Volledige samenvatting - Juridische context van de vastgoedmarkt

SAMENVATTING JURIDISCHE CONTEXT VAN DE
VASTGOEDMARKT
Het verkoopproces van een gebouw/ grond

VGM bereidt compromis voor
K en VK tekenen compromis maar tekent niet

VK officieel geen eigenaar
meer



VK tekent opdracht met VGM K en VK tekenen notariële akte
compromis authentiek maken

DEEL 1 – INLEIDING TOT HET STAATSRECHT

HOOFDSTUK 1 – W AT IS RECHT?

Er is niet één algemene definitie, maar wel verschillende elementen samen:

1. Geheel van gedragsregels met algemene draagwijdte -> schrijven een bepaald gedrag
voor (bevel of verbod) met een algemene draagwijdte die op veel situaties van toepassing is
(abstract geformuleerd) + recht bevat ook voorschriften die voor een kader moeten zorgen
2. Opgelegd door het gezag van de gemeenschap -> via vertegenwoordigers in parlementen
3. Doel is ordening van de maatschappij
4. Gehandhaafd door maatschappelijk gezag -> controle door bv. politie, rechtbanken, …


ONDERSCHEIDEN RECHTSTAKKEN

- Privaatrecht -> regelt de verhoudingen tussen burgers onderling
- Publiekrecht -> regelt enerzijds de uitoefening van het staatsgezag en anderzijds de
verhouding tussen …
o De overheid en de burger
o De overheidsorganen onderling

PRIVAATRECHT = burgerlijk recht, handelsrecht en privaatrechtelijk procesrecht

PUBLIEKRECHT = grondwettelijk recht/ staatsrecht, administratief recht, strafrecht, strafprocesrecht,
fiscaal recht en sociaal zekerheidsrecht

 Extra uitleg = zie syllabus


BRONNEN VAN HET BELGISCH RECHT

Internationale verdragen -> samenwerking met andere landen vergemakkelijken

- Verdragen met directe werking: moeten niet eerst omgezet worden in nationaal recht ->
primeert aan nationale wetgeving
- Verdragen met niet-directe werking: moeten bepaalde afspraken overnemen in nationaal recht

, - Soevereiniteitsdelegatie aan een internationaal orgaan: deel van de wetten en rechtspraak zal
door internationale organen gebeuren en niet meer door nationale

Bv. EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens),
dubbelbelastingverdragen (= om eenzelfde materie geen 2 keer te belasten)

Europees recht -> basis = Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Unie; wordt
aangevuld via

- Verordeningen = direct toepasbaar recht
- Richtlijnen = een bevel tot de lidstaten om hun nationale wetgeving in een bepaalde zin aan te
passen

Puur Belgisch recht

1. Grondwet = hoogste norm, basis waaruit al het recht vertrekt 1
 Slechts 198 artikelen
 Uitoefening staatsgezag (werking en organisatie) 2
 Verhouding tot burgers (grondwettelijke rechten en plichten)
 Grote territoriale toepassing -> heel België 3
 Zeer belangrijk: enkel door speciale procedure wijzigen
 Wijzigingen/ hervormingen komen in het BS 4

2. Wetten, decreten en ordonnanties = zijn gelijkwaardig 5
 Wetten worden uitgevaardigd door federaal parlement
 Decreten en ordonnanties worden uitgevaardigd door Gemeenschappen 6
en Gewesten
 Controle door Grondwettelijk Hof -> ze moeten de grondwet respecteren
 Grote territoriale toepassing -> heel België, gewest of gemeenschap
 Nieuwe verschijnen in BS: van toepassing 10 de dag na de dag van publicatie

3. Uitvoeringsbesluiten = voeren wetten, decreten en ordonnanties uit
 Koninklijk Besluit, Ministerieel Besluit, Besluit van Gemeenschaps- en Gewestregeringen
 Controle door Raad van State
 Grote territoriale toepassing -> heel België, gewest of gemeenschap
 Nieuwe verschijnen in BS

4. Rechtspraak = rechterlijke uitspraken
 In principe enkel van toepassing tussen partijen in een geding
 Rechters maken geen recht, tenzij bijzondere/ nieuwe interpretatie = precedent -> kan
leiden tot nieuw recht
 Terug te vinden in gespecialiseerde tijdschriften en databanken (bv. Jura, Immospector,
…)

5. Rechtsleer = commentaren bij wetgeving en rechtspraak
 Zorgen voor argumenten om wetgeving in bepaalde zin te interpreteren
 Zorgen voor argumenten die rechter moeten overtuigen in bepaalde zin uitspraak te doen
-> onrechtstreeks beïnvloeden van rechtspraak
 Terug te vinden in gespecialiseerde tijdschriften of boeken

6. Gewoonten en gebruiken = zeer uitzonderlijke bron van recht
Bv. pacht uitkopen -> in de streek/ gemeente rondgaan en naar de gewoonte vragen

,DRAAGWIJDTE VAN DE RECHTSBRONNEN

Gebiedende rechtsregels

- Regels van openbare orde = vormen de fundamenten van onze samenleving -> beschermen
het algemeen belang van de staat/ gemeenschap, kan niet van afgeweken worden
 Vooral in publiekrecht (bv. ruimtelijke ordening), grondwettelijke vrijheden en rechten,
staat en bekwaamheid van personen
 Sanctie = absolute nietigheid -> partijen terugplaatsen naar positie van voor het contract
Bv. verkoop bordeel aan animeermeisje: kan prijs niet betalen en verkoper stapt naar
rechter -> rechter vernietigt contract omdat het niet gaat over de verkoop van een normaal
huis, maar een bordeel (gaat in tegen de openbare orde)
 ‘goede zeden’ is nu inbegrepen in de term openbare orde = wat onze samenleving als
moreel aanvaardbaar beschouwt (afhankelijk van tijdsgeest -> bv. euthanasie)

- Regels van dwingend recht = ter bescherming van zwakke partijen in een contract
 Bv. opzegtermijn huurder, ouders kunnen hun kinderen niet onterven, …
 Sanctie = nietigheid

Aanvullende rechtsregels = suppletief recht

 Wordt toegepast wanneer contract geen oplossing biedt (bv. leveringskosten vergeten
opnemen in contract -> kijken naar burgerlijk recht)

HOOFDSTUK 2 T.E.M. 6 – INRICHTING VAN DE BELGISCHE STAAT ->
SYLLABUS NOG EENS GRONDIG DOORNEMEN


KENMERKEN VAN ONZE STAAT

1. Rechtsstaat
 Overheid kan maar handelen als er een wettelijke basis is
 Burger is vrij om alles te doen, tenzij dat het verboden is
2. Democratie = wetgeving wordt onrechtstreeks door burgers bepaald: verkozenen zetelen in
parlementen of raden
3. Monarchie
 Staatshoofd = Koning
 Onschendbaar, onbekwaam om politiek alleen te handelen (altijd tegenhandtekening van
een minister nodig), geen persoonlijke macht (op politiek vlak)
4. Federale staat = macht is verdeeld over federaal niveau (nationaal) en deelstaten
(gemeenschappen en gewesten)


VERDELING VAN BEVOEGDHEDEN OVER DE VERSCHILLENDE NIVEAUS

2 belangrijke principes als leidraad:

1. Scheiding der machten
- Wetgevende macht (WM) = parlementen en raden
- Uitvoerende macht (UM) = regeringen => machten mogen zich niet met
- Rechterlijke macht (RM) = rechtbanken elkaar bemoeien

2. Verschillende beleidsniveaus (enkel wetgevende en uitvoerende -> rechterlijke = altijd
federaal)

, A. Supranationaal = Europese niveau -> verordeningen en richtlijnen i.v.m. diverse
domeinen
B. Nevengeschikt niveau federaal
Gewest (= territorium gebonden)
Gemeenschap (= taalgebonden)
C. Ondergeschikt niveau provincie
Gemeente

 Als het op nevengeschikt niveau geregeld is kan het ondergeschikt niveau hier niets aan
veranderen (zie vb. voetbal in tuin en burgemeester die het daarmee oneens is)


WETGEVENDE EN UITVOERENDE MACHT OP FEDERAAL NIVEAU

Wetgevende macht = federaal parlement (= Kamer van Volksvertegenwoordigers en Senaat) + Koning
-> beslist via wet

Uitvoerende macht = federale regering + Koning -> beslist via KB en MB


WETGEVENDE EN UITVOERENDE MACHT OP NIVEAU VAN GEMEENSCHAP
EN GEWEST


NEDERLANDS 2-TALIG GEBIED FRANS DUITS
BRUSSEL
HOOFDSTAD
Vlaams Gewest en Brussels Waals Gewest
Vlaamse Hoofdstedelijk Gewest
Gemeenschap WM: Waals Parlement -> decreet
WM: Parlement
WM: Vlaams Brussels UM: Waalse Regering -> Besluit van Waalse
Parlement -> decreet Hoofdstedelijk Gewest Regering
-> ordonnantie
UM: Vlaamse
Regering -> Besluit UM: Regering van
van de Vlaamse Brussels
Regering Hoofdstedelijk Gewest
-> Besluit van …

Franstalige Gemeenschap Duitstalige
Gemeenschap
WM: Parlement van Franstalige
Gemeenschap -> decreet WM: Parlement van
Duitstalige
UM: Regering van Franstalige Gemeenschap
Gemeenschap -> Besluit van … -> decreet

UM: Regering van
Duitstalige
Gemeenschap
-> Besluit van …