BIBLIOTHEEK VAKGROEP A&S
PLATEAUSTRAAT, GENT
Herbestemming van een oud chemielokaal tot stille studieplek
FUNCTIE EN HERBESTEMMING
De bibliotheek van de vakgroep Architectuur & Stedenbouw aan de UGent bevindt zich in een gebouw dat eind
19e eeuw gebouwd werd als practicumlokaal voor de opleiding chemie. Toen de faculteit nood had aan een
nieuwe bibliotheek, werd besloten om deze bestaande ruimte een nieuwe invulling te geven. In plaats van een
nieuw gebouw te zetten, koos men voor een herbestemming.
De transformatie gebeurde via een architectuurwedstrijd. De opdracht werd gewonnen door OFFICE Kersten
Geers David Van Severen, in samenwerking met ingenieursbureau Bollinger + Grohmann en ontwerper Matisse
Van Driessche. Hun ontwerp kan je vertalen in eenvoud, precisie en respectvolle omgang met het erfgoed.
Het gaat om een beschermd gebouw: er mochten geen ingrijpende of onomkeerbare werken gebeuren.
Bovendien moest de bibliotheek veilig afsluitbaar zijn bij publieke lezingen of evenementen. Die technische en
functionele eisen vormden het vertrekpunt van een bijzonder doordachte architecturale oplossing.
CONSTRUCTIE EN MATERIALISATIE
De ontwerpers kozen ervoor om de bestaande structuur van het gebouw maximaal te behouden en zichtbaar te
laten. De houten dakspanten, de hoge vensters en de betonnen vloer bleven aanwezig en werden niet afgewerkt
of verstopt. Het gebouw toont dus zijn geschiedenis en zijn vroegere functie nog steeds.
De belangrijkste ingreep in de ruimte is een monumentale boekenkast uit geplooid staal. Dit element vormt
letterlijk en figuurlijk de ruggengraat van het ontwerp. De kast bevindt zich over drie niveaus door de ruimte en
neemt tegelijk meerdere functies op: ze de is trap, vloer, wand en boekenrek.
De kast is opgebouwd uit geplooide staalplaten met perforaties. Die gaten zorgen voor een spel van licht en
schaduw, maar ook voor een zekere transparantie. Door het staal onbehandeld te laten, ontstaat een sobere,
bijna industriële sfeer die goed aansluit bij het ruwe karakter van de bestaande ruimte. Alles is zichtbaar
gemonteerd met bouten, schroeven en lasnaden. Niets is verstopt, en dat maakt de constructie leesbaar en
eerlijk.
De boekenkast is dus geen los meubel, maar een architecturale ingreep. Ze organiseert de ruimte, structureert
de circulatie en bepaalt de sfeer. Ze maakt de architectuur bijna tot één groot meubelstuk.
VANDENBERGHE_CARO_2IVC_ ARCHITECTUURACTUALITEIT 24-25 1
PLATEAUSTRAAT, GENT
Herbestemming van een oud chemielokaal tot stille studieplek
FUNCTIE EN HERBESTEMMING
De bibliotheek van de vakgroep Architectuur & Stedenbouw aan de UGent bevindt zich in een gebouw dat eind
19e eeuw gebouwd werd als practicumlokaal voor de opleiding chemie. Toen de faculteit nood had aan een
nieuwe bibliotheek, werd besloten om deze bestaande ruimte een nieuwe invulling te geven. In plaats van een
nieuw gebouw te zetten, koos men voor een herbestemming.
De transformatie gebeurde via een architectuurwedstrijd. De opdracht werd gewonnen door OFFICE Kersten
Geers David Van Severen, in samenwerking met ingenieursbureau Bollinger + Grohmann en ontwerper Matisse
Van Driessche. Hun ontwerp kan je vertalen in eenvoud, precisie en respectvolle omgang met het erfgoed.
Het gaat om een beschermd gebouw: er mochten geen ingrijpende of onomkeerbare werken gebeuren.
Bovendien moest de bibliotheek veilig afsluitbaar zijn bij publieke lezingen of evenementen. Die technische en
functionele eisen vormden het vertrekpunt van een bijzonder doordachte architecturale oplossing.
CONSTRUCTIE EN MATERIALISATIE
De ontwerpers kozen ervoor om de bestaande structuur van het gebouw maximaal te behouden en zichtbaar te
laten. De houten dakspanten, de hoge vensters en de betonnen vloer bleven aanwezig en werden niet afgewerkt
of verstopt. Het gebouw toont dus zijn geschiedenis en zijn vroegere functie nog steeds.
De belangrijkste ingreep in de ruimte is een monumentale boekenkast uit geplooid staal. Dit element vormt
letterlijk en figuurlijk de ruggengraat van het ontwerp. De kast bevindt zich over drie niveaus door de ruimte en
neemt tegelijk meerdere functies op: ze de is trap, vloer, wand en boekenrek.
De kast is opgebouwd uit geplooide staalplaten met perforaties. Die gaten zorgen voor een spel van licht en
schaduw, maar ook voor een zekere transparantie. Door het staal onbehandeld te laten, ontstaat een sobere,
bijna industriële sfeer die goed aansluit bij het ruwe karakter van de bestaande ruimte. Alles is zichtbaar
gemonteerd met bouten, schroeven en lasnaden. Niets is verstopt, en dat maakt de constructie leesbaar en
eerlijk.
De boekenkast is dus geen los meubel, maar een architecturale ingreep. Ze organiseert de ruimte, structureert
de circulatie en bepaalt de sfeer. Ze maakt de architectuur bijna tot één groot meubelstuk.
VANDENBERGHE_CARO_2IVC_ ARCHITECTUURACTUALITEIT 24-25 1
