Samenvatting - Medische diagnostiek

MEDISCHE DIAGNOSTIEK
SAMENVATTING


MLT | 2025-2026

,H1: MEDISCHE BEELDVORMING

DEFINITIE

Medische beeldvorming is een onderzoek, waardoor een beeld (plaatje) van het
inwendige van het lichaam wordt gemaakt. Beeldvormend onderzoek is een
belangrijk hulpmiddel bij het stellen van een diagnose en wordt ook voor
wetenschappelijk onderzoek gebruikt.
OVERZICHT SOORTEN MEDISCHE BEELDVORMINGSTECHNIEKEN


BESTUDERING VAN BINNENUIT
 -camera= gamma-camera
 SPECT= Single Photon Emission Computed Tomography
 PET= Positron Emission Tomography
Een radionuclide wordt toegediend aan de patiënt en de verdeling in het lichaam
wordt gemeten met een extern detectiesysteem.
Gebruikte radiofarmaca: volgende eisen worden aan de radiofarma gesteld:
 Extern meetbaar zijn
 Minimale belasting voor de patiënt veroorzaken  géén -stralers of
zuivere β-stralers
 bijkomende eisen:
o t1/2 (niet te lang, niet te kort)
o Aard van dochterisotoop: stabiel, niet giftig!
o Inbouw nuclide in molecule: Isotopisch: zelfde element als in
lichaam
Niet-isotopisch: ander element dan in
lichaam
o Hoge specifieke activiteit: enkel op gewenste plaats in molecule Is
afh van de aan- of afwezigheid van drageratomen en -moleculen
o Kwaliteitsnormen (I.V. toediening!): Chemisch en radiochemisch
zuiver, steriel en pyrogeenvrij

BESTUDERING VAN BUITENUIT
 X-camera of röntgencamera
 CT-camera
 MRI
 Echografie
BEELDVORMINGSAPPARATUUR BIJ - SCINTIGRAFIE


-CAMERA
In de camera zit een NaI-kristal (natriumjodide). Wanneer een γ-straal uit het
lichaam het kristal raakt, ontstaat er een kleine lichtflits (scintillatie).
Deze lichtflits wordt opgevangen door meerdere elektronenvermenigvuldigers
(fotomultipliertubes), die het lichtsignaal versterken.



PAGINA 1

,Door te berekenen waar het centrum van de lichtverdeling ligt, kan men bepalen
op welke plaats de γ-straal het kristal is binnengedrongen.
Tussen de patiënt en het kristal zit een multihole-
collimator met veel kleine kanaaltjes.
 Die laat enkel γ-stralen door die loodrecht op het
kristal invallen.
 Hierdoor krijgt men een gerichte meting en
ontstaat een 2D-projectiebeeld van de
activiteitsverdeling in het lichaam.
Belangrijke beperkingen:
 Omdat het een projectie is, worden organen die
boven elkaar liggen over elkaar afgebeeld
→ geen diepte-informatie.
 Er is attenuatie (verzwakking) van straling in het lichaam:
o Bot absorbeert meer γ-straling dan longweefsel.
o Hierdoor kunnen sommige structuren minder zichtbaar zijn of
minder intens lijken.

SPECT-CAMERA
Het is een uitbreiding van de klassieke γ-camera. De camera draait
rond de patiënt en maakt vanuit verschillende hoeken opnames. De
computer verwerkt deze beelden tot tomografische doorsneden
(laagjes van het lichaam).
Voordelen:
 Je krijgt doorsnede-beelden in plaats van een projectie.
Hierdoor is er geen superpositie van boven elkaar liggende
organen.
Nadeel:
 Er blijft nog steeds attenuatie (verzwakking) van γ-straling in
het lichaam.
o Verschillende weefsels (bv. bot vs. long) absorberen straling in
verschillende mate. Dit kan de beeldkwaliteit en de kwantitatieve
beoordeling beïnvloeden.
BEELDVORMINGSAPPARATUUR BIJ POSITRON EMISSIE
TOMOGRAFIE

Doel: bepaling van de absolute activiteitsconcentratie in
dwarse doorsnede + de verdeling van die activiteit =>
indien geschikt radiofarmacon : → fysiologische en
biochemische
Detectieprincipe (korter):
 Rond de patiënt zit een ring van vele detectoren.
 Een uitgezonden positron (β⁺) botst met een
elektron → annihilatie.
 Hierbij ontstaan twee γ-fotonen die in
tegenovergestelde richting wegvliegen.
 Wanneer twee tegenover elkaar liggende
detectoren deze fotonen gelijktijdig



PAGINA 2

, (coïncidentie) registreren, weet men dat de gebeurtenis op de lijn tussen
die detectoren plaatsvond (coïncidentiestrook).
 Door zeer veel van deze lijnen te combineren, wordt de verdeling van de
activiteit in een doorsnede gereconstrueerd.
TOEPASSINGEN VAN  - STRALERS EN + STRALERS IN DE
RADIODIAGNOSE


- STRALERS

99M
TC (TECHNETIUM- 99 M)
 Ontstaat uit 99
Mo (molybdeen-
99).
 Halfwaardetijd: 6,02 uur.
 γ-energie: 140 keV.
 Zendt geen α- of β-straling uit
→ gunstig voor diagnostiek
(lage stralingsbelasting).
Wordt chemisch gekoppeld aan
verschillende stoffen afhankelijk van
het doel. Voorbeeld: binding aan HAA
(humane albumine-aggregaten) →
onderzoek van de longperfusie
(doorbloeding van de longen).
Proces:
 Wordt geëlueerd als
pertechnetaat
 Eluaat → kit (gelyofiliseerd poeder met geschikte dragermolecule +
reductans →reactie)
 Vorming radiofarmacon
 Inspuiting bij patiënt
Werking kit:
 kit: gelyofiliseerd poeder
 Bevat reductans (Sn2+) gebonden op chelator (= de te merken molecule)
 +99mTcO4- →reductie
 Gereduceerd 99mTc wordt uitgewisseld voor Sn2+ → bindt op te merken
molecule
Reacties: TcO4- + Sn 2+ → Tc(red.) + Sn 4+ Tc(red.) + chelator → Tc-
chelator complex
 RA gemerkte molecule → onderzoek
99m
Tc-difosfonaten
 Botopbouw: In de collageenmatrix wordt Ca3(PO4)2 omgezet tot
hydroxyapathiet binding van kationen en anionen op dit opp.
 Hetzij het 99mTc-difosfonaat alsdusdanig gebonden op die zone, het zij
99m
Tc dat vrijkomt uit zijn complex
 Toepassingen botscintigrafie: metastasen in bot: borst- en prostaatkanker,
fracturen, stressfracturen bij belasting, osteomyelitis, RA en metabole
aandoening: ziekte van Paget


PAGINA 3