Samenvatting - BTW (2e jaar Accountancy-Fiscaliteit, met wetsartikelen en extra uitleg)

BTW = Belasting over de
toegevoegde waarde
PPT 1:
DE BRONNEN VAN BTW
WAAROP IS DE WETGEVING GEBASEERD?:
• 1) Europese richtlijnen en verordeningen = eerst te raadplegen
instrument
• Dit is de hoogste bron voor btw in EU-landen.
• België MOET zijn nationale wetgeving aanpassen als deze richtlijn iets
verandert.
• Het is een uitgangspunt voor onze Belgische btw.
• Het Europese wetgeving wordt omgezet naar Belgische wetgeving.
• Verordeningen werken rechtstreeks, richtlijnen moeten omgezet
worden.
• Europese verordening = onmiddellijk toepasbaar
• Je hoeft dus geen Belgische wet te hebben, de verordening is
al genoeg.
• Europese richtlijn = moet worden omgezet in nationale wetgeving
• België moet zelf een wet maken om die richtlijn toe te
passen.
-> Historische referentie = zesde btw-richtlijn: 2006/112/EG.
-> Basisrichtlijn btw = Richtlijn 2006/112/EG
Zie: https://eur-lex.europa.eu/ = Europese wetgeving vind je via eur-lex
En omdat btw vooral vanuit richtlijnen komt (bv. 2006/112/EG), dus België moet altijd
zijn wet aanpassen als Europa iets verandert.

• 2) Wetboek btw = WBTW met ter uitvoering genomen koninklijke
besluiten en ministeriële besluiten = basisdocumentatie
Belgische btw-wetgeving.
• Dit is de Belgische wetgeving.
• Koninklijke besluiten (KB’s) en ministeriële besluiten (MB’s) geven
uitvoering en detailuitleg over hoe de wet toegepast moet worden.

Goed om te onthouden voor examens:
=> De wet staat in het WBTW
=> De praktische toepassing staat vaak in KB’s en MB’s

• 3) Administratieve aanschrijvingen: over bepaalde concrete
onderwerpen = standpunten administratie, geen karakter van wet,
maar worden meestal gevolgd en nageleefd.
• Dit zijn standpunten van de btw-administratie over specifieke
onderwerpen.
• Geen wettelijke kracht, maar in de praktijk wel gevolgd door bedrijven,
accountants en fiscalisten.
• Ze geven duidelijkheid over hoe de fiscus regels interpreteert.

, • Voor jou als fiscalist: dit is inderdaad een belangrijke informatiebron
omdat je weet hoe de btw-controle bepaalde zaken interpreteert.

• 4) Administratieve beslissingen: betreffen concreet geval = bron
van de administratieve praktijk.
• Gaan over 1 specifiek geval.
• Geven inzicht in hoe de administratie regels toepast in de praktijk.
• Vb.: Een bedrijf vraagt vooraf of een bepaalde dienst 6% of 21% btw moet
gebruiken → de fiscus geeft een beslissing.
• Ruling = een bindende beslissing voor dat bedrijf.

• 5) Parlementaire vragen en antwoorden = interessante
toevoeging aan wettelijke en administratieve documentatie.
• Niet bindend, maar wel interessant.
• Zijn geen wet, maar geven vaak extra uitleg over de bedoeling van
een regel.
• Daarom een interessante aanvulling op wetgeving en administratie.

• 6) Fisconetplus: via https://eservices.minfin.fgov.be/myminfin-
web/pages/fisconet#!/
• = databank van alle wetgeving (meeste van bovenstaande documentatie
terug te vinden)
• Heel belangrijk voor studenten en fiscalisten!
• Btw is een geharmoniseerde belasting: alle EU-landen moeten dezelfde
basisregels volgen.

BTW-BEDRIJFSKOLOM: PERSONENWAGEN
OEFENING: VUL IN ONDERSTAANDE TABEL, DE ONTBREKENDE CIJFERS IN.




Te betalen aan de overheid
= verschuldigde btw – aftrekbare btw

,à Dit = btw op de toegevoegde waarde
(= verkoopprijs – aankoopprijs)

Consument = niet btw-plichtige

 mijnexploitant → staalbedrijf → autoconstructeur → autohandelaar →
consument
 Alleen de consument kan de btw NIET aftrekken → dus daar eindigt
de btw-last.
 Blauw: hij koopt dat ijzererts niet, maar haalt zelf uit de grond.
Autohandelaar verkoopt het aan de consument voor €32.000.
Autohandelaar, autoconstructeur en staalbedrijf zijn allemaal tussenpartijen. Bv. die
staalbedrijf kan die €1.470 terugvorderen.
Maar de eindconsument kan die btw niet terugvorderen, want zij is de eindgebruiker!

- De staalbedrijf gaat zijn VF boeken, en zal dit als schuld boeken. Schuld aan
mijnexploitant.
- De verkoper (mijnexploitant) is verschuldigd aan de btw-administratie (à schuld
aan de overheid!! nooit vergeten).

KENMERKEN BTW
• Btw is een verbruiksbelasting die de eindconsument draagt.
• à De consument (=eindverbruiker) betaalt uiteindelijk de volledige btw.
• De bedrijven in de keten betalen het wel door aan de overheid, maar
trekken de btw op hun aankopen af, waardoor zij uiteindelijk geen
kost overhouden.
• Btw is een indirecte belasting, over de levering van goederen /
belastbare handeling
• Vennootschapsbelasting/personenbelasting is een directe belasting
• Btw is een indirecte belasting, omdat ze wordt geheven op een
handeling (transactie) en niet op een persoon.
• Btw wordt in stukjes aan de schatkist betaald door de btw-
belastingplichtige
• Elke schakel stort enkel btw op zijn eigen toegevoegde waarde (TW)
door.
Dus niet in 1 keer, maar verdeeld over alle tussenpartijen.
• De btw-belastingplichtigen fungeren als kassier van de schatkist.
• Zij innen btw bij de klant à en storten die door naar de overheid.
• Ze innen geld dat NIET van hen is.
=> Het is een schuld t.o.v. de overheid.
• Het wordt 4x naar de schatkist verstuurd
• Btw is in deze bedrijfskolom fiscaal neutraal
• = Bedrijven dragen geen btw-kost omdat ze de betaalde btw aftrekken.
Ze betalen enkel btw op hun TW à diezelfde btw krijgen ze weer via
verkoop.
• De btw is geen kostprijsverhogende factor voor de btw-
belastingplichtige (ROA)
• Bedrijven betalen btw à trekken die aftrekbaar af à kost voor hen = 0

, • Uitzondering: niet-aftrekbare btw (bijv. personenwagens, receptiekosten)
→ daar stijgt de kostprijs wel.
• Btw is een doorzichtige systeem: prijs steeds excl. en incl. btw. (het
moet altijd duidelijk zijn hoeveel de kostprijs bedraagt)
• Alleen de tarief in de laatste fase van de bedrijfskolom bepaalt de
te betalen btw. Een lager of hoger aangerekend tarief in voorgaande
fases wordt teniet gedaan door een lager of hoger in de volgende
fase. Dit is het inhaaleffect van de btw.
• Lagere of hogere tarieven in tussenfases à worden automatisch
rechtgetrokken.
(TW × tarief = altijd hetzelfde totale resultaat) (ALS JE NIET SNAPT, ZIE
PPT NOTITIES)




HOE KOMEN WE TOT EEN ANTWOORD ?
Je gaat systematisch na of btw verschuldigd is en wie dit moet betalen.
1) De 5-vragen methode: analyse casus
2) Bijkomende vragen: welke verplichtingen hebben de btw-
belastingplichtigen

1) 5 HOOFDVRAGEN
Bij elke vraag zal je kijken of het antwoord ja/nee is. Als het ja is, beantwoord
je verder tot vraag 5. Maar als het antwoord nee is, dan is het einde van de
analyse.
Samsung à Fnac
(BE) (BE)
€10.000

1) Vraag 1: Wordt de handeling verricht door een btw-
belastingplichtige? (Uitz.: Invoer en IC-verwerving)
Handeling = levering van smartphones
Is Samsung een btw-belastingplichtige? à Ja

2) Vraag 2: Betreft het een belastbare handeling en zo ja, welke?
+ Onder bezwarende titel? (Uitz.: Invoer)
Belastbare handeling = levering van goederen
Moet er een tegenprestatie zijn? à Ja, hier €10.000
De tegenprestatie is hier: de prijs (onder bezwarende titel)
(Wanneer zou het niet onder bewarende titel zijn? / geen tegenprestatie? = als je iets
gratis doet)

3) Vraag 3: Waar vindt de handeling plaats?
België (dan zal de Belgische btw verschuldigd zijn)
Niet België (=> einde analyse aangaande Belgische btw)

,4) Vraag 4: Is er vrijstelling mogelijk?
Neen. (Stel dat er bij Fnac Frankrijk stond i.p.v. België, dan wel)
Ja (=> einde analyse, want dan is er geen Belgische btw verschuldigd!)

5) Vraag 5: Wie moet de btw voldoen? (artikel 51 !!)
Verkoper = Samsung
Betaalt btw aan de Belgische overheid
De leverancier/dienstverrichter of ontvanger van de dienst.

2) BIJKOMENDE VRAGEN
Moeten de bij een bepaalde operatie betrokken partijen btw-
verplichtingen nakomen?




BIJKOMENDE VRAGEN GESITUEERD IN DE CURSUS
• Moet er een factuur uitgereikt worden?
• Ja, elke btw-plichtige moet een factuur opstellen bij leveringen
van goederen of diensten.
• Uitzonderingen: bepaalde kleine transacties, of bij een levering aan
particulieren (afhankelijk van drempel).
• Hoe wordt de btw berekend?
• Maatstaf van heffing
• Wanneer moet de factuur uitgereikt worden?
• Tijdstip van de belastbare handeling/belastbaar
feit/opeisbaarheid van de btw bij:
• Levering van goederen, Diensten, Invoer of IC-verwerving,
Uitvoer en IC-levering
Juiste timing = juiste btw-periode
• Voor inkomende handelingen: is er recht op aftrek van de btw?
• Recht op aftrek
• Aankoop = beroepsmatig gebruikt
• Inkomende handelingen = alles wat je als onderneming koopt om je
bedrijfsactiviteiten uit te voeren.
• Hoe moet de factuur opgenomen worden in de btw-aangifte?
• Verwerking in de Btw-aangifte bij:
• In de juiste rubriek:
• Levering van goederen, Diensten, Invoer of IC-verwerving,
Uitvoer en IC-levering
• In welke periodieke btw-aangifte?
• Verplichtingen van de BTW-belastingplichtige
• Maandelijks of driemaandelijks, afhankelijk van je
onderneming

, • Te laat = boete of interest

INHOUD CURSUS BTW
Btw-basiskennis:
- De btw-belastingplichtige (kenmerken en soorten)
- Belastbare handelingen (wat, plaatsbepaling, belastbaar feit en
opeisbaarheid van de btw):
= Alles waar btw op geheven kan worden.
 Levering van goederen
 Diensten (vb. accountant levert boekhouddienst)
 Invoer (Goederen van buiten de EU à btw moet in België betaald worden)
 Intracommunautaire verwerving (aankoop) van goederen
(Goederen uit andere EU-landen à btw verlegd naar Belgische koper)



- Vrijstellingen:
Bepaalde leveringen zijn btw-vrijgesteld, d.w.z. je rekent geen btw aan:
 Uitvoer (goederen naar landen buiten EU)
 Intracommunautaire levering van goederen (goederen naar andere
EU-landen)
 Art. 44 W.BTW: de groep van 4, vrijgestelde leveringen van
goederen en diensten (bv. medische sector, onderwijs, verzekeringen,
sociale en culturele sector)
 Art. 56 W.BTW: kleine onderneming (KB 19)
- Artikel 56 = zegt dat kleine ondernemingen vrijstelling kunnen krijgen
KB 19 = legt uit WIE “kleine onderneming” is en wat de regels zijn.
Belangrijk examenpunt: altijd controleren of een levering onder
vrijstelling valt.
- Rechtzetting facturatie: creditnota’s (impact op aftrekbare btw en aangifte)
- BTW-tarieven (0%, 6%, 12%, 21%) (bepaalt hoeveel btw naar de staat gaat)
- Maatstaf van heffing (basis waarop btw wordt berekend = prijs exclusief btw)
- Recht op aftrek van de btw (uitgebreider) (uitzonderingen: privégebruik,
personenwagens)
- Verplichtingen belastingplichtige (regeling voldoening btw: toekenning
btw-nr., facturering, boekhouding, aangiften, listings (IC-leveringen))
- juiste analyse btw-casus + invullen btw-aangifte (a.d.h.v. courante
transacties)
 Stap voor stap: 5-vragen methode + bijkomende vragen



PPT 2:
De btw-belastingplichtige (deel 1)
Handboek hoofdstuk 6.
1. Begrip

, 1.1 Definitie
1.1.1 Vier essentiële elementen
(Deze 4 moeten aanwezig zijn, als 1 van deze ontbreekt à geen btw-
belastingplichtige)
1.1.2 Twee niet-essentiële elementen
(Deze spelen geen rol in het bepalen of je btw-plichtig bent)
1.1.3 Levering van goederen of diensten die in WBTW zijn
omschreven
(De activiteit moet in het btw-wetboek vallen)
1.1.4 Ongeacht op welke plaats de economische activiteit
wordt uitgeoefend

1.2 Btw-belastingplichtige: wanneer?

1.1 DEFINITIE
Art. 4, §1 WBTW
“Belastingplichtige is eenieder die in de uitoefening van een economische
activiteit, geregeld en zelfstandig, met of zonder winstoogmerk,
hoofdzakelijk of aanvullend, leveringen van goederen of diensten verricht
die in dit Wetboek zijn omschreven, ongeacht op welke plaats de
economische activiteit wordt uitgeoefend.”

1.1.1 VIER ESSENTIËLE ELEMENTEN
A. Eenieder
• Natuurlijk persoon (bv. zelfstandige kapper, freelancer, elektricien)
• Rechtspersoon (BV, NV,..)
• Groepering of verenigingen (bv. een samenwerkingsverband (die activiteiten
tegen betaling doet))

B. Economische activiteit
Alles wat je doet tegen vergoeding (= onder bezwarende titel).
Art. 1, §21 W.BTW (sinds oktober 2022)
= Alle werkzaamheden van:
• fabrikant
• leverancier van goederen
• dienstverrichter
incl. winning delfstoffen, landbouw, vrije en daarmee gelijkgestelde
beroepen
Vrijgestelde belastingplichtigen: art. 44 WBTW (zie later)

C. Geregeld uitgeoefende werkzaamheid
 Geregeld = niet occasioneel, maar op een vaste, terugkerende
manier.
 Veronderstelt opeenvolging van handelingen (niet éénmalig)
 Intentie = voldoende

, o Zelfs als je nog maar 1 keer verkocht hebt, maar je van plan bent om het
voortaan regelmatig te doen à dan ben je btw-plichtig.
 = Feitenkwestie
o De overheid kijkt naar de feiten. Niet naar wat jij zegt, maar naar wat jij
doet.

D. Zelfstandig
 Art. 4, §1, 2de lid W.BTW (sinds oktober 2022)
 Op zelfstandige basis (=werken op eigen verantwoordelijkheid)
 Niet in dienstverband => geen band van ondergeschiktheid t.o.v.
ander persoon
o Geen arbeidsovereenkomst. Je hebt geen baas die je moet gehoorzamen.
o Algemene regels ≠ ondergeschiktheid (bv. brandveiligheid volgt iedereen).

1.1.2 TWEE NIET-ESSENTIËLE ELEMENTEN
A. Met of zonder winstoogmerk
o Winst is NIET vereist.
o à Er moet alleen een vergoeding zijn (bezwarende titel).
B. Hoofdzakelijk of aanvullend
o Bij bijberoep zijn de sociale bijdragen lager omdat je een hoofdberoep hebt.

Een vennootschap (BV, NV...) is wel btw-plichtig, maar de bestuurder van dat
vennootschap is echter een persoon dus niet btw-plichtig. (een bestuurder wordt
betaald om te besturen, niet om goederen of diensten te leveren)
Aandeelhouders doen geen economische activiteit à nooit btw-plichtig (dividend is
geen dienst)



1.1.3 L EVERING VAN GOEDEREN OF DIENSTEN DIE IN
WBTW ZIJN OMSCHREVEN
A. Goederen?
 Art. 9 WBTW:
 Lichamelijke goederen (vb. smartphone, auto, brood, tafel)
 Elektriciteit, gas, warmte en koude. (worden ook als goederen gezien
(ook al kan je ze niet aanraken)
 Zakelijke rechten op onroerende goederen (uitzondering:
eigendom zelf) (vb. vruchtgebruik, erfpacht, opstal)
 (Vb. Je geeft iemand het recht om 20 jaar een gebouw te gebruiken
(vruchtgebruik).
Dit is levering van een goed voor de btw)
 Niet: effecten aan toonder
 Er is géén btw op de verkoop of overdracht van effecten/aandelen.

B. Levering?
• Art. 10 WBTW:
overdracht of overgang van macht om als eigenaar over een
lichamelijk goed te beschikken

, o Jij kan beslissen wat er met het product gebeurt à jij bent de "economische
eigenaar".
• Voorwaarde btw = onder bezwarende titel => rechtstreekse
tegenprestatie
• In meeste situaties, juridische eigendomsoverdracht o.b.v. contract:
 verkoop
 ruil (bv. een laptop ruilen voor een gsm)
 inbreng in vennootschap (bv. je brengt een auto in als kapitaal)

C. Diensten?
• Art. 18 WBTW:
Als dienst wordt beschouwd, elke handeling die geen levering van
een goed is in de zin van het WBTW. (=Alles wat je doet en niet tastbaar is)
• Vb. haar knippen, advies geven, reparatie van een smartphone, verhuur van
een auto, logistieke dienstverlening, marketingdiensten, softwarelicentie (niet-
fysiek)

D. Belastbare levering van goederen en diensten in België?
• Art. 2 WBTW:
Alle volgende voorwaarden moeten JA zijn:
Zijn in België belastbaar:
> leveringen van goederen en diensten
> onder bezwarende titel
> die in België plaatsvinden (Zo niet, dan geen Belgische btw)
> door een belastingplichtige die handelt in de uitoefening van zijn
economische activiteit.




1.1.4 ONGEACHT OP WELKE PLAATS DE ECONOMISCHE
ACTIVITEIT WORDT UITGEOEFEND
• Plaats waar werkzaamheid wordt uitgeoefend: van geen belang
om statuut van btw-belastingplichtige te verkrijgen!
• 4 essentiële voorwaarden voldaan = van rechtswege btw-
belastingplichtige !
1. Statuut als btw-belastingplichtige
à hangt af van 4 voorwaarden (ieder, economische activiteit, geregeld, zelfstandig)
2. Moet je een Belgisch btw-nummer krijgen?
à hangt af van de plaats van de handeling + wie de btw moet betalen

• Art. 51 WBTW: Basisregel = de belasting is verschuldigd door
de belastingplichtige die in België een belastbare levering
van goederen of een belastbare dienst verricht/verkoopt.
Maar: veel afwijkende regels voor niet in België gevestigde
dienstverrichters die dienst verrichten in België.

, • En: art. 50. §1, eerste lid, 3e , WBTW:
De Administratie zal slechts een btw-identificatienummer
toekennen aan elke niet in België gevestigde belastingplichtige,
die handelingen verricht zoals bedoeld in WBTW die hem recht op
aftrek verlenen (= 1ste voorwaarde) en waarvoor hij Belgische
btw verschuldigd is (2de voorwaarde, krachtens art. 51 en 52
W.BTW) = btw-plichtige en zal BE btw-nummer toegekend krijgen.
• Een niet-Belgisch bedrijf kan Belgische btw moeten aanrekenen als het
zaken doet in België.
• Voorwaarde 1: Handelingen zoals levering van goederen of diensten die
in België btw-plichtig zijn
• Voorwaarde 2: De buitenlandse partij moet zelf Belgische btw
afdragen aan de schatkist.

1.2 BTW-BELASTINGPLICHTIGE : WANNEER ?
Je wordt btw-plichtige vanaf het moment dat je een economische activiteit start.
Voorbeelden:
 Vanaf:
> overname handelszaak,
> oprichting vennootschap.
 Tot:
> definitieve stopzetting,
> niet: tijdelijke stopzetting (bv. vakantie, ziekte, onderhoud à btw-plicht
blijft bestaan)
> bij faillissement?
 In principe stopt je btw-plicht als de activiteiten definitief beëindigd
zijn, ook als er een faillissement is.




OEFENINGEN – HANDBOEK BLZ. 214 (EDITIE 2024)
Oefening 1: de belastingplicht
Zijn volgende personen btw-belastingplichtigen?
1. Een vrouw start een zelfstandige zaak als pedicure en podologe.
- Ja, btw-belastingplichtige (het voelt als ja maar we moeten ook naar die 4
kenmerken!! kijken (p.185-186)
i. Eenieder: ja, natuurlijk persoon
ii. Economische activiteit: ja, levering van diensten (pedicure/podologie)
iii. Geregeld: ja, ze oefent dit als beroep uit, niet occasioneel
iv. Zelfstandig: ja, doet dit op eigen initiatief, geen arbeidsovereenkomst
2. Een onderneming wordt in vereffening gesteld.
- Ja, btw-belastingplichtige (vereffening = alles verkopen van vaste activa,
tijdelijke stopzetting)
i. Eenieder: ja, rechtspersoon (de vennootschap)