samenvatting inleiding tot het recht P2 eerste jaar

DEEL V: BURGERLIJK RECHT
2. PERSONEN (deel 1)
2.1 Natuurlijke personen
2.1.1 Staat
 Staat = juridische toestand van een persoon (rechtspositie).

 Rechtsbekwaamheid = rechten kunnen hebben.

 Handelingsbekwaamheid = rechten zelf kunnen uitoefenen en
verbintenissen aangaan.

 Staat in de natie en in de familie kan wijzigen.

 Publiciteit (registratie) is noodzakelijk.



2.1.2 Bestaan van personen
Begin: geboorte

 Principe: persoon vanaf geboorte.

 Uitzondering: kind kan al rechten krijgen als het in zijn voordeel is (bv. kind
erft al voor dat hij geboren is)

Einde: dood

 Principe: persoon stopt bij overlijden.

 Uitzondering: : je kan rechten geven aan iemand na dood, in het voordeel
van de erfgename/familieleden (bv. erfen kan na dood)

Afwezigheid: vermiste persoon → onzekerheid over bestaan → speciale
procedure over beheer van goederen.



2.1.3 Bekwaamheid
 Rechtsbekwaamheid: iedereen heeft ze (bijna geen uitzonderingen).

o Je kan rechtsbekwaamheid verliezen  apotheker maakt van
medicijnen drugs, mag later geen apotheker zijn  ze nemen recht
af = rechtsonbekwaam (voor apotheker)

 Handelingsbekwaamheid: iedereen is handelingsbekwaam, behalve
uitzonderingen (bv. minderjarigen, bescherming).

,2.1.6 Naam
A. Identiteit
Belangrijk voor herkenning in maatschappij en overheid.

B. Aard
Naam = van openbare orde.

C. Soorten
1. Familienaam (verkregen via afstamming)

o keuze: naam vader / moeder / dubbele naam

2. Voornaam: keuze is vrij maar ambtenaar van burgerlijke stand kan naam
wijzigen als naam te belachelijk/ernstig is

3. Ondernemingsnaam

D. Wijzigingen
 Naamsverbetering: fout rechtzetten (recht).

 Naamsverandering: gunst (geen schade/verwarring veroorzaken).



2.1.7 Woonplaats
 Juridische woonplaats = hoofdverblijfplaats voor rechten en plichten.

 Verschil met feitelijke verblijfplaats.

 Keuze woonplaats: vrije keuze.

o Uitzondering: als je voor werk verplicht in de buurt moet wonen

Voorbeeldvraag: dagvaarding → Mechelen (juridische woonplaats = plaats
waar je bent ingeschreven en bent gaan stemmen).



2.1.8 Nationaliteit
= Juridische band tussen persoon en staat.

 Vreemdeling = persoon zonder Belgische nationaliteit.



2.1.9 Burgerlijke stand
A. Begrip en belang
 Gemeentedienst die gegevens verzamelt over bestaan, staat en
bekwaamheid.

,  Maakt akten en zorgt voor publiciteit.

B. Akten
 Geboorte-, huwelijks-, overlijdensakte (authentieke bewijskracht).

C. Publiciteit
 Elektronische registers (DABS).

 Uittreksel / afschrift.

 Privacyregels.



2.1.10 Bescherming van de persoonlijke levenssfeer
= ondernemingen mogen geen persoonsgegevens verwerken en bewaren van
natuurlijke personen.

 Uitzonderingen: toestemming, wettelijke verplichting, nodig voor contract.

 Beperkingen: enkel noodzakelijke gegevens, enkel voor dat doel, niet
langer bewaren dan nodig.

 Verbod op gevoelige gegevens (seksuele voorkeur, afkomst, politieke
mening, gezondheid…).

 GDPR → strenge regels.



5. Familie en Gezin
5.3 Gezinsvermogen
5.3.2 Het wettelijk huwelijksvermogensstelsel
A. Samenstelling van het gezinsvermogen
Bij huwelijk ontstaat derde vermogen:

1. Eigen vermogen van elke echtgenoot (2 vermogens)

2. Gemeenschappelijk vermogen (1 vermogen, ontstaat bij huwelijk)

Eigen vermogen bevat o.a.:
 Goederen/schulden van vóór huwelijk

 Goederen/schulden door erfenissen en schenkingen

 Strikt persoonlijke goederen

 Beroepsmateriaal voor uitoefenen beroep

,  Wederbelegging van eigen goederen

 Schulden in belang van eigen vermogen

Gemeenschappelijk vermogen bevat o.a.:
 Beroepsinkomsten & beroepsschulden

 Inkomsten uit eigen goederen

 Huishoudelijke schulden & kinderen

 Gezamenlijke schulden

 Schulden in belang van gemeenschappelijk vermogen

 Vermoeden van gemeenschap: alles is gemeenschappelijk als niet
bewezen dat het eigen is.

Waarom is het van belang om te weten tot welk vermogen
bepaalde goederen of schulden behoren?
 Wie wat krijgt wat bij echtscheiding

 Op welk vermogen schuldeisers kunnen uitvoeren

B. Rechten van schuldeisers

Regel 1: Eigen schulden → enkel op eigen vermogen
Uitzonderingen:
a. Toch verhaalbaar op eigen inkomsten (deel van gemeenschappelijk vermogen)
b. Op het volledige gemeenschappelijke vermogen als dat verrijkt is door de
eigen schuld

Regel 2: Gemeenschappelijke schulden → op alle drie vermogens
Uitzonderingen:
 Buitensporige huishoudelijke schulden → niet op vermogen van niet-
contracterende partner

 Beroepsschulden → niet op vermogen van niet-contracterende partner (wel
op gemeenschappelijk vermogen)



5.3.3 Andere stelsels
A. Scheiding van goederen
 Slechts twee vermogens: man en vrouw afzonderlijk.

 Alle goederen en schulden van voor of tijdens huwelijk vallen ofwel in het
vermogen M ofwel in het vermogen V