Samenvatting ORGANISATIE VD VH-SECTOR 2: LES 3 - POLITIE - VIVES KORTRIJK BAMV

LES 3: POLITIE DEEL 1 – BASISLOGICA & ORGANISATIE
DE POLITIEHERVORMING
Voor 1998 bestond de Belgische politie uit 3 korpsen
- Gemeentepolitie
 Bevoegd op het grondgebied van de gemeente
 Vooral belast met basispolitiezorg

- Rijkswacht
 Bevoegd op het hele Belgische grondgebied
 Belast met de gehele politiezorg

- Gerechtelijke politie bij de parketten (= GPP)
 Uitsluitend gerechtelijke taken

Waarom kwam dit systeem onder druk te staan?
- Context jaren 80 en 90  veel bedreigende gebeurtenissen, dus
spanningen
 Heizeldrama (1985)
 CCC-terrorisme
 Bende van Nijvel
 Moord op André Cools
 Later ook de zaak Dutroux

- Deze zaken legden structurele zwaktes bloot in de werking van politie
en justitie

Wat liep er fout?
- Vaststellingen uit audits en onderzoekscommissies
 Geen coherent en geïntegreerd politie- en veiligheidsbeleid  ontbrak
 Versnipperde verantwoordelijkheden
 Overlap tussen politiediensten
 Gebrek aan coördinatie
 Middelmatige werkmethodes
 Wantrouwen tussen onderzoekers en magistratuur
 Rivaliteit tussen diensten

- Hervorming was dus GEEN cosmetische ingreep
- Maar WEL een antwoord op structurele systeemfouten
- Kwam een parlementaire onderzoekscommissie ‘Bende van Nijvel’
 Vaststelling: tussen onderzoekers onderling & magistratuur - groot
wantrouwen
 Gebrek aan collegialiteit
 Dus hervorming nodig!

, EEN EERSTE POGING TOT VERBETERING: HET PINKSTERPLAN: 5 JUNI 1990
- Politieapparaat moest grondig veranderen
- De 3 diensten bleven bestaan
 Rijkswacht werd gedemilitariseerd
 Gemeentepolitie werd gemoderniseerd

- Opstart van het vijfhoeksoverleg
- Uitbouw van interpolitiezones
- Opmaak van veiligheidscharters

- Pinksterplan was een belangrijke tussenstap
 Maar het loste de fundamentele versnippering nog niet op

Pinksterplan onder regering Martens VIII
- CVP (vroegere CD&V)
- Meer dan 8 regeringen gekend (daarom Martens 8)  vielen continu
door spanningen


WET OP HET POLITIEAMBT (1992)
- Drie belangrijke krachtlijnen
 Politiediensten zijn uitvoeringsorganen onder gezag van de overheden
 Politie beschermt rechten, vrijheden én draagt bij aan democratische
ontwikkeling
 Geweld en dwang mogen enkel onder de wettelijk bepaalde
voorwaarden

- Deze wet is belangrijk omdat ze toont dat politie niet losstaat van de
rechtsstaat!!


DE ECHTE VERSNELLING OF KEERPUNT: DE ZAAK DUTROUX
- Keerpunt: parlementaire onderzoekscommissie onderzoekt falen van
politie & justitie
- Conclusie:
 Nood aan volledige reorganisatie van het politieapparaat
 Nood aan betere werking van parketten

Eigenlijk na de ontsnapping van Dutroux in april 1998 komt alles in
stroomversnelling
BELANGRIJK: Octopusakkoord: politiek akkoord over hervorming van
justitie en politie


WEGWIJS IN DE GEÏNTEGREERDE POLITIE
- De octopuswet en de nieuwe politie
- De politie zoals gekend (met 3 soorten) gaat veranderen!

Wet op de geïntegreerde politie, gestructureerd op twee niveaus
- Belangrijkste bouwstenen
 Territoriale indeling in politiezones
 Federale politie vanaf 1 januari 2001
 Nieuw personeelsstatuut vanaf 1 april 2001