Elektronica en elektriciteit
Hoofdstuk 1: inleiding in de elektriciteit
Elektrische apparaten
Elektrisch apparaat
Opnemer
Signaalverwerkend gedeelte
Weergever
Zie p 9 voor voorbeelden
Eigenschappen en opwekking van elektrische energie
+ -
Elektrische energie verplaats zich snel Niet in grote hoeveelheden op te stapelen
Makkelijk overgrote afstanden transporteren Gevaarlijk = elektrocutie
Gemakkelijk te vormen met andere apparatuur
Veroorzaakt geen luchtvervuiling bij gebruik
Zeer groot comfort
Verzekert ons veiligheid: op spoor, weg,…
,Uitwerking van elektrische energie
• Thermische verschijnselen: warmte (joule-effect)
• Chemische verschijnselen: elektrolyse in de elektrochemie (vloeibare geleiders = elektrolyten)
• Lichtverschijnselen: elektronen in aangeslagen toestand die bij terugkeer elektromagnetische
stralingsenergie uitzenden als licht
• Magnetische verschijnselen: koperdraad aangesloten op een elektrische bron (bv. Ijzer), het wordt
magnetisch
• Mechanische verschijnselen: als een stroom voerende geleider zich in een magnetisch veld zal ze een kracht
ondervinden
• Fysiologische verschijnselen: elektrocutie, schokken
Hoofdst
2:opbouw vanf de
uk sto
molecul➔ atoo elektrisch
e m: neutraal
Ker
n
• Proton: elektrisch
neutraal elektrisch
• Neutron:
Elektronenwolk:
positief elektrisch
neutraal
Lading Q proton = lading Q elektron; enkel
tegengesteld teken
Q = .10−19 C
1,602
Elektronen rond de kern
tonen
= in
pro de
➔
Gevolg = atoom elektrisch
stabi
neutraal kern
el
, Energie van het elektron
2 krachten die op elektronen inwerken
• Kinetische energie = energie v/d beweging ➔ worden weggeslingerd v/d kern
• Potentiele energie = energie van plaats ➔ + kern trekt aan
De kracht die de elektronen wil verwijderen van de kern, wordt normaal in evenwicht gehouden door de
aantrekkingskracht van de kern op de elektronen
Elektronenschil met een grotere straal ➔ hoger energieniveau
Vrijmaken van een elektron ➔ toevoegen van energie
Vrije elektronen
= soorten elektronen die zich vrij bewegen in de materie van het ene naar het andere atoom
Soorten materialen
• Geleiders = bevatten veel vrije elektronen per eenheid van volume (bv. Zilver, goud)
• Isolatoren = bevatten geen of zeer weinig vrije elektronen per eenheid van volume (bv. Porselein)
• Halfgeleiders =bekomt men door isolatoren te doper met klein aantal vreemde atomen
Supergeleiders = materialen met supergeleidende eigenschappen (elektrische weerstand = 0) beneden een
bepaalde Negatief en positief geladen lichamen
• Negatief (-) ➔ te veel elektronen, drang om elektronen af te staan
• Positief (+) ➔ te weinig elektronen, drang om elektronen op te nemen
Elektrische ladingen
• Hetzelfde teken ➔ stoten elkaar af
• Tegengesteld teken ➔ trekken elkaar aan
Elektrisering door wrijving
• Wrijven met een stuk pels over het uiteinde van een harsstaaf ➔ – lading aan het uiteinde
• Wrijving met een zijden doek over het uiteinde van een glasstaaf ➔ + lading aan het uiteinde
Besluit
Elektrische lading van hetzelfde teken stoten elkaar af.
Elektrische lading van tegenstelde teken trekken elkaar aan.
Statische elektriciteit
Geladen lichaam kan men bekomen door:
• Wrijving tussen slecht geleidende voorwerpen, lucht, gas,…
• Mechanische druk
• Warmte
• Influentie (ladingsscheiding of elektrostatische inductie) temperatuur
Hoofdstuk 1: inleiding in de elektriciteit
Elektrische apparaten
Elektrisch apparaat
Opnemer
Signaalverwerkend gedeelte
Weergever
Zie p 9 voor voorbeelden
Eigenschappen en opwekking van elektrische energie
+ -
Elektrische energie verplaats zich snel Niet in grote hoeveelheden op te stapelen
Makkelijk overgrote afstanden transporteren Gevaarlijk = elektrocutie
Gemakkelijk te vormen met andere apparatuur
Veroorzaakt geen luchtvervuiling bij gebruik
Zeer groot comfort
Verzekert ons veiligheid: op spoor, weg,…
,Uitwerking van elektrische energie
• Thermische verschijnselen: warmte (joule-effect)
• Chemische verschijnselen: elektrolyse in de elektrochemie (vloeibare geleiders = elektrolyten)
• Lichtverschijnselen: elektronen in aangeslagen toestand die bij terugkeer elektromagnetische
stralingsenergie uitzenden als licht
• Magnetische verschijnselen: koperdraad aangesloten op een elektrische bron (bv. Ijzer), het wordt
magnetisch
• Mechanische verschijnselen: als een stroom voerende geleider zich in een magnetisch veld zal ze een kracht
ondervinden
• Fysiologische verschijnselen: elektrocutie, schokken
Hoofdst
2:opbouw vanf de
uk sto
molecul➔ atoo elektrisch
e m: neutraal
Ker
n
• Proton: elektrisch
neutraal elektrisch
• Neutron:
Elektronenwolk:
positief elektrisch
neutraal
Lading Q proton = lading Q elektron; enkel
tegengesteld teken
Q = .10−19 C
1,602
Elektronen rond de kern
tonen
= in
pro de
➔
Gevolg = atoom elektrisch
stabi
neutraal kern
el
, Energie van het elektron
2 krachten die op elektronen inwerken
• Kinetische energie = energie v/d beweging ➔ worden weggeslingerd v/d kern
• Potentiele energie = energie van plaats ➔ + kern trekt aan
De kracht die de elektronen wil verwijderen van de kern, wordt normaal in evenwicht gehouden door de
aantrekkingskracht van de kern op de elektronen
Elektronenschil met een grotere straal ➔ hoger energieniveau
Vrijmaken van een elektron ➔ toevoegen van energie
Vrije elektronen
= soorten elektronen die zich vrij bewegen in de materie van het ene naar het andere atoom
Soorten materialen
• Geleiders = bevatten veel vrije elektronen per eenheid van volume (bv. Zilver, goud)
• Isolatoren = bevatten geen of zeer weinig vrije elektronen per eenheid van volume (bv. Porselein)
• Halfgeleiders =bekomt men door isolatoren te doper met klein aantal vreemde atomen
Supergeleiders = materialen met supergeleidende eigenschappen (elektrische weerstand = 0) beneden een
bepaalde Negatief en positief geladen lichamen
• Negatief (-) ➔ te veel elektronen, drang om elektronen af te staan
• Positief (+) ➔ te weinig elektronen, drang om elektronen op te nemen
Elektrische ladingen
• Hetzelfde teken ➔ stoten elkaar af
• Tegengesteld teken ➔ trekken elkaar aan
Elektrisering door wrijving
• Wrijven met een stuk pels over het uiteinde van een harsstaaf ➔ – lading aan het uiteinde
• Wrijving met een zijden doek over het uiteinde van een glasstaaf ➔ + lading aan het uiteinde
Besluit
Elektrische lading van hetzelfde teken stoten elkaar af.
Elektrische lading van tegenstelde teken trekken elkaar aan.
Statische elektriciteit
Geladen lichaam kan men bekomen door:
• Wrijving tussen slecht geleidende voorwerpen, lucht, gas,…
• Mechanische druk
• Warmte
• Influentie (ladingsscheiding of elektrostatische inductie) temperatuur