Begeleidingsplan Opstellen
Procedures, werkwijze en eigen ervaring.
Op het werk zijn er geen vaste procedures die uitgevoerd worden, over nieuwe studenten
begeleiden. Er zijn wel een aantal stappen voorafgaand aan de leerperiode op het werk van
een leerling. Een maand van te voren krijgen de aandacht functionarissen te horen welke
leerling op de afdeling komt werken. Binnen twee weken tijd worden er twee
werkbegeleiders gekozen die deze leerling gaan begeleiden. Hbo’ers hebben alleen
werkbegeleiders die ook HBO gestudeerd hebben, MBO verpleegkundigen worden begeleid
door MBO verpleegkundigen, agogen door agogen en ga zo door.
Twee weken voor de start van een leerperiode krijgt een leerling de kans om een introductie
te krijgen op de afdeling. Dit gebeurt meestal wanneer de toekomstige begeleider aan het
werk is, liefst tijdens een dagdienst. Tijdens dagdiensten krijg je het beste beeld van wat er
op het werk gedaan wordt. Tijdens deze introductie wordt er uitgelegd wat er op de afdeling
gebeurt en wat voor afdeling het is. Algemene regels worden verteld en de leerling heeft de
mogelijkheid om vragen te stellen en kennis te maken met teamleden. Andere dingen
kunnen geregeld worden, zoals het aanvragen van een sleutel en personeelspas.
Wanneer een leerling start op de afdeling, mag de leerling twee weken boventallig staan. Dit
houdt in dat deze leerling niet meegeteld wordt in de bezetten en nog geen taken of
verantwoordelijkheden krijgt. Deze tijd is bedoeld om mee te kijken met het vaste
personeel, als voorbereiding op zelfstandig werken. Tijdens het introductie gesprek, met
werkbegeleider en praktijkopleider, worden vervolgens afspraken gemaakt omtrent
verwachtingen van elkaar.
In mijn geval is het helaas wat anders gelopen. Toen ik op de afdeling kwam, wist niemand
dat ik moest beginnen met werken. Zij waren er wel van op de hoogte dat ik hun volgende
leerling zou zijn, maar ik had nog geen werkbegeleiders en mijn collega’s waren verrast toen
ik op het werk verscheen. Ik heb een week boventallig gestaan en na een week of twee
kreeg ik te horen wie mij ging begeleiden. Doordat wij op het werk te maken hebben met
vaste roosters, is het zodanig uitgekomen dat ik mijn werkbegeleiders vier keer gezien heb in
een half jaar tijd. Er is veel mail contact geweest, maar ik heb weinig mogelijkheden gehad
om begeleid te worden door mijn begeleiders. Andere collega’s hebben mij geholpen, maar
boden niet dezelfde begeleiding aan als werkbegeleiders, want op papier zijn zij niet jouw
begeleiders. In mijn geval is het gunstig uitgepakt, want ik ben als het ware in het diepe
gegooid. Hierdoor moest ik snel volwassen worden en werd ik geconfronteerd, met wat er
van mij verwacht werd, als medewerker van een crisisafdeling.
, Werkbegeleidingsmethodieken – de vier stijlen
Stijl 1: Instrueren en controleren
De rol van werkbegeleider kan sturend zijn. Leerlingen verwachten dat instructies en
opdrachten gegeven worden. Zij hebben nog weinig ruimte om de taak naar eigen inzicht uit
te voeren, omdat dit inzicht nog niet aanwezig is. Het doel is om de leerling op een hoger
plan te krijgen, zodat hij zich ontwikkelt en dit inzicht op termijn wel ontstaat. Deze stijl
wordt vaak ingezet, als een leerling nog niet weet wat er verwacht wordt, is onzeker over de
taak of heeft onvoldoende kennis en ervaring.
Het beste voorbeeld dat ik hierover kan bedenken, is toen ik voor het eerst iemand moest
wassen. Doordat ik het nog nooit gedaan had, wist ik absoluut niet hoe ik het moest doen. Ik
wist niet wat er van mij verwacht werd en heb ik aan mijn collega’s gevraagd hoe ik het
moest doen. Door een aantal keer mee te kijken heb ik geleerd hoe het gedaan moest
worden. Vervolgens moest ik het zelf proberen en werd ik aangestuurd door collega’s om te
ervaren hoe het op de juiste manier gedaan werd.
Stijl 2: Begeleiden
De leerling kent de basisvaardigheden nog niet voldoende en maakt nog fouten. De leerling
twijfelt zelf over de taakvolwassenheid. De leerling moet overtuigd worden dat hij/zij in staat
is om een taak uit te voeren. Instructies moeten gegeven worden, maar er moet ook
aandacht zijn voor de houding van de leerling. In deze fase moet de leerling gemotiveerd
worden om initiatief te tonen en wordt gestimuleerd om mee te denken over de beste
aanpak.
Op het moment dat ik medicatie voor de eerste keren moest delen, voelde ik mij niet
bekwaam om dit te doen. Ik had het nooit gedaan en had veel verhalen gehoord over
medicatiefouten. Uit angst om fouten te maken, ging ik overdreven vaak medicatie
controleren voordat ik het gaf. Op een dag kwam mijn werkbegeleider naar mij toe en
vertelde dat ik me minder moest stressen en nadruk leggen op de dingen die ik wist. De
overige dingen moest ik vragen aan collega’s en mee denken over hoe ik beter te werk kon
gaan.
Stijl 3: Bijsturen en overtuigen
Deze stijl wordt gebruikt wanneer een leerling over een aantal vaardigheden beschikt, maar
voelt zich nog onzeker. De werkbegeleider vervult een actieve rol richting de medewerker.
Deze heeft een proactief coachende rol. De leerling wordt gestimuleerd om verder te gaan
en zich de taken eigen te maken. Stimuleren is de grootste motivator in deze fase. Het geven
van vertrouwen, het steunen en het aanspreken op deskundigheid, zijn goede manier om
een leerling te begeleiden. In deze fase leert de leerling wat er verwacht wordt en is er
genoeg kennis en ervaring aanwezig om de taak goed uit te voeren.
De eerste keer dat ik zelfstandig iemand moest injecteren, werd deze stijl gebruikt door mijn
werkbegeleider. Ik mocht al een aantal keer op hem injecteren in zijn schouder en gaf aan
dat ik het prima deed. Doordat hij bereid was zich te laten injecteren, vond ik dit niet zo erg.
Procedures, werkwijze en eigen ervaring.
Op het werk zijn er geen vaste procedures die uitgevoerd worden, over nieuwe studenten
begeleiden. Er zijn wel een aantal stappen voorafgaand aan de leerperiode op het werk van
een leerling. Een maand van te voren krijgen de aandacht functionarissen te horen welke
leerling op de afdeling komt werken. Binnen twee weken tijd worden er twee
werkbegeleiders gekozen die deze leerling gaan begeleiden. Hbo’ers hebben alleen
werkbegeleiders die ook HBO gestudeerd hebben, MBO verpleegkundigen worden begeleid
door MBO verpleegkundigen, agogen door agogen en ga zo door.
Twee weken voor de start van een leerperiode krijgt een leerling de kans om een introductie
te krijgen op de afdeling. Dit gebeurt meestal wanneer de toekomstige begeleider aan het
werk is, liefst tijdens een dagdienst. Tijdens dagdiensten krijg je het beste beeld van wat er
op het werk gedaan wordt. Tijdens deze introductie wordt er uitgelegd wat er op de afdeling
gebeurt en wat voor afdeling het is. Algemene regels worden verteld en de leerling heeft de
mogelijkheid om vragen te stellen en kennis te maken met teamleden. Andere dingen
kunnen geregeld worden, zoals het aanvragen van een sleutel en personeelspas.
Wanneer een leerling start op de afdeling, mag de leerling twee weken boventallig staan. Dit
houdt in dat deze leerling niet meegeteld wordt in de bezetten en nog geen taken of
verantwoordelijkheden krijgt. Deze tijd is bedoeld om mee te kijken met het vaste
personeel, als voorbereiding op zelfstandig werken. Tijdens het introductie gesprek, met
werkbegeleider en praktijkopleider, worden vervolgens afspraken gemaakt omtrent
verwachtingen van elkaar.
In mijn geval is het helaas wat anders gelopen. Toen ik op de afdeling kwam, wist niemand
dat ik moest beginnen met werken. Zij waren er wel van op de hoogte dat ik hun volgende
leerling zou zijn, maar ik had nog geen werkbegeleiders en mijn collega’s waren verrast toen
ik op het werk verscheen. Ik heb een week boventallig gestaan en na een week of twee
kreeg ik te horen wie mij ging begeleiden. Doordat wij op het werk te maken hebben met
vaste roosters, is het zodanig uitgekomen dat ik mijn werkbegeleiders vier keer gezien heb in
een half jaar tijd. Er is veel mail contact geweest, maar ik heb weinig mogelijkheden gehad
om begeleid te worden door mijn begeleiders. Andere collega’s hebben mij geholpen, maar
boden niet dezelfde begeleiding aan als werkbegeleiders, want op papier zijn zij niet jouw
begeleiders. In mijn geval is het gunstig uitgepakt, want ik ben als het ware in het diepe
gegooid. Hierdoor moest ik snel volwassen worden en werd ik geconfronteerd, met wat er
van mij verwacht werd, als medewerker van een crisisafdeling.
, Werkbegeleidingsmethodieken – de vier stijlen
Stijl 1: Instrueren en controleren
De rol van werkbegeleider kan sturend zijn. Leerlingen verwachten dat instructies en
opdrachten gegeven worden. Zij hebben nog weinig ruimte om de taak naar eigen inzicht uit
te voeren, omdat dit inzicht nog niet aanwezig is. Het doel is om de leerling op een hoger
plan te krijgen, zodat hij zich ontwikkelt en dit inzicht op termijn wel ontstaat. Deze stijl
wordt vaak ingezet, als een leerling nog niet weet wat er verwacht wordt, is onzeker over de
taak of heeft onvoldoende kennis en ervaring.
Het beste voorbeeld dat ik hierover kan bedenken, is toen ik voor het eerst iemand moest
wassen. Doordat ik het nog nooit gedaan had, wist ik absoluut niet hoe ik het moest doen. Ik
wist niet wat er van mij verwacht werd en heb ik aan mijn collega’s gevraagd hoe ik het
moest doen. Door een aantal keer mee te kijken heb ik geleerd hoe het gedaan moest
worden. Vervolgens moest ik het zelf proberen en werd ik aangestuurd door collega’s om te
ervaren hoe het op de juiste manier gedaan werd.
Stijl 2: Begeleiden
De leerling kent de basisvaardigheden nog niet voldoende en maakt nog fouten. De leerling
twijfelt zelf over de taakvolwassenheid. De leerling moet overtuigd worden dat hij/zij in staat
is om een taak uit te voeren. Instructies moeten gegeven worden, maar er moet ook
aandacht zijn voor de houding van de leerling. In deze fase moet de leerling gemotiveerd
worden om initiatief te tonen en wordt gestimuleerd om mee te denken over de beste
aanpak.
Op het moment dat ik medicatie voor de eerste keren moest delen, voelde ik mij niet
bekwaam om dit te doen. Ik had het nooit gedaan en had veel verhalen gehoord over
medicatiefouten. Uit angst om fouten te maken, ging ik overdreven vaak medicatie
controleren voordat ik het gaf. Op een dag kwam mijn werkbegeleider naar mij toe en
vertelde dat ik me minder moest stressen en nadruk leggen op de dingen die ik wist. De
overige dingen moest ik vragen aan collega’s en mee denken over hoe ik beter te werk kon
gaan.
Stijl 3: Bijsturen en overtuigen
Deze stijl wordt gebruikt wanneer een leerling over een aantal vaardigheden beschikt, maar
voelt zich nog onzeker. De werkbegeleider vervult een actieve rol richting de medewerker.
Deze heeft een proactief coachende rol. De leerling wordt gestimuleerd om verder te gaan
en zich de taken eigen te maken. Stimuleren is de grootste motivator in deze fase. Het geven
van vertrouwen, het steunen en het aanspreken op deskundigheid, zijn goede manier om
een leerling te begeleiden. In deze fase leert de leerling wat er verwacht wordt en is er
genoeg kennis en ervaring aanwezig om de taak goed uit te voeren.
De eerste keer dat ik zelfstandig iemand moest injecteren, werd deze stijl gebruikt door mijn
werkbegeleider. Ik mocht al een aantal keer op hem injecteren in zijn schouder en gaf aan
dat ik het prima deed. Doordat hij bereid was zich te laten injecteren, vond ik dit niet zo erg.
