Samenvatting FILOSOFIE: LES 8/H3 - BAMV VIVES KORTRIJK

Schiet er dan nog iets over na die zintuiglijke waarneming?
- Ja: de wiskunde – daarvoor heb je zintuiglijkheid niet nodig!
 Om te zeggen 1 + 1 = 2  geen referentie voor nodig in de
werkelijkheid
 Zijn pure constructen van de menselijke geest

- Die constructen van menselijke geest  moeten helder &
onderscheiden zijn
 Helder in zichzelf & mooi onderscheiden van andere ideeën
 Claire & distincte

- Maar dus, we hebben de wiskunde eventueel als uitgangspunt te
gebruiken
- Twijfelen  is dat wel zo, kan wiskunde het eerste, onbetwijfelbare
uitgangspunt zijn
 Uitgangspunt voor zekere kennis  NEEN
 Waarom niet  kennis is de overeenkomst van wat ‘ik’ denk met de
werkelijkheid
 Hetgeen ik denk, komt overeen met werkelijkheid?
o Indien ja = zekere kennis
o Indien nee = ander uitgangspunt zoeken

Wat is het object van ware kennis?
- Bij Plato: een idee (eeuwig & onveranderlijk zodat die kennis dat ook is)
- Aristoteles: essentie – was duidelijk dat ware kennis die overeenkomst
was
 Abstraheren van de essentie uit de substantie, tot een algemeen
begrip
 Dat begrip, is hetgeen dat overeenkomt met de werkelijkheid

- Zekere kennis is dus overeenkomst tussen wat ik denk & de
werkelijkheid
 MAAR: Descartes  precies dat kunnen we niet zeker weten
 Komen mijn klare en werkelijke ideeën wel overeen met de
werkelijkheid?

- Dus waaraan twijfelt Descartes bij de wiskunde dan?
- Niet: of de ideeën op zichzelf iets anders kunnen zijn (1 + 1, kan dat 3
zijn?)
 Daaraan twijfelt hij NIET
 WEL: of die wiskundige ideeën overeenkomen met de werkelijkheid
 Dus wiskunde komt niet in aanmerking als onbetwijfelbaar en zeker
uitgangspunt

, Blijft
er dan
niets meer over om als uitgangspunt te nemen?
- Er is nog 1 iets: nl. het feit dat hij twijfelt
- Hij stelt dat voorop als uitgangspunt & gaat dan daaraan twijfelen
 “Ben ik wel aan het twijfelen?”
 Dan bevestig je uw twijfel

- Twijfelen is een denken: dat is iets, dat blijft overeind
- Je pense, donc je suis = ik denk, dus ik ben  Cogito ergo sum

- Het denken op zichzelf wordt een onbetwijfelbaar uitgangspunt voor
zekere kennis
- Dat onbetwijfelbare uitgangspunt wordt het ’cogito’ genoemd door
Descartes
 Dat is het eerste, onbetwijfelbare uitgangspunt van ware kennis
 Cogito is een denkende substantie
 Substantie = iets dat helemaal op zichzelf bestaat
 Dus een puur denken, op zichzelf bestaand, los van al de rest

- We spreken niet van de mens, want die is niet alleen maar denken, die
is ook lichaam
- Het denken is compleet los van het lichaam, het lichaam behoort tot de
wereld
 Het is denkend, dus écht puur denken, los van de inhoud, niet OVER
iets denken

- Zelfbewustzijn op zichzelf = cogito
- Dat is dus het eerste onbetwijfelbare uitgangspunt voor zekere kennis

- Weten wel nog niet wat zekere kennis is, maar dan toch al het
uitgangspunt gevonden

- 1e zekerheid: COGITO
 Niets anders nodig om te bestaan, behalve zichzelf & is puur denkend