Basiskennisrecht Hoofdstuk 1 t/m Hoofdstuk 6 & 11
Recht:
Het is niet makkelijk om een omschrijving te geven van het begrip recht. Duidelijk is dat recht
te maken heeft met regels, met rechtvaardigheid en met de normen en waarden van de
samenleving.
Waarom verandert het recht steeds?
Als onze cultuur verandert, verandert ook het recht.
Doelen van het recht:
1. Ordenen van de samenleving.
2. Zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten.
- Als de tijd veranderd, veranderd ook de wetgeving.
- De doodstraf is niet normaal in onze tijdperk.
- Altijd tijd erbij betrekken.
- Over 20 jaar hebben we wetten die we nu niet hebben.
- Door ernstige situaties hebben we ook meer regels gekregen.
De verschillen tussen rechtsregels en andere regels:
Kenmerkend voor rechtsregels:
- Ze worden gemaakt door de overheid.
- Ze zijn algemeen geldend.
- De rechter reageert als ze niet worden nageleefd.
Verschil tussen privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht
- Regelt de juridische relaties tussen burgers onderling en tussen burgers en bedrijven.
Burger-Burger. Burgerlijk recht.
Publiekrecht
- Juridische verhouding tussen burgers en bedrijven enerzijds, en de overheid anderzijds.
Staatsrecht , Bestuursrecht , Strafrecht en Internationaal recht.
5 Rechtsgebieden:
- Staatsrecht
Organisatie van de overheid.
- Bestuursrecht
Regels waarvan de overheid zich dient te houden als zij het land besturen.
- Strafrecht (Strafrecht hoort niet bij gewoonte recht)
Speelt zich af tussen dader en overheid.
- Burgerlijk recht
Regels juridische relaties tussen burgers
- Internationaal recht
Regelt de verhouding met andere landen en de positie van ons land in allerlei internationale
organisaties.
,1: Het Rijk
2: De Provincie
- Provinciale Staten (volksvertegenwoordiging)
- Gedeputeerde staten (bestuur van de provincie)
- Commissaris van de Koning (voorzitter)
3: Gemeente
- Gemeenteraad (volksvertegenwoordiging).
- College van Burgermeester en Wethouders (bestuur van de gemeente).
- Burgermeester (voorzitter).
Materieel Recht (Inhoud van de Wetsartikel)
- Bestaat uit rechten en plichten.
- Burgerlijk recht : Het Burgerlijk Wetboek (BW)
- Strafrecht : Het Wetboek van Strafrecht (Sr)
Formele Recht (Het proces om de inhoud te waarborgen)
- Beschrijft hoe het materieel recht gehandhaafd wordt Procesrecht (Pr)
- Burgerlijk recht : Het wetboek van Rechtsvordering (Rv)
- Strafrecht : Het wetboek van Strafvordering (Sv)
- De algemene wet bestuursrecht (AWB)
De bronnen van het recht:
De vindplaatsen van het recht.
4 Rechtsbronnen:
- De wet
- De jurisprudentie
- De gewoonte
- Het internationale verdrag
De wet: (Burgerlijk wetboek) BW
- Familiezaken
- Ondernemingen
- Erfrecht
- Overeenkomsten die mensen en bedrijven met elkaar sluiten.
- Eigendom
9 Burgerlijke Wet Boeken
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)
- Beschrijft hoe een rechtszaak verloopt in het Burgerlijk recht
- Wat je kunt doen als je wilt procederen.
Wetboek van Strafrecht (Sr)
- De strafbare gedragingen
- Maximale straffen
, Wetboek van Strafvordering (Sv)
- De regels en procedures als er een strafbaar feit is gepleegd.
Jurisprudentie
- Verzameling van rechtspraken
- De verzameling van rechterlijke uitspraken is een rechtsbron, omdat in deze uitspraken
uitleg gegeven wordt aan de wet.
Internationale verdragen
- Verdragen zijn overeenkomsten tussen landen.
- Het Europees Verdrag voor de recht van de mens en de fundamentele vrijheden (Evrm):
De lidstaten hebben afspraken gemaakt over een eigen internationale rechter waar burgers
terecht kunnen als ze menen dat in hun eigen land de rechten uit het Evrm geschonden
worden.
Gewoonte
- Een gewoonte is pas een rechtsbron als het gaat om een langdurig gebruik in een bepaald
kring die door de betrokken als rechtsregel wordt ervaren.
- In het strafrecht is het gebruik van de gewoonte als rechtsbron niet toegestaan.
Wat wordt er geregeld in het staatsrecht
Het staatrecht geeft een beschrijving van de organisatie van de overheid.
De vindplaatsen van het recht:
- Grondwet
- Organieke wetten : bv AWB, Gemeente wet , Kieswet etc.
- Jurisprudentie
- Internationale verdragen
- Gewoonte
Staat:
Een staat is een bepaald grondgebied met inwoners en met een bepaalde vorm van
overheidsgezag. Het staatsrecht houdt zich bezig met de manier waarop dit overheidsgezag in
een staat is georganiseerd.
Drie kenmerken van een staat:
- Grondgebied
- Inwoners
- Overheidsgezag
- Staatsvorm -> Gedecentraliseerde eenheidsstaat
- Regeringsvorm -> Constitutionele monarchie (rol koning en Parlement)
- Eu instellingen en bestuur
Democratische rechtsstaat:
Recht:
Het is niet makkelijk om een omschrijving te geven van het begrip recht. Duidelijk is dat recht
te maken heeft met regels, met rechtvaardigheid en met de normen en waarden van de
samenleving.
Waarom verandert het recht steeds?
Als onze cultuur verandert, verandert ook het recht.
Doelen van het recht:
1. Ordenen van de samenleving.
2. Zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten.
- Als de tijd veranderd, veranderd ook de wetgeving.
- De doodstraf is niet normaal in onze tijdperk.
- Altijd tijd erbij betrekken.
- Over 20 jaar hebben we wetten die we nu niet hebben.
- Door ernstige situaties hebben we ook meer regels gekregen.
De verschillen tussen rechtsregels en andere regels:
Kenmerkend voor rechtsregels:
- Ze worden gemaakt door de overheid.
- Ze zijn algemeen geldend.
- De rechter reageert als ze niet worden nageleefd.
Verschil tussen privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht
- Regelt de juridische relaties tussen burgers onderling en tussen burgers en bedrijven.
Burger-Burger. Burgerlijk recht.
Publiekrecht
- Juridische verhouding tussen burgers en bedrijven enerzijds, en de overheid anderzijds.
Staatsrecht , Bestuursrecht , Strafrecht en Internationaal recht.
5 Rechtsgebieden:
- Staatsrecht
Organisatie van de overheid.
- Bestuursrecht
Regels waarvan de overheid zich dient te houden als zij het land besturen.
- Strafrecht (Strafrecht hoort niet bij gewoonte recht)
Speelt zich af tussen dader en overheid.
- Burgerlijk recht
Regels juridische relaties tussen burgers
- Internationaal recht
Regelt de verhouding met andere landen en de positie van ons land in allerlei internationale
organisaties.
,1: Het Rijk
2: De Provincie
- Provinciale Staten (volksvertegenwoordiging)
- Gedeputeerde staten (bestuur van de provincie)
- Commissaris van de Koning (voorzitter)
3: Gemeente
- Gemeenteraad (volksvertegenwoordiging).
- College van Burgermeester en Wethouders (bestuur van de gemeente).
- Burgermeester (voorzitter).
Materieel Recht (Inhoud van de Wetsartikel)
- Bestaat uit rechten en plichten.
- Burgerlijk recht : Het Burgerlijk Wetboek (BW)
- Strafrecht : Het Wetboek van Strafrecht (Sr)
Formele Recht (Het proces om de inhoud te waarborgen)
- Beschrijft hoe het materieel recht gehandhaafd wordt Procesrecht (Pr)
- Burgerlijk recht : Het wetboek van Rechtsvordering (Rv)
- Strafrecht : Het wetboek van Strafvordering (Sv)
- De algemene wet bestuursrecht (AWB)
De bronnen van het recht:
De vindplaatsen van het recht.
4 Rechtsbronnen:
- De wet
- De jurisprudentie
- De gewoonte
- Het internationale verdrag
De wet: (Burgerlijk wetboek) BW
- Familiezaken
- Ondernemingen
- Erfrecht
- Overeenkomsten die mensen en bedrijven met elkaar sluiten.
- Eigendom
9 Burgerlijke Wet Boeken
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)
- Beschrijft hoe een rechtszaak verloopt in het Burgerlijk recht
- Wat je kunt doen als je wilt procederen.
Wetboek van Strafrecht (Sr)
- De strafbare gedragingen
- Maximale straffen
, Wetboek van Strafvordering (Sv)
- De regels en procedures als er een strafbaar feit is gepleegd.
Jurisprudentie
- Verzameling van rechtspraken
- De verzameling van rechterlijke uitspraken is een rechtsbron, omdat in deze uitspraken
uitleg gegeven wordt aan de wet.
Internationale verdragen
- Verdragen zijn overeenkomsten tussen landen.
- Het Europees Verdrag voor de recht van de mens en de fundamentele vrijheden (Evrm):
De lidstaten hebben afspraken gemaakt over een eigen internationale rechter waar burgers
terecht kunnen als ze menen dat in hun eigen land de rechten uit het Evrm geschonden
worden.
Gewoonte
- Een gewoonte is pas een rechtsbron als het gaat om een langdurig gebruik in een bepaald
kring die door de betrokken als rechtsregel wordt ervaren.
- In het strafrecht is het gebruik van de gewoonte als rechtsbron niet toegestaan.
Wat wordt er geregeld in het staatsrecht
Het staatrecht geeft een beschrijving van de organisatie van de overheid.
De vindplaatsen van het recht:
- Grondwet
- Organieke wetten : bv AWB, Gemeente wet , Kieswet etc.
- Jurisprudentie
- Internationale verdragen
- Gewoonte
Staat:
Een staat is een bepaald grondgebied met inwoners en met een bepaalde vorm van
overheidsgezag. Het staatsrecht houdt zich bezig met de manier waarop dit overheidsgezag in
een staat is georganiseerd.
Drie kenmerken van een staat:
- Grondgebied
- Inwoners
- Overheidsgezag
- Staatsvorm -> Gedecentraliseerde eenheidsstaat
- Regeringsvorm -> Constitutionele monarchie (rol koning en Parlement)
- Eu instellingen en bestuur
Democratische rechtsstaat:
