Labo microbiologie
Labo les 1: steriliteit en voedingsmedia
2 basisprincipes microbiologie
Voedingsbodem
Steriliteit
1.1 Steriliteit
Na sterilisatie materiaal beschermen tegen hercontaminaties (lucht,
personen)
Afsluiten recipiënt en dergelijke
Katoen proppen ( watten), aluminiumfolie, speciale metalen kapjes,
schroefdoppen
Voornaamste sterilisatie techniek-> warmte
1.1.1 Sterilisatie droge warmte
elektrische oven
Droogsterilisator/ droogoven
Glas, metaal
Langzaam wegens lucht een slechte warmte geleider is
Hogere temperatuur -> duur verkort
180 graden 1/2u Minimum
170 graden 1u Minimum
160 graden 2u Minimum
Inpakken met kraftpapier
1.1.2 Sterilisatie vochtige warmte
boven 100°c pas micro-organismen + sporen dood
Koken onder druk -> autoclaaf
Lucht verwijderen door uitlaatopening
Hermetisch afgesloten-> voor druk verhoging
121°c
1 atmosfeer druk
15 min
Deze temperatuur kan alleen bereikt worden als alleen stoom in de
autoclaaf aanwezig is
Anders onvoldoende steriel door lage temperatuur
Voedingsmedia, vloeistoffen, materiaal dat niet droog hoeft te zijn,
bestand tegen 121°c of meer
1.1.3 stappenplan autoclaaf
1. Kies autoclaaf + bijpassend deksel + kijk of er een rooster in
zit
, 2. Breng gedesioniseerd water in de pot ( 1cm boven het niveau
van de rooster, langer autoclaveren? Liefst iets meer water
3. Zet het materiaal stevig in de pot
4. Breng de V- vormige inkeping op het deksel t.o.v de v-vormige
inkeping op de ketel, plaats op deze manier het deksel op de
ketel
5. Draai het deksel toe zodat de handvaten op elkaar staan
6. Laat de uitlaatklep open
7. Verwarmingsplaat op max stand
8. Laat alle lucht uit de ketel ontsnappen (vochtige stoom na een
tijd droge stoom)
9. Sluit de uitlaatklep door de afsluitdop te plaatsen
10. Laat de ketel op de gewenste druk komen (1kg/cm2 of
14-15psi) pas als het druk ventiel omhoog komt begint de
druk te stijgen
11. Bij gewenste druk de verwarming regelen tot de druk
behouden blijft ( even in de gaten houden of de druk blijft)
12. Na vereiste sterilisatie tijd de verwarming afzetten en
laten afkoelen op een rooster -> druk daalt
13. Pas wanneer druk op nul staat en druk ventiel
teruggevallen is afsluitdop afnemen en autoclaaf openen ( let
op! Ontsnappende stoom)
14. Met isolerende handschoenen materiaal eruit nemen en
autoclaaf uitgieten ( geurhinder tegen gaan)
1.2 voedingsbodems
Medium waarop MO op word gekweekt
Belangrijke ingrediënten voedingsbodem
Grote hoeveelheid water 95-97%
Stikstof (N) bron
Koolstof (C) bron
Vitamines + groeifactoren
Mineralen + sporen elementen
1.2.1 Synthetische voedingsbodem
zuivere scheikundige verbindingen (nauwkeurig gekend)
Behoefte MO voor bepaalde voedingstoffen bestuderen
Gevoeligheid voor stoffen bestuderen
1.2.2 Niet synthetische voedinsgbodem
Plantaardige of dierlijke verbindingen
Niet nauwkeurig gekend
( vleesextract, gistextract, pepton)
Volgens aard van gebruik onderscheid voedingsbodem
Selectieve voedingsbodems
, Bevatten stoffen die sommige bacteriën laten groeien en andere
remmen
Vb: remmen vaak gram positieve bacteriën
Differentiëringsbodems
Maken onderscheid tussen bacteriën door verschil in kolonie-kleur of
reactie
Vb: onderscheid tussen E.coli en aerobacter aerogenes
Ophoping of aanrijkingsbodems
Worden gebruikt om één bacteriesoort te laten toenemen wanneer
die weinig aanwezig is
Vb: opsporen van salmonella
Telbodems
Laten zoveel mogelijk MO groeien om hun aantal te bepalen
Vb: gebruik bij water, melk onderzoek enz.
Vloeibare voedingsbodems
Bouillions (broth)
Vb: nutriënten bouililion (NB)
Geen opstijvende stof -> blijft vloeibaar
Vaste voedingsbodems
Zelfde samenstelling maar met een opstijvende stof
Word vast bij afkoelen
Opstijvende stoffen: agar, gelatine, silicagel
Agar
Afkomstig van zeewieren
Bestaat uit polysachariden
Word door meeste MO niet afgebroken
Smelt bij +- 100°c en weer vast bij +- 47°c
Word gebruikt om vaste voedingsbodem te maken
Bij +- 50°c kan men MO of warmtegevoelige stoffen toevoegen
Manier van opstijven (in proefbuizen)
Rechte voedingsbodem: groei van facultatief en strikt anaerobe MO
Schuine voedingsbodem: groei van aerobe MO
1.2.3 Voedingsbodems gebruikt tijdens labosessies
NB Nutrient bouillion Algemeen vloeibaar
Labo les 1: steriliteit en voedingsmedia
2 basisprincipes microbiologie
Voedingsbodem
Steriliteit
1.1 Steriliteit
Na sterilisatie materiaal beschermen tegen hercontaminaties (lucht,
personen)
Afsluiten recipiënt en dergelijke
Katoen proppen ( watten), aluminiumfolie, speciale metalen kapjes,
schroefdoppen
Voornaamste sterilisatie techniek-> warmte
1.1.1 Sterilisatie droge warmte
elektrische oven
Droogsterilisator/ droogoven
Glas, metaal
Langzaam wegens lucht een slechte warmte geleider is
Hogere temperatuur -> duur verkort
180 graden 1/2u Minimum
170 graden 1u Minimum
160 graden 2u Minimum
Inpakken met kraftpapier
1.1.2 Sterilisatie vochtige warmte
boven 100°c pas micro-organismen + sporen dood
Koken onder druk -> autoclaaf
Lucht verwijderen door uitlaatopening
Hermetisch afgesloten-> voor druk verhoging
121°c
1 atmosfeer druk
15 min
Deze temperatuur kan alleen bereikt worden als alleen stoom in de
autoclaaf aanwezig is
Anders onvoldoende steriel door lage temperatuur
Voedingsmedia, vloeistoffen, materiaal dat niet droog hoeft te zijn,
bestand tegen 121°c of meer
1.1.3 stappenplan autoclaaf
1. Kies autoclaaf + bijpassend deksel + kijk of er een rooster in
zit
, 2. Breng gedesioniseerd water in de pot ( 1cm boven het niveau
van de rooster, langer autoclaveren? Liefst iets meer water
3. Zet het materiaal stevig in de pot
4. Breng de V- vormige inkeping op het deksel t.o.v de v-vormige
inkeping op de ketel, plaats op deze manier het deksel op de
ketel
5. Draai het deksel toe zodat de handvaten op elkaar staan
6. Laat de uitlaatklep open
7. Verwarmingsplaat op max stand
8. Laat alle lucht uit de ketel ontsnappen (vochtige stoom na een
tijd droge stoom)
9. Sluit de uitlaatklep door de afsluitdop te plaatsen
10. Laat de ketel op de gewenste druk komen (1kg/cm2 of
14-15psi) pas als het druk ventiel omhoog komt begint de
druk te stijgen
11. Bij gewenste druk de verwarming regelen tot de druk
behouden blijft ( even in de gaten houden of de druk blijft)
12. Na vereiste sterilisatie tijd de verwarming afzetten en
laten afkoelen op een rooster -> druk daalt
13. Pas wanneer druk op nul staat en druk ventiel
teruggevallen is afsluitdop afnemen en autoclaaf openen ( let
op! Ontsnappende stoom)
14. Met isolerende handschoenen materiaal eruit nemen en
autoclaaf uitgieten ( geurhinder tegen gaan)
1.2 voedingsbodems
Medium waarop MO op word gekweekt
Belangrijke ingrediënten voedingsbodem
Grote hoeveelheid water 95-97%
Stikstof (N) bron
Koolstof (C) bron
Vitamines + groeifactoren
Mineralen + sporen elementen
1.2.1 Synthetische voedingsbodem
zuivere scheikundige verbindingen (nauwkeurig gekend)
Behoefte MO voor bepaalde voedingstoffen bestuderen
Gevoeligheid voor stoffen bestuderen
1.2.2 Niet synthetische voedinsgbodem
Plantaardige of dierlijke verbindingen
Niet nauwkeurig gekend
( vleesextract, gistextract, pepton)
Volgens aard van gebruik onderscheid voedingsbodem
Selectieve voedingsbodems
, Bevatten stoffen die sommige bacteriën laten groeien en andere
remmen
Vb: remmen vaak gram positieve bacteriën
Differentiëringsbodems
Maken onderscheid tussen bacteriën door verschil in kolonie-kleur of
reactie
Vb: onderscheid tussen E.coli en aerobacter aerogenes
Ophoping of aanrijkingsbodems
Worden gebruikt om één bacteriesoort te laten toenemen wanneer
die weinig aanwezig is
Vb: opsporen van salmonella
Telbodems
Laten zoveel mogelijk MO groeien om hun aantal te bepalen
Vb: gebruik bij water, melk onderzoek enz.
Vloeibare voedingsbodems
Bouillions (broth)
Vb: nutriënten bouililion (NB)
Geen opstijvende stof -> blijft vloeibaar
Vaste voedingsbodems
Zelfde samenstelling maar met een opstijvende stof
Word vast bij afkoelen
Opstijvende stoffen: agar, gelatine, silicagel
Agar
Afkomstig van zeewieren
Bestaat uit polysachariden
Word door meeste MO niet afgebroken
Smelt bij +- 100°c en weer vast bij +- 47°c
Word gebruikt om vaste voedingsbodem te maken
Bij +- 50°c kan men MO of warmtegevoelige stoffen toevoegen
Manier van opstijven (in proefbuizen)
Rechte voedingsbodem: groei van facultatief en strikt anaerobe MO
Schuine voedingsbodem: groei van aerobe MO
1.2.3 Voedingsbodems gebruikt tijdens labosessies
NB Nutrient bouillion Algemeen vloeibaar