht 3: Fundamenteel of praktijkgericht onderzoek
Horen de onderstaande onderzoekstitels en – vragen thuis bij fundamenteel of praktijkgericht
onderzoek?
o Een onderzoek naar gunstige interventies op agressief gedrag van psychiatrische
zorgontvangers
 Praktijkgericht (specifiek voor 1 groep mensen geldend)
o De ontwikkeling van de zelfzorgtheorie van Orem.
 Fundamenteel (accent ligt op de ontwikkeling van een theorie) (algemeen geldend)
o Onderzoek naar post-traumatische stress (PTS): waardoor wordt PTS veroorzaakt? Wat zijn
de kenmerken van PTS?
 Fundamenteel WANT algemeen geldende theorie
o Hoe moeten we omgaan met jeuk?
 Praktijkgericht
o Hoe kan een zorgontvanger voorbereid worden op een coloscopie?
 Praktijkgericht
o Is er een verband tussen het aantal uren studie en angst voor het examen?
 Praktijkgericht (Interventies gaan ontwikkelen voor studenten met faalangst)

 Opdracht 4: Verschillende indelingen van onderzoek (Pagina 17-18)
Geef voor onderstaande onderzoeksbeschrijvingen aan hoe deze onderzoeken het best te typeren zijn.
Gebruik voor je antwoord de verschillende onderzoekstyperingen nl: volgens doel, grondvorm,
tijdsperspectief
o Voorlichting over vroege ontdekking van kanker
 Doel: praktijkgericht (gedrag beïnvloeden)
 Grondvorm: kwantitatief onderzoek  grote steekproef
 Tijdsperspectief: longitudinaal, panel, prospectief (3x meting na interventie, dezelfde
groep)
o Relatie tussen gezondheidsstatus en cognitief functioneren bij ouderen.
 Doel: fundamenteel (doel is puur kennisvermeerdering, resultaat is generaliseerbaar
in alle contexten met ouderen)
 Grondvorm: kwantitatief onderzoek
 Tijdsperspectief: longitudinaal, panel, prospectief (6jaar)
o Opvattingen van vrouwen over verschillende baringshoudingen
 Doel: praktijkgericht (toepassing van kennis in een specifieke praktijksituatie vb:
invloed van baringshoudingen op bevallingen)
 Grondvorm: kwalitatief onderzoek (kleine steekproef)
 Tijdsperspectief: dwarsdoorsnede onderzoek (je kunt niet aanduiden pro of
retrospectief
o Onderzoek naar verplaatsingsgeschiedenis en plaatsingsverloop bij kinderen in de langdurige
pleegzorg
 Doel: praktijkgericht
 Grondvorm: kwantitatief onderzoek
 Tijdsperspectief: retrospectief




3

, 1.2. SOORTEN ONDERZOEK
1.2.1. DOELEN: FUNDAMENTEEL >< PRAKTIJKGERICHT
 Op basis van doel:

Fundamenteel Praktijkgericht
Kennisvermeerdering, algemeen Levert kennis op die maatschappelijke
geldende kennis ontwikkelen verschijnselen in werkelijkheid kunnen
analyseren & evt. ook te
beïnvloeden/veranderen
Theoretische relevantie Vragen uit de praktijk beantwoorden
Bijdragen aan wetenschappelijke
kennis van onderwerp

1.2.2. GRONDVORMEN: KWANTITATIEF >< KWALITATIEF
 Op basis van doel:

Kwantitatief Kwalitatief
In de breedte onderzoeken In de diepte onderzoeken
In cijfermateriaal omzetten In taal omzetten
Verwerking via statistische analyses Steekproef is klein
Moet voldoende groot en zo Streven naar diversiteit in doelgroep en
representatief mogelijk zijn, bv. rijkdom aan informatie in doelgroep
Schriftelijke enquêtes


1.2.3. TIJDSPERSPECTIEVEN
 Op basis van het tijdpad? -perspectief:
 Gegevens worden op 1 moment verzameld:
o CROSS-SECTIONEEL
 Eenmalig, op een bepaald tijdstip onderzocht
 Gegevens worden op verschillende momenten verzameld: Longitudinaal
onderzoek:
o TRENDONDERZOEK
 Regelmatige tijdstippen met onderzoek
 Niet altijd met dezelfde doelgroep
o PANELONDERZOEK
 Regelmatige tijdstippen met onderzoek
 Altijd met dezelfde doelgroepen
o RETROSPECTIEF
 Terugblikken in tijd (heden verbinden met gebeurtenissen in het
verleden)
o PROSPECTIEF
 Vooruitkijken in tijd
 Meerdere onderzoeken op verschillende tijdstippen
 Verschillende resultaten met elkaar verbinden




4