Samenvatting Verbintenissenrecht
1
,DEEL 1: VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMSTEN
2
,0. Inleiding (HC 1)
§1. Plaats van het verbintenissenrecht in het BW en in het recht
EXAMENVRAGEN:
• Theorievraag
• Casus contractenrecht
• Clausules: zie synthese 1
• Dranghekvragen: korte vragen zoals inzicht en theorie (4 à 6 vragen)
• Casus onrechtmatige daad = meerkeuze: zie synthese 2
Plaats verbintenissenrecht in het recht:
Grote kern privaatrecht, maar ook raakvlakken met het publiekrecht bv.
Overheidsaansprakelijkheid en contracten met de overheid. ook domeinen die niet
toe te wijzen zijn aan het ene of het andere zoals consumentenrecht = regels ter
bescherming van de consument
Plaats verbintenissenrecht in het BW:
Gemeen recht: boek 3: titel III, titel IV en titel IVbis BW: art 1101 tot 1386bis BW
§2. Vermogensrechtelijke verbintenis
A. DEFINTIE
De vermogensrechtelijke verbintenis is een (i) rechtsband tussen twee of meer
personen, (ii) ontstaan krachtens de wet ingevolge een eenzijdige of meerzijdige
rechtshandeling of ingevolge van een andere menselijke gedraging (iii) op grond
waarvan de ene jegens de andere in geld waardeerbare (iv) juridisch afdwingbare
aanspraken kan doen gelden.
De verbintenis heeft een actiefzijde: hier staat de schuldeiser die gerechtigd is op de
schuldvordering; anderzijds hebben we de passiefzijde: hier staat de schuldenaar die
gehouden is tot schuld.
Verbintenissen gaan in beide richtingen: wederkerig contract: beide partijen zijn
zowel schuldenaar als schuldeiser → QUID PRO QUO
B. ANALYSE VAN DE KENMERKEN
1. Een rechtsband tussen personen:
Persoonlijke rechten: Zakelijke rechten
Intern: verhouding tussen personen: Intern: verhouding tussen een
aanspraak t.o.v. een ander persoon: A persoon en een zaak: A heeft
heeft zeggenschap over B zeggenschap over een zaak
Extern: Extern:
➔ Relatief: enkel rechten creëren ➔ Erga omnes: zakelijke
t.o.v. A en B rechten zijn
➔ Tegenwerpelijk: het contract is tegenwerpelijk aan
tegenwerpelijk aan derden, maar iedereen
beperkt
2. Bronnen van verbintenissen:
3
, - Vertrekpunt: art 1370 BW: de wet geeft een verbintenisscheppende kracht
aan bepaalde gedragingen met name:
➔ Overeenkomsten:
eenzijdig (erkend door Cassatie) rechtsgevolgen worden beoogd
meerzijdige rechtshandeling
➔ onrechtmatige daad rechtsgevolgen worden niet beoogd,
➔ quasi- of oneigenlijke contracten de wet verbindt toch rechtsgevolgen
- Door eenzijdige rechtshandelingen te erkennen zitten we in een open
systeem
- eenzijdige rechtshandeling = maar 1 partij uit zijn wil om gebonden te zijn bv.
Belofte
- eenzijdige overeenkomst = rechtshandeling waarbij een partij zich jegens een
of meer partijen verbindt iets te geven, te doen of niet te doen (art 1103 BW)
→ 2 wilsuitingen met enkel 1 persoon die de verbintenis op zich neemt: bv.
Schenking → akte nodig art 931 BW
3. Voorwerp van de verbintenis:
- Tot wat verbindt de SA zich? Waarop kan de SE aanspraak maken?
Klassieke opvatting Moderne opvatting
- Facere: iets doen - Resultaatsverbintenis: verbinden tot een
- Non-facere: iets niet resultaat
doen - Inspanningsverbintenis: ik ga alle
- Dare: iets geven inspanningen leveren wat een redelijk
persoon zou doen, maar geen resultaat
beloven = criterium bonus pater familias
4. Afdwingbaarheid van de verbintenis
- als de SA zijn verbintenis niet vrijwillig naleeft, kan de SE hem daartoe in rechte
dwingen
- 3 stappen:
• Ingebrekestelling van SA door SE
• Vonnis bekomen voor de rechtbank
• Vonnis doen uitvoeren met dwangmiddelen
- Ook niet-juridische verbintenissen bestaan:
• Morele verbintenissen: herenakkoord
• Natuurlijke verbintenissen (art 1235, lid 2 BW) = vb. wettelijke
onderhoudsverplichtingen, maar stel grootouders doen dit vrijwillig =
natuurlijke verbintenis
• Sociale verbintenissen: afspreken om naar de film te gaan → niet
juridisch afdwingbaar
C. OPBOUW VAN DE LEERBOEKEN
- Bronnen van verbintenissen
- Algemene leer van de verbintenis: aantal regels die voor alle bronnen
hetzelfde zijn
4
1
,DEEL 1: VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMSTEN
2
,0. Inleiding (HC 1)
§1. Plaats van het verbintenissenrecht in het BW en in het recht
EXAMENVRAGEN:
• Theorievraag
• Casus contractenrecht
• Clausules: zie synthese 1
• Dranghekvragen: korte vragen zoals inzicht en theorie (4 à 6 vragen)
• Casus onrechtmatige daad = meerkeuze: zie synthese 2
Plaats verbintenissenrecht in het recht:
Grote kern privaatrecht, maar ook raakvlakken met het publiekrecht bv.
Overheidsaansprakelijkheid en contracten met de overheid. ook domeinen die niet
toe te wijzen zijn aan het ene of het andere zoals consumentenrecht = regels ter
bescherming van de consument
Plaats verbintenissenrecht in het BW:
Gemeen recht: boek 3: titel III, titel IV en titel IVbis BW: art 1101 tot 1386bis BW
§2. Vermogensrechtelijke verbintenis
A. DEFINTIE
De vermogensrechtelijke verbintenis is een (i) rechtsband tussen twee of meer
personen, (ii) ontstaan krachtens de wet ingevolge een eenzijdige of meerzijdige
rechtshandeling of ingevolge van een andere menselijke gedraging (iii) op grond
waarvan de ene jegens de andere in geld waardeerbare (iv) juridisch afdwingbare
aanspraken kan doen gelden.
De verbintenis heeft een actiefzijde: hier staat de schuldeiser die gerechtigd is op de
schuldvordering; anderzijds hebben we de passiefzijde: hier staat de schuldenaar die
gehouden is tot schuld.
Verbintenissen gaan in beide richtingen: wederkerig contract: beide partijen zijn
zowel schuldenaar als schuldeiser → QUID PRO QUO
B. ANALYSE VAN DE KENMERKEN
1. Een rechtsband tussen personen:
Persoonlijke rechten: Zakelijke rechten
Intern: verhouding tussen personen: Intern: verhouding tussen een
aanspraak t.o.v. een ander persoon: A persoon en een zaak: A heeft
heeft zeggenschap over B zeggenschap over een zaak
Extern: Extern:
➔ Relatief: enkel rechten creëren ➔ Erga omnes: zakelijke
t.o.v. A en B rechten zijn
➔ Tegenwerpelijk: het contract is tegenwerpelijk aan
tegenwerpelijk aan derden, maar iedereen
beperkt
2. Bronnen van verbintenissen:
3
, - Vertrekpunt: art 1370 BW: de wet geeft een verbintenisscheppende kracht
aan bepaalde gedragingen met name:
➔ Overeenkomsten:
eenzijdig (erkend door Cassatie) rechtsgevolgen worden beoogd
meerzijdige rechtshandeling
➔ onrechtmatige daad rechtsgevolgen worden niet beoogd,
➔ quasi- of oneigenlijke contracten de wet verbindt toch rechtsgevolgen
- Door eenzijdige rechtshandelingen te erkennen zitten we in een open
systeem
- eenzijdige rechtshandeling = maar 1 partij uit zijn wil om gebonden te zijn bv.
Belofte
- eenzijdige overeenkomst = rechtshandeling waarbij een partij zich jegens een
of meer partijen verbindt iets te geven, te doen of niet te doen (art 1103 BW)
→ 2 wilsuitingen met enkel 1 persoon die de verbintenis op zich neemt: bv.
Schenking → akte nodig art 931 BW
3. Voorwerp van de verbintenis:
- Tot wat verbindt de SA zich? Waarop kan de SE aanspraak maken?
Klassieke opvatting Moderne opvatting
- Facere: iets doen - Resultaatsverbintenis: verbinden tot een
- Non-facere: iets niet resultaat
doen - Inspanningsverbintenis: ik ga alle
- Dare: iets geven inspanningen leveren wat een redelijk
persoon zou doen, maar geen resultaat
beloven = criterium bonus pater familias
4. Afdwingbaarheid van de verbintenis
- als de SA zijn verbintenis niet vrijwillig naleeft, kan de SE hem daartoe in rechte
dwingen
- 3 stappen:
• Ingebrekestelling van SA door SE
• Vonnis bekomen voor de rechtbank
• Vonnis doen uitvoeren met dwangmiddelen
- Ook niet-juridische verbintenissen bestaan:
• Morele verbintenissen: herenakkoord
• Natuurlijke verbintenissen (art 1235, lid 2 BW) = vb. wettelijke
onderhoudsverplichtingen, maar stel grootouders doen dit vrijwillig =
natuurlijke verbintenis
• Sociale verbintenissen: afspreken om naar de film te gaan → niet
juridisch afdwingbaar
C. OPBOUW VAN DE LEERBOEKEN
- Bronnen van verbintenissen
- Algemene leer van de verbintenis: aantal regels die voor alle bronnen
hetzelfde zijn
4
