Celbiologie 1 samenvatting (perfect voor examens)

Celbiologie
Ppt. + cursus

1. Chemische componenten van de cel


Ca, Na , K  heel veel gebruikt

-Mg wordt gebruikt bij polymerase

 70% van het menselijk lichaam bestaat uit water

- Bio-elementen= bouwelementen + spoorelementen
- Bouwelementen zijn elementen macrohoeveelheden (>0,05%)
-  Spoorelementen zijn elementen in microhoeveelheden (<0,05%)
- Oligo-elementen zijn een deel van de spoorelementen die absoluut
noodzakelijke voor een organisme =vb. vr een mens: I, Fe , Cu , Co ,
Mn , Zn , Se,..)



 Mens is parasitair

Te weinig ijzer  anomie (ziekte), zie dia 22



Levende organismen = “open” systeem

 Er is een constante uitwisseling van energie en materie met de
omgeving



Globaal= streven nr winst

winst verlies
voedsel Fecaliën
drank urine
ademhaling ademhalin
g
energie Warmte
huid


Organische componenten van de cel:

-belangrijke anorganische moleculen:

,  H2O
belangrijkste deel van de cel: 70%
Oplos-, reactie-, transportmiddel,
Warmteregulatie
 O2

Om organisch materiaal te oxideren

 CO2

Afvalproduct van verbranding organisch materiaal



Organische moleculen:

Suikers polysachariden

Vetzuren vetten, lipiden en membranen

Aminozuren  proteïnen

Nucleotiden  nucleïnezuren

20 aminozuren in proteïne

Hoe groter de molecule hoe meer hydroxil groepen

Suikers hebben meestal een ring structuur (kunnen herkennen)

EXAMEN: figuren en kunnen zeggen wat het is



Isomeren => zelfde molecuulformule maar een verschillend ruimtelijke
structuur

Bv: glucose, galactose en mannose

Suikers kunnen onderverdeeld worden in  mono-, di-, en
polysachariden



Monosacchariden bevatten altijd een ketongroep of een aldehydegroep
 worden ook wel ingedeeld ketosen en aldosen.

-Afhankelijk van de richting van de OH-groep aan het eerste
koolstofatoom, onderscheidt men -glucose en -glucose =>
stereochemische isomeren.


Belangen van monosacchariden :

,-de vele stofwisslingsprocessen in cellen , bv ; glucose levert bij afbraak
energie
-ondeerdeel van frotere moleculen , bv ; ribose is een bouwsteen van
RNA en ATP


disacchariden en polysacchariden  aaneengekoppelde monosacchariden
(monomeren)

-polymeriseren = aaneenkoppelen van kleine moleculen tot lange ketens
zo worden polymeren gevormd



Twee hexose moleculen worden gekoppeld (onder afsplitsing van een
molecule water) =>dissacharide

de disachariden sacharose en lactose zijn bestanddelen van
voedingsmiddelen. Maltose ontstaat als tussenproduct bij de afbraak van
zetmeel

Polysachariden zetmeel , glycogeen en cellulose

zetmeel en cellulose zijn opslagvormen van -glucose

cellulosemoleculen zijn opgebouwd uit -glucose-eenheden en
hebben een draadvormige structuur.  verlenen stevigheid aan de
wanden van den plantencellen (bv; hout)



Vetzuren als basis voor de lipiden of vetten

Vetzuurmolecule bestaat uit

-een lange waterstofketen ; deze is hydrofoob en weinig chemisch
reactief hydrofobe staart

-een carboxylgroep(-COOH) ; gedraagt zich als een zuur : ioniseert in
een waterige oplossing (-COO-) ,extreemhydrofiel en chemisch reactief
hydrofiele kop



Bijna alle vetzuren in een cel zijn covalent gebonden met andere
moleculen via hun carboxylgroep.

-vetzuren  onverzadigde bindingen

Opgebouwd uit een hydrofobe koolwaterstofketen en een hydrofiele
carboxylgroep
-verzadigd vetzuur  enkele bindingen

, -onverzadigd vetzuur1of meer dubbele bindingen.
1 dubbele binding
=>enkelvoudig
Lipiden zijn opgebouwd uit : C , H , O en soms P en N elementen.  zijn
apolair dus slecht oplosbaar in water , MAAR goed oplosbaar in apolaire
oplosmiddelen

Eenvoudige lipiden  esters van vetzuren met een alcohol

belangerijke groep : triglyceriden opgebouwd uit 1 molecuul glycerol,
waarvan drie moleculen vetzuren zijn veresterd.



Samengestelde lipiden bevatten een alcohol (meestal glycerol) en
vetzuren nog en andere groep.  wnr het een fosfaatgroep is dan spreekt
men van een fosfolipiden.



Fosfolipiden de hydrofiele kop is gericht naar het water.

Afgeleide lipiden behoren stoffen met een vetachtig karakter (slecht
oplosbaar in water) behoren in vet oplosbare vitaminen A, D, E en K ,
geslachtshormonen en carotenoïden. Bevinden zich in de
membranen van chloroplasten.

- Geslachts- en bijnierschorshormonen en cholesterol zijn steroïden



Aminozuren vormen de bouwstenen voor de eiwitten of proteïnen.
20
basisbouwstenen
De meeste aminozuren bezitten dus een positieve en negatieve lading =>
zwitterion

De verschillen tussen de aminozuren worden bepaald door het verschil in
restgroep

Kan men apolaire , polaire en elektrisch geladen aminozuren
onderscheiden.



Eiwitten zijn polymeren van aminozuren die met elkaar verbonden zijn in
een lange keten die vervolgens opgeplooid wordt in een 3D structuur.

De carboxylgroep en de aminogroep van 2 aminozuurmoleculen kunnen
(onder afsplitsing van een molecuul water) een binding vormen. 