EX economische geschiedenis bestaat uit 3 vragen
Vraag 1 (7p): Bestaat uit 2 begrippen/ definities die je moet geven Vb. The great divergence,
fysiocratie, merkantilisme, the great convergence,…. We moeten met eigen woorden beknopt
uitleggen wat het is en het concept situeren in de tijd
Vraag 2 (7p): Open vraag: inhoudsvraag over afgebakend stuk uit cursus Vb. bespreek de
migratiestromen vanuit europa in de lange 19e eeuw en licht de socio-economische effecten
ervan toe
Trekt geen punten af voor foute antwoorden of schrijffouten
Vraag 3 (7p): Verbandenvraag: twee delen uit cursus met elkaar vergelijken en verbanden
leggen. Antwoord hierbij in drie delen opdelen. Deel 1 uitleg 1e aspect, Deel 2 uitleg 2e aspect,
Deel 3 verband tussen de twee uitleggen, dus verschillen en gelijkenissen uitleggen Vb.
Vergelijk verklaringsmodel van Weber met dat van Binwong
Exacte data zijn niet zo belangrijk, wel weten wanneer ongeveer zoals vb. tweede helft 18e eeuw
Deel 1: Economische groei, welvaart en ongelijkheid
Hoofdvraag = Waarom is het Westen vandaag de dag nog rijker en welvarender dan andere delen
van de wereld? En gaat dit zo blijven in de toekomst?
(The great divergence the great convergence)
Industrialisatie + andere factoren hebben bijgedragen aan kloof tussen Westen en rest van de wereld
: zie rest cursus
1. The great divergence
DE geschiedenis bestaat eigenlijk niet: iedereen kijkt anders naar het verleden. Hoe je ernaar kijkt zal
bepalen hoe je die analyseert en invulling gaat geven.
Historici hebben vaak verschillende visie op hoe verleden geëvolueerd is: dit is ook zo met great
divergence! Er is discussie over wanneer het opduikt en waarom (verklaring). Hier zijn verschillende
visies over. Deze visies evolueren ook door de tijd, dit komt door:
- Nieuwe inzichten
- Nieuwe informatie beschikbaar: nieuw archiefmateriaal dat opduikt of nieuw vertaalde
publicaties die vroeger enkel in Chinees bestonden
Experten hebben vaak verschillende meningen: kijk maar naar experten over coronacrisis
Vaak discussie over waarom: waarom was er vb. in Parijs opstand in 1789?
Het verleden ligt niet zo vast als we denken
15e eeuw -> Jaren 1400
, 1.1. Inleiding
Kaart illustreert dat handelsactiviteit en belang van economie begin 15 e eeuw vooral zich in het verre
Oosten bevindt: daar zijn grote handelssteden: Peking, Malaka, Kalikut,… (grote bollen op kaart)
Heel veel handelsroutes. In West-Europa zijn er veel minder
Begin 15e eeuw groot deel economische velvaart ligt niet in Europa maar vooral in Midden- en
verre Oosten. Vooral India en China zijn hierbij grote spelers.
Beter zich op midden-en verre Oosten
Begin 15e eeuw was China volop bezig met kusten verkennen. Met de Indische oceaan te verkennen.
Geleidelijk aan was Chinese koopvaardijvloot/militaire vloot veel groter en krachtiger dan schepen in
Europa. Ze waren geleidelijk aan de Afrikaanse kust aan het verkennen.
Ze waren goed op weg naar meest Zuidelijke kronkel Afrika en zo richting Europa
MAAR in 1433 stelt Chinese keizer dat ze moeten stoppen met overzeese verkenningstochten
2
, 1433: Stoppen met overzeese verkenningstochten: Stoppen met ontwikkelen van internationale
handelsroutes en contacten. Ze keren zich op zichzelf. Veel verschillende verklaringen voor dit
terugtrekken.
Verklaring 1: Chinese keizerlijke hof had bang dat volk in aanraking zou komen met andere
manieren om samenleving te organiseren. Chinese rijk was toen strak hiërarchisch georganiseerd
(Keizer = God). Ze waren bang voor samenlevingen waar meer inspraak mogelijk was. Men wou
deze nieuwe ideeën niet.
Verklaring 2: Chinese cultuur beschermen; authenticiteit Chinese cultuur niet laten beïnvloeden
door andere culturen
Dit is heel belangrijke beslissing geweest.
Counterfactual analysis: “Had X niet plaatsgevonden in verleden, wat zou er dan gebeurd zijn?” of
“Had X wel plaatsgevonden in verleden, hoe zou geschiedenis dan ontwikkeld zijn?”
Had men deze beslissing niet genomen in 1433: dan had de wereldgeschiedenis er zeker anders
uitgezien.
Dit is belangrijk scharniermoment in de geschiedenis op verschillende domeinen:
economisch, politiek, coloniaal,…
Vanaf dan zien we dat er meer contacten zijn tussen Westen het Oosten: nieuwe fase in globalisering
van de wereld en dus ook in de economie
Geleidelijk aan met nieuwe technieken en inzichten gaat verhouding veranderen tussen Westen en
de rest van de wereld. Specifieke met India en China
Deze veranderingen versnellen fundamenteel vanaf industriële revolutie
- Groot-Brittanië: 2e helft 18e eeuw
- België: vanaf 1800
- Andere West europese landen: vanaf 1850
Sinds IR trekken West Europese landen laken naar zich toe
WAAROM? Heel interessant debat dat al 30-tal jaar zeer levendig is
1.2. Hoe groot was/is de kloof?
Hoe meten we the great divergence, of de kloof?
Is BNP een goede indicator om welvaart te duiden? Vertellen die alles? NEE
Als er heel veel milieuvervuiling is, dan gaan we zien dat BNP gaat toenemen, maar dit is eigenlijk
niet goed voor welvaart
Als er veel auto-ongelukken zijn zullen veel auto's gerepareerd moeten worden. Hierdoor stijgt BNP
maar is eigenlijk niet goed voor welvaart
Het is wel handige tool om te vergelijken , maar je moet bewust zijn dat dit maar 1 facet van
werkelijkheid illustreert
3
Vraag 1 (7p): Bestaat uit 2 begrippen/ definities die je moet geven Vb. The great divergence,
fysiocratie, merkantilisme, the great convergence,…. We moeten met eigen woorden beknopt
uitleggen wat het is en het concept situeren in de tijd
Vraag 2 (7p): Open vraag: inhoudsvraag over afgebakend stuk uit cursus Vb. bespreek de
migratiestromen vanuit europa in de lange 19e eeuw en licht de socio-economische effecten
ervan toe
Trekt geen punten af voor foute antwoorden of schrijffouten
Vraag 3 (7p): Verbandenvraag: twee delen uit cursus met elkaar vergelijken en verbanden
leggen. Antwoord hierbij in drie delen opdelen. Deel 1 uitleg 1e aspect, Deel 2 uitleg 2e aspect,
Deel 3 verband tussen de twee uitleggen, dus verschillen en gelijkenissen uitleggen Vb.
Vergelijk verklaringsmodel van Weber met dat van Binwong
Exacte data zijn niet zo belangrijk, wel weten wanneer ongeveer zoals vb. tweede helft 18e eeuw
Deel 1: Economische groei, welvaart en ongelijkheid
Hoofdvraag = Waarom is het Westen vandaag de dag nog rijker en welvarender dan andere delen
van de wereld? En gaat dit zo blijven in de toekomst?
(The great divergence the great convergence)
Industrialisatie + andere factoren hebben bijgedragen aan kloof tussen Westen en rest van de wereld
: zie rest cursus
1. The great divergence
DE geschiedenis bestaat eigenlijk niet: iedereen kijkt anders naar het verleden. Hoe je ernaar kijkt zal
bepalen hoe je die analyseert en invulling gaat geven.
Historici hebben vaak verschillende visie op hoe verleden geëvolueerd is: dit is ook zo met great
divergence! Er is discussie over wanneer het opduikt en waarom (verklaring). Hier zijn verschillende
visies over. Deze visies evolueren ook door de tijd, dit komt door:
- Nieuwe inzichten
- Nieuwe informatie beschikbaar: nieuw archiefmateriaal dat opduikt of nieuw vertaalde
publicaties die vroeger enkel in Chinees bestonden
Experten hebben vaak verschillende meningen: kijk maar naar experten over coronacrisis
Vaak discussie over waarom: waarom was er vb. in Parijs opstand in 1789?
Het verleden ligt niet zo vast als we denken
15e eeuw -> Jaren 1400
, 1.1. Inleiding
Kaart illustreert dat handelsactiviteit en belang van economie begin 15 e eeuw vooral zich in het verre
Oosten bevindt: daar zijn grote handelssteden: Peking, Malaka, Kalikut,… (grote bollen op kaart)
Heel veel handelsroutes. In West-Europa zijn er veel minder
Begin 15e eeuw groot deel economische velvaart ligt niet in Europa maar vooral in Midden- en
verre Oosten. Vooral India en China zijn hierbij grote spelers.
Beter zich op midden-en verre Oosten
Begin 15e eeuw was China volop bezig met kusten verkennen. Met de Indische oceaan te verkennen.
Geleidelijk aan was Chinese koopvaardijvloot/militaire vloot veel groter en krachtiger dan schepen in
Europa. Ze waren geleidelijk aan de Afrikaanse kust aan het verkennen.
Ze waren goed op weg naar meest Zuidelijke kronkel Afrika en zo richting Europa
MAAR in 1433 stelt Chinese keizer dat ze moeten stoppen met overzeese verkenningstochten
2
, 1433: Stoppen met overzeese verkenningstochten: Stoppen met ontwikkelen van internationale
handelsroutes en contacten. Ze keren zich op zichzelf. Veel verschillende verklaringen voor dit
terugtrekken.
Verklaring 1: Chinese keizerlijke hof had bang dat volk in aanraking zou komen met andere
manieren om samenleving te organiseren. Chinese rijk was toen strak hiërarchisch georganiseerd
(Keizer = God). Ze waren bang voor samenlevingen waar meer inspraak mogelijk was. Men wou
deze nieuwe ideeën niet.
Verklaring 2: Chinese cultuur beschermen; authenticiteit Chinese cultuur niet laten beïnvloeden
door andere culturen
Dit is heel belangrijke beslissing geweest.
Counterfactual analysis: “Had X niet plaatsgevonden in verleden, wat zou er dan gebeurd zijn?” of
“Had X wel plaatsgevonden in verleden, hoe zou geschiedenis dan ontwikkeld zijn?”
Had men deze beslissing niet genomen in 1433: dan had de wereldgeschiedenis er zeker anders
uitgezien.
Dit is belangrijk scharniermoment in de geschiedenis op verschillende domeinen:
economisch, politiek, coloniaal,…
Vanaf dan zien we dat er meer contacten zijn tussen Westen het Oosten: nieuwe fase in globalisering
van de wereld en dus ook in de economie
Geleidelijk aan met nieuwe technieken en inzichten gaat verhouding veranderen tussen Westen en
de rest van de wereld. Specifieke met India en China
Deze veranderingen versnellen fundamenteel vanaf industriële revolutie
- Groot-Brittanië: 2e helft 18e eeuw
- België: vanaf 1800
- Andere West europese landen: vanaf 1850
Sinds IR trekken West Europese landen laken naar zich toe
WAAROM? Heel interessant debat dat al 30-tal jaar zeer levendig is
1.2. Hoe groot was/is de kloof?
Hoe meten we the great divergence, of de kloof?
Is BNP een goede indicator om welvaart te duiden? Vertellen die alles? NEE
Als er heel veel milieuvervuiling is, dan gaan we zien dat BNP gaat toenemen, maar dit is eigenlijk
niet goed voor welvaart
Als er veel auto-ongelukken zijn zullen veel auto's gerepareerd moeten worden. Hierdoor stijgt BNP
maar is eigenlijk niet goed voor welvaart
Het is wel handige tool om te vergelijken , maar je moet bewust zijn dat dit maar 1 facet van
werkelijkheid illustreert
3
