Samenvatting Juridische aspecten in de zorgverlening

Samenvatting Recht:


Hoofdstuk 1: Wat is recht?

Het recht is een systeem van regels waarmee de mens de samenleving ordent. In
het recht staat wat je wel en wat je niet mag doen. Soms staat er ook in op welke
manier je iets moet doen.

De noodzaak van recht

 Recht is noodzakelijk om samenleven van mensen mogelijk te maken. Samenleven
is slechts mogelijk wanneer we van elkaar weten hoe we in bepaalde
omstandigheden zullen reageren.


Het begrip recht

 Er bestaat niet echt een definitie. We kunnen het wel omschrijven aan de hand van 3
kenmerken die eigen zijn aan recht. Er bestaat heel wat kritiek op begrip recht.

 Recht is omschreven aan de hand van een aantal kenmerken

Recht als maatschappelijk fenomeen

 Bepaalde afspraken worden gemaakt
 Deze zullen voorspellen hoe iemand op een situatie zal reageren

 Leven voorspelbaar te maken

 Zijn niet altijd kant en klaar  recht is een spiegel
 Niet elke maatschappelijke situatie heeft een regel
 Bestaande regels worden steeds gewijzigd, in vraag gesteld of geschrapt
 Is recht altijd een antwoord op een situatie?
 Doel is maatschappelijk leven te ordenen

, Recht en regels

 Regels ordenen het leven, geven structuur en duidelijkheid
 Recht is een geheel van gedragsregels of voorschriften
 Rechtsregel maakt bepaald gedrag verboden, toegelaten of geboden
 Door het rode licht rijden

Afdwingbaarheid

 Niet alle gedragsregels zijn recht
 Fatsoenregels: afspraken binnen een kleine groep
 Recht heeft gedragsregels die afgedwongen kunnen worden naleven door
iedereen, zo niet sanctie
 Overheidsapparaat: rechtsregel is afdwingbaar door overheidsapparaat
 Bij niet naleven kan overheidsapparaat in werking treden
 Burgers kunnen onder elkaar ook regels maken die afdwingbaar zijn 
verbintenissen. Bv= arbeidscontract
Recht organiseert en structureert onze samenleving

 Verschillende bronnen:
 De wet
 De rechtspraak
 Gewoonterecht
 Rechtsleer In volgorde van belangrijkheid
 Algemene rechtsbeginselen
 Billijkheid


De wet als rechtsbron

 Bron: grondwet en wet in betekenis van het woord
 Algemeen bindende regels of voorschrift van de bevoegde overheid wetgevende
macht
 Problemen oplossen zonder geweld

Wat is een wet? Een definitie

 Door hoogste staatsmacht vastgestelde, met gezag gehandhaafde regel voor het
maatschappelijk leven. Een bindende, gezaghebbende regel
 Een bindende rechtsregel, opgelegd door wetgevende macht