Bloedsomloop: hypertensie
Kennen/kunnen
q Globale impact en kosten van hypertensie kunnen duiden:
hypertensie als belangrijkste behandelbare risicofactor voor verlies
aan levensjaren
q Belangrijkste types eindorgaanschade door hypertensie bespreken
q Correcte bloeddrukmeting en waarden voor normale,
verhoogde bloeddruk, en hypertensie kennen
q Integratie van bloeddruk en globale cardiovasculaire risico
bespreken
q Belangrijkste oorzaken van secundaire hypertensie kunnen
contrasteren met essentiële hypertensie
q Principes van levensstijlaanpassing bij hypertensie kennen
q Algemene principes en belangrijkste medicatieklassen van de
medicamenteuze behandeling van hypertensie kennen
q Nevenwerkingen en contra-indicaties van belangrijkste klassen
antihypertensiva kennen
q Concept van resitente hypertensie bespreken (uitbreiding)
Wat is (hoge) bloeddruk? Wat is hypertensie?
(arteriële) hypertensie = ‘verhoogde bloeddruk’ in de slagaders
Bloeddruk wordt uitgedrukt in mmHg (milimeter kwik-druk)
Historisch: gebruik van kwikmanometer voor het meten van de bloeddruk
à hoogte van de kwikkolom
Arteriële bloeddruk is niet contant, maar oscilleert tussen een hoge en een
lage waarde door de hartslag
Systolische druk: hoogste punt van de bloeddrukcurve
Diastolische druk: laagste punt van de bloeddrukcurve
Gemiddelde druk: mean arterial pressure MAP = (SBP + 2*DBP)/3
Arteriële bloeddruk verschilt naargelang de plaats van meting in het
vaatbed
De bloeddruk wordt meestal gemeten ter hoogte van de musculaire
arteriën (A.Brachialis).
Hoe verder van aorta: bloeddruk patroon
verandert
Afhankelijk van stijfheid van bloedvaten
Er is een lineaire, continue relatie (en al vanaf lage BD) tussen de
gemeten arteriële bloeddruk en cardiovasculair risico / cardiovasculaire
sterfte
,Er is geen ‘ondergrens’ of plotse overgang vanaf waar een hoge BD ‘te
hoog’ is
Zelf te kiezen vanaf wanneer ’te hoge bloeddruk’ (arbitrair – er is dus geen
plots overgang)
Definities voor normale of verhoogde bloeddruk (‘hypertensie’) zijn
afspraken… > maar wel gebaseerd op gekozen drempels van risico en
op implicaties voor eventuele therapie
Deze definities verschuiven over de tijd (trend naar ‘strengere’ definitie)
en kunnen verschillen tussen verschillende richtlijnen (bv Europa vs VS)
Dit zorgt soms voor (nodeloze) verwarring en in inertie (vertraging) bij
diagnose en behandeling van hypertensie
Verhoogd: niet pathologisch maar BD kan mee rol spelen in risico
Hypertensie (ESC 2024) wordt gedefinieerd als een geconfirmeerde
kantoor- bloeddruk ≥140/90 mmHg
herhaalde metingen
liefst buiten het kabinet (HBPM of ABPM) bevestigen (witte jas effect)
Nieuw in 2024: introductie van de categorie “Elevated BP” (120–139
systolisch / 70–89 diastolisch) deze groep heeft een duidelijk verhoogd
risico en kan in bepaalde omstandigheden al in aanmerking komen voor
interventie
Benadrukt dat ook personen die nog geen hypertensie hebben, al een
verhoogd risico door bloeddruk kunnen lopen
, Epidemiologie van hypertensie
Wereldwijd heeft >1,2 miljard mensen hypertensie (Global Burden of
Disease 2019). Prevalentie stijgt met leeftijd: >60% van 60-plussers heeft
hypertensie.
In Europa:
• Ongeveer 30–45% van de volwassen populatie lijdt aan
hypertensie .
• 50% ongekend: 50% van personen met hypertensie weten niet dat
ze hypertensie hebben (te hoge BD voel je niet blijft vaak
onontdekt)
• Van de gediagnosticeerde pt wordt 50% niet behandeld
• Controle is vaak onvoldoende: <50% van de gediagnosticeerde
patiënten bereikt targetwaarden.
Er bestaan duidelijke geslachts-, leeftijds-, en socio-economische
verschillen:
• Hogere prevalenties en slechtere controle bij lage socio-
economische status en in Oost- en Zuid- Europa
• Vrouwen tonen een relatief groter CV-risico bij dezelfde
bloeddrukwaarde
• Absolute prevalentie stijgt met leeftijd, maar er is een relatieve
toename van hypertensie- gerelateerd hartlijden bij jongeren
Hypertensie als belangrijkste behandelbare
risicofactor voor vermijdbare morbiditeit en
mortaliteit
Zorgt voor meeste verloren aantal en kwaliteitsvolle levensjaren + is
een behandelbare oorzaak
Hypertensie is de belangrijkste vermijdbare risicofactor voor
cardiovasculaire mortaliteit. Volgens GBD 2019 verantwoordelijk voor >10
miljoen overlijdens per jaar wereldwijd
Sterke associatie met:
• Coronaire hartziekte, hartfalen, CVA, atriumfibrilleren,
nierinsufficiëntie, vasculaire dementie
• Relatief risico stijgt log-lineair: per 20 mmHg systolisch of 10 mmHg
diastolisch verdubbelt de kans op een CV-event
Economische impact: hypertensie en gerelateerde complicaties
veroorzaken miljarden euro’s gezondheidskosten in Europa
Paradox van hypertensie:
Hypertensie is: frequent en belangrijk / eenvoudig vast te stellen /
behandelbaar met verschillende effectieve medicatieklassen
MAAR: 50% ongekend, 50% niet behandeld, 50% van behandelde pt
bereiken doel niet
Kennen/kunnen
q Globale impact en kosten van hypertensie kunnen duiden:
hypertensie als belangrijkste behandelbare risicofactor voor verlies
aan levensjaren
q Belangrijkste types eindorgaanschade door hypertensie bespreken
q Correcte bloeddrukmeting en waarden voor normale,
verhoogde bloeddruk, en hypertensie kennen
q Integratie van bloeddruk en globale cardiovasculaire risico
bespreken
q Belangrijkste oorzaken van secundaire hypertensie kunnen
contrasteren met essentiële hypertensie
q Principes van levensstijlaanpassing bij hypertensie kennen
q Algemene principes en belangrijkste medicatieklassen van de
medicamenteuze behandeling van hypertensie kennen
q Nevenwerkingen en contra-indicaties van belangrijkste klassen
antihypertensiva kennen
q Concept van resitente hypertensie bespreken (uitbreiding)
Wat is (hoge) bloeddruk? Wat is hypertensie?
(arteriële) hypertensie = ‘verhoogde bloeddruk’ in de slagaders
Bloeddruk wordt uitgedrukt in mmHg (milimeter kwik-druk)
Historisch: gebruik van kwikmanometer voor het meten van de bloeddruk
à hoogte van de kwikkolom
Arteriële bloeddruk is niet contant, maar oscilleert tussen een hoge en een
lage waarde door de hartslag
Systolische druk: hoogste punt van de bloeddrukcurve
Diastolische druk: laagste punt van de bloeddrukcurve
Gemiddelde druk: mean arterial pressure MAP = (SBP + 2*DBP)/3
Arteriële bloeddruk verschilt naargelang de plaats van meting in het
vaatbed
De bloeddruk wordt meestal gemeten ter hoogte van de musculaire
arteriën (A.Brachialis).
Hoe verder van aorta: bloeddruk patroon
verandert
Afhankelijk van stijfheid van bloedvaten
Er is een lineaire, continue relatie (en al vanaf lage BD) tussen de
gemeten arteriële bloeddruk en cardiovasculair risico / cardiovasculaire
sterfte
,Er is geen ‘ondergrens’ of plotse overgang vanaf waar een hoge BD ‘te
hoog’ is
Zelf te kiezen vanaf wanneer ’te hoge bloeddruk’ (arbitrair – er is dus geen
plots overgang)
Definities voor normale of verhoogde bloeddruk (‘hypertensie’) zijn
afspraken… > maar wel gebaseerd op gekozen drempels van risico en
op implicaties voor eventuele therapie
Deze definities verschuiven over de tijd (trend naar ‘strengere’ definitie)
en kunnen verschillen tussen verschillende richtlijnen (bv Europa vs VS)
Dit zorgt soms voor (nodeloze) verwarring en in inertie (vertraging) bij
diagnose en behandeling van hypertensie
Verhoogd: niet pathologisch maar BD kan mee rol spelen in risico
Hypertensie (ESC 2024) wordt gedefinieerd als een geconfirmeerde
kantoor- bloeddruk ≥140/90 mmHg
herhaalde metingen
liefst buiten het kabinet (HBPM of ABPM) bevestigen (witte jas effect)
Nieuw in 2024: introductie van de categorie “Elevated BP” (120–139
systolisch / 70–89 diastolisch) deze groep heeft een duidelijk verhoogd
risico en kan in bepaalde omstandigheden al in aanmerking komen voor
interventie
Benadrukt dat ook personen die nog geen hypertensie hebben, al een
verhoogd risico door bloeddruk kunnen lopen
, Epidemiologie van hypertensie
Wereldwijd heeft >1,2 miljard mensen hypertensie (Global Burden of
Disease 2019). Prevalentie stijgt met leeftijd: >60% van 60-plussers heeft
hypertensie.
In Europa:
• Ongeveer 30–45% van de volwassen populatie lijdt aan
hypertensie .
• 50% ongekend: 50% van personen met hypertensie weten niet dat
ze hypertensie hebben (te hoge BD voel je niet blijft vaak
onontdekt)
• Van de gediagnosticeerde pt wordt 50% niet behandeld
• Controle is vaak onvoldoende: <50% van de gediagnosticeerde
patiënten bereikt targetwaarden.
Er bestaan duidelijke geslachts-, leeftijds-, en socio-economische
verschillen:
• Hogere prevalenties en slechtere controle bij lage socio-
economische status en in Oost- en Zuid- Europa
• Vrouwen tonen een relatief groter CV-risico bij dezelfde
bloeddrukwaarde
• Absolute prevalentie stijgt met leeftijd, maar er is een relatieve
toename van hypertensie- gerelateerd hartlijden bij jongeren
Hypertensie als belangrijkste behandelbare
risicofactor voor vermijdbare morbiditeit en
mortaliteit
Zorgt voor meeste verloren aantal en kwaliteitsvolle levensjaren + is
een behandelbare oorzaak
Hypertensie is de belangrijkste vermijdbare risicofactor voor
cardiovasculaire mortaliteit. Volgens GBD 2019 verantwoordelijk voor >10
miljoen overlijdens per jaar wereldwijd
Sterke associatie met:
• Coronaire hartziekte, hartfalen, CVA, atriumfibrilleren,
nierinsufficiëntie, vasculaire dementie
• Relatief risico stijgt log-lineair: per 20 mmHg systolisch of 10 mmHg
diastolisch verdubbelt de kans op een CV-event
Economische impact: hypertensie en gerelateerde complicaties
veroorzaken miljarden euro’s gezondheidskosten in Europa
Paradox van hypertensie:
Hypertensie is: frequent en belangrijk / eenvoudig vast te stellen /
behandelbaar met verschillende effectieve medicatieklassen
MAAR: 50% ongekend, 50% niet behandeld, 50% van behandelde pt
bereiken doel niet
