Kan mogelijk kleine foutjes bevatten!!
Theorie examen kerntaak 2
Medicatie in de oogheelkunde (PP)
Mydriatica
- Fenylefrine
o Mogelijk systemische bijwerkingen
▪ Voorzichtig bij ouderen en zwangeren
o Werking na 20 min
o Werkingsduur 5-7 uur
- Tropicamide
o Gering cycloplegisch effect
o Werking na 15-30 min
o Werkingsduur 5-8 uur
- Atropine
o Ook cycloplegium
o Werkingsduur 1 tot 2 weken
- Cyclopentolaat
o Ook cycloplegium
o Werking na 30-60 min
o Werkingsduur tot 24 uur
Anesthetica
- Oxybuprocaïne
o Binnen 15sec na druppelen verdoofd
o Werkingsduur 10-20 minuten
o Weinig bijwerkingen
▪ Lichte beschadigingen van cornea epitheel
- Tetracaïne
o Houdt 45 min aan
o Bijwerking
▪ Toxisch voor de cornea
• Oedeem cornea
• Erosie cornea
• Keratitis punctata
- Lidocaïne
o Binnen 1 minuut na druppelen
o Werking 30-40 minuten
o Bijwerking
▪ Brandend gevoel na indruppelen
▪ Lichte beschadiging van cornea epitheel
Locale oogheelkundige medicatie: glaucoom.
- Glaucoommedicatie
o Doel: verlagen van de oogdruk waardoor de kans op oogschade afneemt
o Middelen die productie van kamerwater verminderen
▪ B-blokker: timolol, betaxolol
• 2 x per dag
• CI met COPD/astma, ook voorzichtig bij hartpatiênten
o Kan de klachten verergeren
, ▪ Koolzuuranhydraseremmers: trusopt, diamox (tablet)
• Diamox
o Plaspil, acetazolamide
o Liever niet bij patiënten met ernstige lever-of
nierstoornissen
• Trusopt (dorzolamide) en azopt (brinzolamide)
o 2-3x per dag
o Bijwerkingen
▪ Branderig en prikkend gevoel
▪ Hoofdpijn
▪ Vermoeidheid
▪ Lopidine
• Acpraclonidine
• Voor en na een (laser) behandeling op een drukpiek te voorkomen
• Bijwerkingen
o Rode ogen
o Jeuk
o Droge mond
o Middelen die de afvoer van kamerwater bevorderen
▪ Prostaglandine analogen
• Latanoprost (xalatan), bimatoprost (lumigan), travoprost (travatan),
tafluprost (saflutan)
• 1 x per dag
• ‘s avonds (max werking na 8-12 uur)
o IOP vaak ’s nachts en ’s morgens het hoogste
o ’s avonds druppelen zodat de maximale werking van de
druppel tijdens de nacht en ochtend is
• 1 keus bij glaucoom
e
• Bijwerkingen
o Verkleuring van de huid rondom oog/oogleden
o Conjunctivale hyperemie
o Wimperverandering
▪ Miotica
• Pupilvernauwende druppels
• Pilocarpine
• Bij nauwe kamerhoek of om de werking van mydriatica te
verminderen
• Zelden standaard glaucoommedicatie
• Bijwerkingen
o Bewegelijke lens
o Pupilblok
o Permanente synechieën
o Verminderd zicht
o Verstoorde accommodatie met tijdelijk bijziendheid
o Accommodatiespasmen
o Pupilvernauwing met visusstoornissen bij schemer en
donkerte.
o Combinatie van middelen
▪ Timolol + prostaglandine analoog → 1 x per dag 1 druppel
• Duotrav
• Xalacom
, • Ganfort
▪ Timolol + koolzuuranhydrase remmers → 2 x per dag 1 druppel
• Azarga
• Cosopt
▪ Combigan
• Timolol/brimonide
Lokale oogheelkundige medicatie na cataractchirurgie
- Vaak combi van
o Steroïd en AB
o NSAID
- Meest voorkomend
o Tobradex
▪ Tobramycine (antimicrobieel middel) + dexamethason (cortico)
▪ Preventie van ontsteking
▪ Preventie van infectie door bacterie
o Naclof
▪ NSAID diclofenac
▪ Preventie van cystoïde macula-oedeem
▪ Preventie van ontsteking
▪ Vertragen herstel van het hoornvlies
Corticosteroïden
- Druppels
o Predforte of dexamethason
- Zalf
o Ultracortenolzalf of prednison
- Onderdrukken de ontstekingsreactie = anti-inflammatoir
- Afbouwen
o Toedieningsfrequentie geleidelijk verlagen bij staken van behandeling
- Bijwerkingen
o Stijging IOD
o Langdurige behandeling kan leiden tot cataract
Algemene druppel informatie
- Medicatie gebruik
o Veel patiënten krijgen al druppels of zalf mee van de huisarts of SEH als ze ingestuurd
worden, staat niet altijd in de verwijzing
o Kunsttranen van drogist of apotheek zonder recept
- Bijwerkingen
o Lokaal of systemisch (opname via neus-keelholte in bloedbaan)
o Traanbuis 1-3 minuten dicht tijdens en direct na toediening
▪ Voorkomt afvloeit naar neus-en keelholte
- Voorschrift
o Zo goed mogelijk over de dag verdeeld
- Compliance/therapietrouw
o Veel ontrouw
▪ Handicap
▪ Vergeten
▪ Zien het nut er niet van in
▪ Geen zin
, ▪ Geen direct resultaat
o Groot probleem; onderbreken van regelmaat verlaagt het effect
o Altijd goed vragen wanneer de patiënt de druppels gebruikt.
- Meerdere druppels
o 5 minuten tussen twee druppels
o Eerst druppel dan evt zalf
- Dag bezoek oogarts
o Druppels gebruiken volgens eigen gebruik
- Hoe te druppelen
o Onderooglid naar benenden
o Druppel in laten vallen tussen onderooglid en oogbol
o Oog sluiten
o Compliance
▪ Druppel komt niet in het oog, maar erom heen
- Druppels zijn opgelost in een conserveermiddel om de houdbaarheid te verlengen
o Benzalkoniumchloride (BAK)
▪ Kan zachte CTL doen verkleuren
▪ Pas 15 na druppelen indoen
- Toxisch/negatief effect op de traanfilmkwaliteit, conjunctiva of cornea
o Grotere kans op klachten
- Conserveermiddelvrij
o Vaak minims, edo, unit dose
o Kleinere verpakking, eenmalig gebruik
Antibioticum
- Werkt tegen infecties met bacteriën
o Niet zinvol bij virussen
- Chlooramfenicol
o Breed spectrum
- Fucitalmic
o Stafylokok-bacterie
- In druppel of zalf
o Ook gebruikt bij cornea erosie om een infectie met bacterie te voorkomen
Herpes virus
- Aciclovir (zovirax) zalf
o Herpes simplex-keratitis
o Geen (evidente) bijwerkingen
o Simplex = HSV = koortslip
- Zelitrex (valaciclovir) 500mg
o Herpes zoster opthalmicus
o Bijv preventie recidiverende oculaire herpes simplex infecties
o Bijwerking hoofdpijn
o Zoster = varicella zoster virus = gordelroos
Systemische medicatie
- Anamnese → algehele gezondheid
o Wees alert op systemische ziekte die gerelateerd zijn aan oogproblematiek
- DM → DRP
- Hypertensie → hypertensieve retinopathie
- Hartproblemen → druppelen fenyl/cyclo opletten
Theorie examen kerntaak 2
Medicatie in de oogheelkunde (PP)
Mydriatica
- Fenylefrine
o Mogelijk systemische bijwerkingen
▪ Voorzichtig bij ouderen en zwangeren
o Werking na 20 min
o Werkingsduur 5-7 uur
- Tropicamide
o Gering cycloplegisch effect
o Werking na 15-30 min
o Werkingsduur 5-8 uur
- Atropine
o Ook cycloplegium
o Werkingsduur 1 tot 2 weken
- Cyclopentolaat
o Ook cycloplegium
o Werking na 30-60 min
o Werkingsduur tot 24 uur
Anesthetica
- Oxybuprocaïne
o Binnen 15sec na druppelen verdoofd
o Werkingsduur 10-20 minuten
o Weinig bijwerkingen
▪ Lichte beschadigingen van cornea epitheel
- Tetracaïne
o Houdt 45 min aan
o Bijwerking
▪ Toxisch voor de cornea
• Oedeem cornea
• Erosie cornea
• Keratitis punctata
- Lidocaïne
o Binnen 1 minuut na druppelen
o Werking 30-40 minuten
o Bijwerking
▪ Brandend gevoel na indruppelen
▪ Lichte beschadiging van cornea epitheel
Locale oogheelkundige medicatie: glaucoom.
- Glaucoommedicatie
o Doel: verlagen van de oogdruk waardoor de kans op oogschade afneemt
o Middelen die productie van kamerwater verminderen
▪ B-blokker: timolol, betaxolol
• 2 x per dag
• CI met COPD/astma, ook voorzichtig bij hartpatiênten
o Kan de klachten verergeren
, ▪ Koolzuuranhydraseremmers: trusopt, diamox (tablet)
• Diamox
o Plaspil, acetazolamide
o Liever niet bij patiënten met ernstige lever-of
nierstoornissen
• Trusopt (dorzolamide) en azopt (brinzolamide)
o 2-3x per dag
o Bijwerkingen
▪ Branderig en prikkend gevoel
▪ Hoofdpijn
▪ Vermoeidheid
▪ Lopidine
• Acpraclonidine
• Voor en na een (laser) behandeling op een drukpiek te voorkomen
• Bijwerkingen
o Rode ogen
o Jeuk
o Droge mond
o Middelen die de afvoer van kamerwater bevorderen
▪ Prostaglandine analogen
• Latanoprost (xalatan), bimatoprost (lumigan), travoprost (travatan),
tafluprost (saflutan)
• 1 x per dag
• ‘s avonds (max werking na 8-12 uur)
o IOP vaak ’s nachts en ’s morgens het hoogste
o ’s avonds druppelen zodat de maximale werking van de
druppel tijdens de nacht en ochtend is
• 1 keus bij glaucoom
e
• Bijwerkingen
o Verkleuring van de huid rondom oog/oogleden
o Conjunctivale hyperemie
o Wimperverandering
▪ Miotica
• Pupilvernauwende druppels
• Pilocarpine
• Bij nauwe kamerhoek of om de werking van mydriatica te
verminderen
• Zelden standaard glaucoommedicatie
• Bijwerkingen
o Bewegelijke lens
o Pupilblok
o Permanente synechieën
o Verminderd zicht
o Verstoorde accommodatie met tijdelijk bijziendheid
o Accommodatiespasmen
o Pupilvernauwing met visusstoornissen bij schemer en
donkerte.
o Combinatie van middelen
▪ Timolol + prostaglandine analoog → 1 x per dag 1 druppel
• Duotrav
• Xalacom
, • Ganfort
▪ Timolol + koolzuuranhydrase remmers → 2 x per dag 1 druppel
• Azarga
• Cosopt
▪ Combigan
• Timolol/brimonide
Lokale oogheelkundige medicatie na cataractchirurgie
- Vaak combi van
o Steroïd en AB
o NSAID
- Meest voorkomend
o Tobradex
▪ Tobramycine (antimicrobieel middel) + dexamethason (cortico)
▪ Preventie van ontsteking
▪ Preventie van infectie door bacterie
o Naclof
▪ NSAID diclofenac
▪ Preventie van cystoïde macula-oedeem
▪ Preventie van ontsteking
▪ Vertragen herstel van het hoornvlies
Corticosteroïden
- Druppels
o Predforte of dexamethason
- Zalf
o Ultracortenolzalf of prednison
- Onderdrukken de ontstekingsreactie = anti-inflammatoir
- Afbouwen
o Toedieningsfrequentie geleidelijk verlagen bij staken van behandeling
- Bijwerkingen
o Stijging IOD
o Langdurige behandeling kan leiden tot cataract
Algemene druppel informatie
- Medicatie gebruik
o Veel patiënten krijgen al druppels of zalf mee van de huisarts of SEH als ze ingestuurd
worden, staat niet altijd in de verwijzing
o Kunsttranen van drogist of apotheek zonder recept
- Bijwerkingen
o Lokaal of systemisch (opname via neus-keelholte in bloedbaan)
o Traanbuis 1-3 minuten dicht tijdens en direct na toediening
▪ Voorkomt afvloeit naar neus-en keelholte
- Voorschrift
o Zo goed mogelijk over de dag verdeeld
- Compliance/therapietrouw
o Veel ontrouw
▪ Handicap
▪ Vergeten
▪ Zien het nut er niet van in
▪ Geen zin
, ▪ Geen direct resultaat
o Groot probleem; onderbreken van regelmaat verlaagt het effect
o Altijd goed vragen wanneer de patiënt de druppels gebruikt.
- Meerdere druppels
o 5 minuten tussen twee druppels
o Eerst druppel dan evt zalf
- Dag bezoek oogarts
o Druppels gebruiken volgens eigen gebruik
- Hoe te druppelen
o Onderooglid naar benenden
o Druppel in laten vallen tussen onderooglid en oogbol
o Oog sluiten
o Compliance
▪ Druppel komt niet in het oog, maar erom heen
- Druppels zijn opgelost in een conserveermiddel om de houdbaarheid te verlengen
o Benzalkoniumchloride (BAK)
▪ Kan zachte CTL doen verkleuren
▪ Pas 15 na druppelen indoen
- Toxisch/negatief effect op de traanfilmkwaliteit, conjunctiva of cornea
o Grotere kans op klachten
- Conserveermiddelvrij
o Vaak minims, edo, unit dose
o Kleinere verpakking, eenmalig gebruik
Antibioticum
- Werkt tegen infecties met bacteriën
o Niet zinvol bij virussen
- Chlooramfenicol
o Breed spectrum
- Fucitalmic
o Stafylokok-bacterie
- In druppel of zalf
o Ook gebruikt bij cornea erosie om een infectie met bacterie te voorkomen
Herpes virus
- Aciclovir (zovirax) zalf
o Herpes simplex-keratitis
o Geen (evidente) bijwerkingen
o Simplex = HSV = koortslip
- Zelitrex (valaciclovir) 500mg
o Herpes zoster opthalmicus
o Bijv preventie recidiverende oculaire herpes simplex infecties
o Bijwerking hoofdpijn
o Zoster = varicella zoster virus = gordelroos
Systemische medicatie
- Anamnese → algehele gezondheid
o Wees alert op systemische ziekte die gerelateerd zijn aan oogproblematiek
- DM → DRP
- Hypertensie → hypertensieve retinopathie
- Hartproblemen → druppelen fenyl/cyclo opletten
