Samenvatting Verpleegkundige methodiek en vaardigheden 1 - hftsk 13 zwachtelen

Hoofdstuk XIII Zwachtelverbanden
Leerdoelen
Na het bestuderen van dit onderdeel kan je:

 Het aangepaste verband aanleggen volgens de te bereiken doelstellingen en de
basisprincipes van het verpleegkundig handelen
 Indicaties opsommen waarom zwachtelverbanden gebruikt worden
 Aandachtspunten benoemen en uitleggen tijdens het aanleggen van een zwachtel

Inleiding
VERBANDLEER
= de kunde van het aanbrengen van (zwachtel)verbanden

 Het omschrijft de technieken & aandachtspunten om verbanden aan te leggen
 Binnen de verbandleer  verschillende verbanden en zwachtels

1. Indicatie
 Een zwachtel of verband kan worden aangebracht om verschillende redenen:
- Wondbehandeling of wondbedekking
- Bloedstelping
- Vochtopname
- Letsel aan het bewegingsapparaat
- Ondersteuning van het lichaamsdeel
- Druk uitoefenen op het lichaamsdeel
- Fixatie of immobilisering
 Combinatie van verschillende redenen is ook mogelijk

2. Materiaal
 Bij aanleggen zwachtelverband rekening houden met:
- Breedte van het verband
- Benodigde hoeveelheid
- Soort verband
 Het is mogelijk om een elastisch rolverband of gaasverband aan te brengen
 Vastzetten zwachtel:
- Kleefpleister
- Geen verbandklemmen => kunnen ernstige verwondingen veroorzaken en zijn niet
geschikt als bevestigingsmiddel

3. Houding en techniek
 Aandachtspunten v het aanleggen van zwachtels
- Vergeet nooit het doel vh aan te leggen verband
 Verschillende technieken kunnen gecombineerd worden om de functie te
verbeteren



1

, - Plaats jezelf in een gemakkelijke, ergonomische positie en leg al het materiaal vooraf
klaar
- Houd rekening met de houding vd ZO
 Zorg ervoor dat het te zwachtelen lichaamsdeel ontspannen is
 Wnr de ZO gezwachteld is in een gespannen houding en zich daarna ontspant, zal de
drukverdeling wijzigen waardoor het verband zijn functie verliest
- Kijk altijd ‘in de rol’
 Beter resultaat in de drukverdeling
 Goede drukverdeling is van cruciaal belang voor de functie vh verband
 Een ongelijke drukverdeling kan de bloedsomloop belemmeren
 het is mogelijk dat het veneuze bloed dan niet kan terugstromen
- Een goeie drukverdeling is mogelijk door:
 Een constante rek aan te houden tijdens het aanleggen
 Dat de slagen elkaar voor twee derden overlappen
 Door de gelijke afstand te houden, bekom je op dezelfde wijze een geschikte fixatie
en bedekking
- Om het effect van een knelverband bij extremiteiten te vermijden, begin je steeds aan
het uiteinde vh lichaamsdeel
 Werk van distaal naar proximaal
 Laat steeds, indien toegelaten, de distale vingers en de tenen vrij zodat je de
bloedsomloop, de bewegingsmogelijkheden en gewaarwordingen kunt observeren
- Om oedeem te verhinderen, is het handig om het omzwachtelde lichaamsdeel hoog te
houden en activiteiten te stimuleren

4. Stappenplan: aanbrengen van een zwachtelverband
 Zie cursus p. 36

5. Voorbereiding
 Gegevens verzamelen: doel van het verband, breedte bepalen
 Informatie geven aan de ZO
 ZO comfortabele houding geven
 Bevestigingsmateriaal vooraf klaarmaken

6. Aanleggen van een zwachtelverband (voor rechtshandige
persoon)
 Plaats je voor de ZO
 Zwachtel id rechterhand nemen en de rol naar boven houden
 Werken van links naar rechts
 Beginnen aan het uiteinde van het lidmaat en verder ontrollen naar boven toe (= van distaal
naar proximaal)
 Begin steeds met cirkelslagen om het verband te bevestigen
 Alternatief: eerste winding iets schuin, tweede winding circulair erboven
 Het hoekje van de eerste winding omslaan en fixeren met een derde winding

Zie foto’s cursus p. 338

 Elke nieuwe slag laat een derde deel van het vorige onbedekt

2