DE LERAAR DOET ERTOE
De leraar heeft het grootste effect op kinderen. Effectieve leerkrachten leveren een cruciale bijdrage aan de
ontwikkeling van hun leerlingen. Ze doen dit door onderwijs op maat te maken en hun handelen af te
stemmen op hun doelen.
We richten ons op de competenties doelgericht werken en differentiëren zodat je in je lessen effectief en
efficiënt je lesdoelen kan nastreven en élk kind kan bieden wat die op dat moment nodig heeft.
DE ONDERWIJSBEHOEFTEN VAN DE LEERLING STAAN CENTRAAL
Pedagogisch en didactisch handelen
In beide modellen staan de onderwijsbehoeften van de leerling centraal. Zo helpen de 2 modellen ons te
focussen op de leerling en stellen ze ons in staat de leerling in relatie te plaatsen tot de andere componenten
van beide modellen.
FOCUS :
- Pedagogisch model : uitdagen en ondersteunen
- Didactisch model : doelstellingen, beginsituatie, didactische werkvormen, leermiddelen, relatie
tussen de componenten
Een eerste vereiste om als leerkracht de lat hoog te kunne leggen, is het doelgericht handelen. Alle
beslissingen met betrekking tot de componenten van het didactisch model moeten in het teken staan van de
te bereiken doelstellingen.
Om de lat hoog te leggen voor alle leerlingen zullen we moeten differentiëren. We houden dus niet alleen
rekening met onze doelen maar ook met de leerling zelf.
Door te differentiëren en doelgericht te werken, tegemoetkomen aan de basisbehoeften en aansluiten bij de
beginsituatie van de leerlingen.
Doelgericht werken en differentiatie
Elke leerkracht stelt bij elke les een aantal doelstellingen voorop om deze te bereiken met hun leerlingen.
Hoe kunnen we de doelen op een efficiënte en effectieve manier bereiken bij alle leerlingen?
➔ Efficiënt : zonder tijdverlies, zonder omwegen, recht op het doel af
➔ Effectief : daadwerkelijk, doeltreffend, het doel bereikend
➔ Alle leerlingen : we zullen onze aanpak moeten afstemmen op de beginsituatie van de leerlingen en
rekening houden met de verschillen tussen leerlingen.
Doelgericht werken houdt meer in dan doelstellingen formuleren. Het houdt vooral in dat alle componenten
van het didactisch model of van de lesvoorbereiding in het teken moeten staan van de te bereiken
doelstellingen.
Interindividuele verschillen : verschillen tussen leerlingen
Intra-individuele verschillen : verschillen binnen één persoon
1
De lat hoog voor iedereen
,Doelgericht werken
Je moet starten met je doelstellingen. Eerst nadenken waarom je iets doet. (Denk aan het eindproduct, waar
wil je naartoe? Wat wil je dat de leerlingen kennen en kunnen?) Daarna kan je beginnen met de
lesvoorbereiding.
Je moet je doelstellingen afstemmen op de beginsituatie, je doelstellingen veranderen ook je beginsituatie.
(na de les, na 5min, …)
Soorten doelen :
- Eindterm : de doelen die de leerlingen moeten behalen op het einde van het 6de leerjaar, wordt
bepaald door de overheid
- Leerplan : eindtermen worden omgezet in leerplandoelen, hier moet je naar kijken voor je lesdoel te
formuleren, wordt bepaald door de overheid
- Lesdoel : deze maak je door te kijken naar het leerplan, wordt bepaald door jezelf
Hoe kunnen we de doelen op een efficiënte en effectieve manier bereiken bij alle leerlingen?
Efficiënt = zonder tijdverlies, zonder omwegen, recht op het doel af
Effectief = daadwerkelijk, heb je effectief je doel bereikt?
Alle leerlingen = we zullen onze aanpak moeten afstemmen op de beginsituatie van de leerlingen en rekening
moeten houden met de verschillen tussen de leerlingen.
MAAR je kan niet bij elke les voor elke leerling apart iets doen, je moet kijken naar gemeenschappelijke
noemers
Doelstellingen : leren, geen vrijblijvende aangelegenheid!
We hebben 3 soorten lesdoelen : cognitieve, dynamisch-affectieve en psychomotorische doelen. Deze
indelingen zegt NIETS over de moeilijkheid of de complexiteit van het doel. Maar we moeten steeds zorgen
dat we een breed gamma, ook qua moeilijkheidsgraad, doelen selecteren. Een taxonomie helpt ons hierbij.
Taxonomie van Bloom
Bloom was een geschiedenisleerkracht die een systeem maakte om
te checken of je goede doelen hebt gemaakt. Dit systeem werkt niet
enkel voor geschiedenisleerkrachten maar voor elk soort leerkracht.
Taxonomie = een methode om zaken in te delen met als doel ideeën
en materiaal universeel te kunnen delen
We gaan zaken indelen in groepen op basis van gemeenschappelijke
kenmerken.
De ruimste groep zit onderaan, de meest specifieke groep bovenaan.
(Als kinderen foute groepen maken maar het is toch een mooie, slimme indeling dan moet je dit even
bevestigen en niet afkraken, daarna kan je de juiste groep zeggen)
2
De lat hoog voor iedereen
, Elk lesdoel omschrijft telkens een bepaald gedragsniveau en een bepaald inhoudsniveau.
Bv. De studenten kunnen verwoorden wat doelgericht werken is.
3 DOMEINEN in leerdoelen op gedragsniveau
➔ Cognitief : kunnen cijferen tot 100, alle hoofdsteden op een kaart kunnen aanduiden
➔ Dynamisch-affectief : attitudes, houdingen, ik kan goed samenwerken tijdens een groepswerk, ik
heb een goede zithouding
➔ Psychomotorisch : ik kan een passer correct gebruiken, ik kan mijn en correct vastnemen
GEDRAGSNIVEAU binnen de taxonomie van Bloom
1. Herinneren : de studenten kunnen de 6 denkniveaus van de taxonomie van Bloom opsommen
2. Begrijpen : de studenten kunnen ene gegeven doelstelling aan het passende denkniveau van de
taxonomie verbinden
3. Toepassen : de studenten kunne beargumenteren waarom de kennis van de taxonomie van Bloom het
doelgericht lesgeven kan bevorderen
4. Analyseren : de studenten kunnen de taxonomie van Bloom vergelijken met de taxonomie van De Block
5. Evalueren : de studenten kunnen aangeven waarom de taxonomie van Bloom al dan niet een verplicht
onderdeel moet zijn van de opleiding
6. Creëren : de studenten kunne een nieuwe en betere indeling van denkniveaus ontwerpen
INHOUDSNIVEAU
1. Feitelijke kennis : de basiselementen die je moet kennen om problemen op te lossen of kennis te
maken met een bepaalde ‘discipline’ -> een eik is een boom
2. Conceptuele kennis : de relaties tussen de basiselementen die de leerling moet weten om zo de
samenhang en verbande te zien binnen een grotere structuur -> roofvogels hebben klauwen omdat
ze daarmee dieren moeten doden om te eten (relatie tussen bouw vogel en voedsel)
3. Procedures of procedurele kennis : hoe je iets doet, manieren van onderzoeken en criteria voor
vaardigheden, algoritmes, technieken en methoden -> hoe maak je brood, hoe gebruik je een
kompas, hoe teken je een gelijkbenige driehoek
4. Metacognitieve kennis : kennis over kennis in het algemeen, zelfkennis en zelfbewustzijn over de
eigen kennis -> ik ben een groepspersoon dus ik werk beter in groep dan alleen, ik ben slordig dus
raak vaak dingen kwijt
3
De lat hoog voor iedereen
De leraar heeft het grootste effect op kinderen. Effectieve leerkrachten leveren een cruciale bijdrage aan de
ontwikkeling van hun leerlingen. Ze doen dit door onderwijs op maat te maken en hun handelen af te
stemmen op hun doelen.
We richten ons op de competenties doelgericht werken en differentiëren zodat je in je lessen effectief en
efficiënt je lesdoelen kan nastreven en élk kind kan bieden wat die op dat moment nodig heeft.
DE ONDERWIJSBEHOEFTEN VAN DE LEERLING STAAN CENTRAAL
Pedagogisch en didactisch handelen
In beide modellen staan de onderwijsbehoeften van de leerling centraal. Zo helpen de 2 modellen ons te
focussen op de leerling en stellen ze ons in staat de leerling in relatie te plaatsen tot de andere componenten
van beide modellen.
FOCUS :
- Pedagogisch model : uitdagen en ondersteunen
- Didactisch model : doelstellingen, beginsituatie, didactische werkvormen, leermiddelen, relatie
tussen de componenten
Een eerste vereiste om als leerkracht de lat hoog te kunne leggen, is het doelgericht handelen. Alle
beslissingen met betrekking tot de componenten van het didactisch model moeten in het teken staan van de
te bereiken doelstellingen.
Om de lat hoog te leggen voor alle leerlingen zullen we moeten differentiëren. We houden dus niet alleen
rekening met onze doelen maar ook met de leerling zelf.
Door te differentiëren en doelgericht te werken, tegemoetkomen aan de basisbehoeften en aansluiten bij de
beginsituatie van de leerlingen.
Doelgericht werken en differentiatie
Elke leerkracht stelt bij elke les een aantal doelstellingen voorop om deze te bereiken met hun leerlingen.
Hoe kunnen we de doelen op een efficiënte en effectieve manier bereiken bij alle leerlingen?
➔ Efficiënt : zonder tijdverlies, zonder omwegen, recht op het doel af
➔ Effectief : daadwerkelijk, doeltreffend, het doel bereikend
➔ Alle leerlingen : we zullen onze aanpak moeten afstemmen op de beginsituatie van de leerlingen en
rekening houden met de verschillen tussen leerlingen.
Doelgericht werken houdt meer in dan doelstellingen formuleren. Het houdt vooral in dat alle componenten
van het didactisch model of van de lesvoorbereiding in het teken moeten staan van de te bereiken
doelstellingen.
Interindividuele verschillen : verschillen tussen leerlingen
Intra-individuele verschillen : verschillen binnen één persoon
1
De lat hoog voor iedereen
,Doelgericht werken
Je moet starten met je doelstellingen. Eerst nadenken waarom je iets doet. (Denk aan het eindproduct, waar
wil je naartoe? Wat wil je dat de leerlingen kennen en kunnen?) Daarna kan je beginnen met de
lesvoorbereiding.
Je moet je doelstellingen afstemmen op de beginsituatie, je doelstellingen veranderen ook je beginsituatie.
(na de les, na 5min, …)
Soorten doelen :
- Eindterm : de doelen die de leerlingen moeten behalen op het einde van het 6de leerjaar, wordt
bepaald door de overheid
- Leerplan : eindtermen worden omgezet in leerplandoelen, hier moet je naar kijken voor je lesdoel te
formuleren, wordt bepaald door de overheid
- Lesdoel : deze maak je door te kijken naar het leerplan, wordt bepaald door jezelf
Hoe kunnen we de doelen op een efficiënte en effectieve manier bereiken bij alle leerlingen?
Efficiënt = zonder tijdverlies, zonder omwegen, recht op het doel af
Effectief = daadwerkelijk, heb je effectief je doel bereikt?
Alle leerlingen = we zullen onze aanpak moeten afstemmen op de beginsituatie van de leerlingen en rekening
moeten houden met de verschillen tussen de leerlingen.
MAAR je kan niet bij elke les voor elke leerling apart iets doen, je moet kijken naar gemeenschappelijke
noemers
Doelstellingen : leren, geen vrijblijvende aangelegenheid!
We hebben 3 soorten lesdoelen : cognitieve, dynamisch-affectieve en psychomotorische doelen. Deze
indelingen zegt NIETS over de moeilijkheid of de complexiteit van het doel. Maar we moeten steeds zorgen
dat we een breed gamma, ook qua moeilijkheidsgraad, doelen selecteren. Een taxonomie helpt ons hierbij.
Taxonomie van Bloom
Bloom was een geschiedenisleerkracht die een systeem maakte om
te checken of je goede doelen hebt gemaakt. Dit systeem werkt niet
enkel voor geschiedenisleerkrachten maar voor elk soort leerkracht.
Taxonomie = een methode om zaken in te delen met als doel ideeën
en materiaal universeel te kunnen delen
We gaan zaken indelen in groepen op basis van gemeenschappelijke
kenmerken.
De ruimste groep zit onderaan, de meest specifieke groep bovenaan.
(Als kinderen foute groepen maken maar het is toch een mooie, slimme indeling dan moet je dit even
bevestigen en niet afkraken, daarna kan je de juiste groep zeggen)
2
De lat hoog voor iedereen
, Elk lesdoel omschrijft telkens een bepaald gedragsniveau en een bepaald inhoudsniveau.
Bv. De studenten kunnen verwoorden wat doelgericht werken is.
3 DOMEINEN in leerdoelen op gedragsniveau
➔ Cognitief : kunnen cijferen tot 100, alle hoofdsteden op een kaart kunnen aanduiden
➔ Dynamisch-affectief : attitudes, houdingen, ik kan goed samenwerken tijdens een groepswerk, ik
heb een goede zithouding
➔ Psychomotorisch : ik kan een passer correct gebruiken, ik kan mijn en correct vastnemen
GEDRAGSNIVEAU binnen de taxonomie van Bloom
1. Herinneren : de studenten kunnen de 6 denkniveaus van de taxonomie van Bloom opsommen
2. Begrijpen : de studenten kunnen ene gegeven doelstelling aan het passende denkniveau van de
taxonomie verbinden
3. Toepassen : de studenten kunne beargumenteren waarom de kennis van de taxonomie van Bloom het
doelgericht lesgeven kan bevorderen
4. Analyseren : de studenten kunnen de taxonomie van Bloom vergelijken met de taxonomie van De Block
5. Evalueren : de studenten kunnen aangeven waarom de taxonomie van Bloom al dan niet een verplicht
onderdeel moet zijn van de opleiding
6. Creëren : de studenten kunne een nieuwe en betere indeling van denkniveaus ontwerpen
INHOUDSNIVEAU
1. Feitelijke kennis : de basiselementen die je moet kennen om problemen op te lossen of kennis te
maken met een bepaalde ‘discipline’ -> een eik is een boom
2. Conceptuele kennis : de relaties tussen de basiselementen die de leerling moet weten om zo de
samenhang en verbande te zien binnen een grotere structuur -> roofvogels hebben klauwen omdat
ze daarmee dieren moeten doden om te eten (relatie tussen bouw vogel en voedsel)
3. Procedures of procedurele kennis : hoe je iets doet, manieren van onderzoeken en criteria voor
vaardigheden, algoritmes, technieken en methoden -> hoe maak je brood, hoe gebruik je een
kompas, hoe teken je een gelijkbenige driehoek
4. Metacognitieve kennis : kennis over kennis in het algemeen, zelfkennis en zelfbewustzijn over de
eigen kennis -> ik ben een groepspersoon dus ik werk beter in groep dan alleen, ik ben slordig dus
raak vaak dingen kwijt
3
De lat hoog voor iedereen
