Geschiedenis van recht en rechtvaardigheid
Weekopdracht 2
‘Een rechtvaardige staat: de rechtsstaat’
Julie Smeyers 2055362
1e bachelor in de rechten 2020-2021
Taak 3: Van Magna Carta tot Bill of Rights (max. 500 woorden) 1 2
1
Fragmenten uit de Magna Charta
2
R. Lesaffer, inleiding tot de Europese rechtsgeschiedenis, Leuven, 2004, nrs. 345 t/m 347, nrs 121 t/m 123 en
173
, Een rechtsstaat kunnen we definiëren als een staat waarin burgers beschermd worden tegen
het misbruik door de overheid door middel van grondrechten, en de onderdanen én
overheid onderworpen zijn aan het recht. De grondwet beperkt de macht van de overheid
en garandeert de grondrechten van de burger. Een rechtsstaat wordt gekenmerkt door het
gelijkheidsbeginsel, het legaliteitsbeginsel en het nulla poena sini lege-beginsel. Daarnaast is
het essentieel dat ook de overheid onderworpen is aan het recht, er sprake is van een
grondwet en een scheiding der machten.
Het unieke idee van de Magna Charta dat ook de koning ondergeschikt was aan de wet zorgt
ervoor dat het een mijlpaal in de ontwikkeling van een rechtsstaat was. Een groot aantal
bepalingen werden overgenomen uit The Charter of Liberties maar het nieuwe artikel 39,
waarin staat dat elke vrije man recht heeft op rechtsbescherming en een eerlijk proces, was
een grote verandering voor de onderdanen van de Engelse koning Jan zonder Land. Hij werd
verplicht deze grondwet te tekenen nadat hij weeral nieuwe belastingen invoerde (art. 12
Magna Charta). Engeland was een van de eerste landen met een grondwet. In de Petition of
Rights (1628) werd nogmaals vastgelegd dat er geen belastingen konden geheven worden
zonder instemming van het Parlement om de macht van de koning te beperken. Karel II werd
verplicht de Habeas Corpus Act te aanvaarden waarin de vrijheid van het volk en een eerlijk
proces wordt gegarandeerd. Ook deze was gebaseerd op een bestaande bepaling van de
Magna Charta, artikel 38. Aan het nulla poena sini lege-beginsel wordt dus voldaan. De Bill of
Rights die in 1689 aanvaard moest worden door Mary II en haar echtgenoot bevestigde de
macht van het parlement en de inperking van de koninklijke macht, er konden geen wetten
meer gewijzigd of geschorst worden zonder instemming van het Parlement. Andere
belangrijke artikelen in de Magna Charta die betrekking hebben op de beperking van de
macht van de koning zijn artikel 17 waarin staat dat de gewone rechtbanken niet langer de
koninklijke rechtbanken zullen volgen, een eerste vorm van de scheiding der machten en
een garantie voor behoorlijke rechtsbedeling. Ook artikel 30 en 31 dat vastlegt dat geen
paarden, karren of hout van de bevolking kan worden afgenomen is van groot belang, er
wordt specifiek vermeld dat dat ook niet door de koning kan gebeuren. In artikel 60 wordt
bepaald dat de bepaling van de Magna Charta door iedereen moeten worden nageleefd en
in artikel 63 dat de kerk vrij is en iedere machthebber gezworen heeft deze tekst na te leven
dus het feit dat de overheid onderworpen is aan het recht wordt nogmaals bevestigd.
Je kan kritiek hebben op de Magna Charta, het was enkel voor de vrijen maar het blijft zeker
heel belangrijk.
Weekopdracht 2
‘Een rechtvaardige staat: de rechtsstaat’
Julie Smeyers 2055362
1e bachelor in de rechten 2020-2021
Taak 3: Van Magna Carta tot Bill of Rights (max. 500 woorden) 1 2
1
Fragmenten uit de Magna Charta
2
R. Lesaffer, inleiding tot de Europese rechtsgeschiedenis, Leuven, 2004, nrs. 345 t/m 347, nrs 121 t/m 123 en
173
, Een rechtsstaat kunnen we definiëren als een staat waarin burgers beschermd worden tegen
het misbruik door de overheid door middel van grondrechten, en de onderdanen én
overheid onderworpen zijn aan het recht. De grondwet beperkt de macht van de overheid
en garandeert de grondrechten van de burger. Een rechtsstaat wordt gekenmerkt door het
gelijkheidsbeginsel, het legaliteitsbeginsel en het nulla poena sini lege-beginsel. Daarnaast is
het essentieel dat ook de overheid onderworpen is aan het recht, er sprake is van een
grondwet en een scheiding der machten.
Het unieke idee van de Magna Charta dat ook de koning ondergeschikt was aan de wet zorgt
ervoor dat het een mijlpaal in de ontwikkeling van een rechtsstaat was. Een groot aantal
bepalingen werden overgenomen uit The Charter of Liberties maar het nieuwe artikel 39,
waarin staat dat elke vrije man recht heeft op rechtsbescherming en een eerlijk proces, was
een grote verandering voor de onderdanen van de Engelse koning Jan zonder Land. Hij werd
verplicht deze grondwet te tekenen nadat hij weeral nieuwe belastingen invoerde (art. 12
Magna Charta). Engeland was een van de eerste landen met een grondwet. In de Petition of
Rights (1628) werd nogmaals vastgelegd dat er geen belastingen konden geheven worden
zonder instemming van het Parlement om de macht van de koning te beperken. Karel II werd
verplicht de Habeas Corpus Act te aanvaarden waarin de vrijheid van het volk en een eerlijk
proces wordt gegarandeerd. Ook deze was gebaseerd op een bestaande bepaling van de
Magna Charta, artikel 38. Aan het nulla poena sini lege-beginsel wordt dus voldaan. De Bill of
Rights die in 1689 aanvaard moest worden door Mary II en haar echtgenoot bevestigde de
macht van het parlement en de inperking van de koninklijke macht, er konden geen wetten
meer gewijzigd of geschorst worden zonder instemming van het Parlement. Andere
belangrijke artikelen in de Magna Charta die betrekking hebben op de beperking van de
macht van de koning zijn artikel 17 waarin staat dat de gewone rechtbanken niet langer de
koninklijke rechtbanken zullen volgen, een eerste vorm van de scheiding der machten en
een garantie voor behoorlijke rechtsbedeling. Ook artikel 30 en 31 dat vastlegt dat geen
paarden, karren of hout van de bevolking kan worden afgenomen is van groot belang, er
wordt specifiek vermeld dat dat ook niet door de koning kan gebeuren. In artikel 60 wordt
bepaald dat de bepaling van de Magna Charta door iedereen moeten worden nageleefd en
in artikel 63 dat de kerk vrij is en iedere machthebber gezworen heeft deze tekst na te leven
dus het feit dat de overheid onderworpen is aan het recht wordt nogmaals bevestigd.
Je kan kritiek hebben op de Magna Charta, het was enkel voor de vrijen maar het blijft zeker
heel belangrijk.
