Samenvatting Deontologie van de beroepsbeoefenaar (ppt)

Deontologie van de
beroepsbeoefenaar
Regels
Waarom hebben we regels? Wat is het nut van deze regels?

 Regels maken voorspelbaar
bv. iedereen moet rechts rijden
bv. je mag elkaar niet slaan
bv. je komt op tijd naar de les en andere activiteiten

 Regels drukken uit wat belangrijk is
bv. je moet van iemand anders afblijven
bv. respecteer deadlines

 Regels: woorden ‘moeten’ of ‘mogen’ komen vaak voor & vaak in gebiedende wijs

Waarde en normen

Waarde
Iets dat belangrijk is, of wat belangrijk gevonden wordt, iets waar je naar streeft, een ideaal

bv. gezondheid, respect voor de omgeving

Norm
Regel voor het handelen of maakt dat je de waarde in de praktijk kan brengen, dat je de waarde
praktisch kunt toepassen

bv. ik moet drie keer per week sporten om gezond te blijven, ik laat een schone plek ook schoon
achter




1

,Normen vs wetten
Norm
Gedragsregel die vrijwillig wordt toegepast

bv. kom op tijd naar de les, ISO-normen

ISO-normen
Richtlijnen waaraan de kwaliteit van het bedrijfssysteem moet voldoen om in aanmerking te komen
voor een ISO-certificaat
ISO = Internationale Organisatie voor Standaardisatie

Wet
Norm die afgedwongen wordt door een overheid met een sanctie als je de wet niet naleeft

bv. rechts rijden -> in wegcode


Wat is deontologie?
Deontologie
Plichtenleer van een bepaald beroep, beroepsethiek

Deontologisch
Volgens de deontologie, volgens de beroepscode
(vanuit het Grieks: deon = plicht)

Beroepen met deontologische codes:

- Dokters of geneesheren - Vastgoedmakelaars
- Fiscalisten en boekhouders - Zorgkundigen
- Advocaten - Bedrijfsrevisoren
- Psychologen - Gerechtsdeurwaarders
- Politie - Ambtenaren
- Notarissen - …
- Architecten


Wat is beroepsethiek?
Beroepsethiek
Geheel van waarden en normen die het handelen van (een lid van) een beroepsgroep stuurt of zou
moeten sturen

= beroepscode (= beschrijving van waarden en normen voor een bepaalde beroepsgroep)

= gedragsregels

Ethiek
De wetenschap van de moraal -> bestaat uit het goede, gewetensvol handelen, d.w.z. dat je nadenkt
over de moraal, de morele problemen en morele dilemma’s
2

, bv. abortus, euthanasie, moraal van verkrachters, …


Soorten regels
Deontologie betreft regels aangaande het gedrag en functioneren van een persoon

Soorten regels:

 Beleefdheidsregels
bv. de aanspreking gebruiken, met 2 woorden spreken

 Spelregels
bv. bedrijf geen persoonlijke geschenken aanvaarden maar ze delen met anderen
bv. in het wielrennen in de spurt niemand afblokken

 Ethische regels
bv. het verbod om een ander persoon te slaan

 Geloofsregels
bv. vanuit een bepaalde godsdienst: de tien geboden van het Christendom (6 de pleeg geen
moord, 7de pleeg geen overspel, 8ste steel niet, …)

 Wettelijke regels
bv. het gelijkheidsbeginsel in onze Belgische wetgeving: iedere Belg is gelijk voor de wet, je
bent wettelijk verplicht om hulp te bieden aan iemand die in levensgevaar is


Deontologische regels
 Wettelijke regels
o Gedragsnormen
o Die juridisch afdwingbaar zijn
 Uitgevaardigd of bewaakt door overheidsinstanties

 Deontologische regels zijn wettelijke regels (wet in materiële zin)


Wet in materiële zin
Algemeen verbindend voorschrift voor een bepaalde groep personen
bv. wegcode (tot stand gekomen door uitvoerende macht)

Wet in formele zin
Een besluit, een genomen beslissing die door de wetgever tot stand is gebracht. Gaat dus uit van de
wetgevende macht.
bv. begrotingswet




3