Samenvatting Ziekteleer - onderdeel Vanderschueren

Inleiding tot het medisch diagnostisch proces (1) Klinisch onderzoek
Vanderschueren
klinisch onderzoek:
 inspectie: kijken
de basis van efficiënte behandeling is een correcte diagnose  palpatie: voelen
anamnese en klinisch onderzoek  percussie: bekloppen
 vormen de hoeksteen van de diagnose  auscultatie: luisteren
 bepalen de keuze van verdere testen
algemeen klinisch onderzoek:
Anamnese en lichamelijk onderzoek  hoofd en hals
 klierstreken
Anamnese  schildklier
 hart en bloedvaten
anamnese:  longen
 demografische gegevens  abdomen
o basisgegevens van de patiënt  musculoskeletaal
 actueel probleem  neurologisch
 voorgeschiedenis  PPA = palpatie per abdomen
 systeemanamnese  PPV = palpatie per vagina
o gezondheid van de verschillende orgaanstelsels nagaan
 familiale anamnese patiëntkarakteristieken
o gezondheidsproblemen die voorkomen in de familie = a priori risico
 professionele anamnese  geslacht
o werkomstandigheden patiënt  leeftijd
 usus (medicatie, nicotine, alcohol)  usus: medicatie, alcohol, nicotine, drugs
 voorgeschiedenis en risicofactoren
 immuuncompetentie

vitale parameters:

1

,= urgentie-inschatting  onderzoek van andere lichaamsvochten
 pols  kweken
 bloeddruk (orthostatisme)
 temperatuur Radiologisch onderzoek
 ademhaling (frequentie, O2, saturatie)
 mentale status  standaardradiografie: röntgenstralen
risico’s van IV contrast (iodiumrijk)
anamnese en lichamelijk onderzoek: o anafylactoïde reactie
 (differentiaal) diagnose o acute nierinsufficiëntie
 verdere testen nodig om de hypothese te bevestigen/verwerpen o acuut hartfalen
o hyperthyroidie
Aanvullende testen  echografie: geluidsgolven
 computertomografie (CT): roterende röntgenbuis
1. laboratoriumonderzoek  kernspintomografie: waterstofatomen in magnetisch veld
2. radiologisch onderzoek  isotopenonderzoek: elektromagnetische (ϒ)-straling
3. endoscopisch onderzoek
4. functionele onderzoeken Endoscopisch onderzoek
5. anatomopathologisch onderzoek
bv.
Laboratoriumonderzoek  gastroscopie
 coloscopie
 bloedtesten  bronchoscopie
o ontstekingsparameters
o functie van organen: bv. Levertesten, nierfunctie,
absorptieparameters, …
o serologische testen: antistoffen tegen micro-organismen
o immunologische testen


Functionele onderzoeken
 urineonderzoek

2

,bv. diagnose = anamnese + lichamelijk onderzoek + aanvullende testen
 electrocardiogram (ECG) maar, testresultaten zijn zelden absoluut
 electromyogram (EMG)
 electroencefalogram (EEG) Validiteit van een test
 longfunctieonderzoek
sensitiviteit =
 manometrie: druk meten (slokdarm, rectum, dunne darm)
 vermogen van een test om alle personen met de betreffende
Anatomopathologisch onderzoek ziekte te identificeren
 percentage terecht-positieve testen onder de werkelijk zieken
 cytologie: cellen  kans van een zieke op positieve test
 biopsie: weefsel
 autopsie: lijkschouwing specificiteit =
 vermogen van een test om personen die niet lijden aan de
betreffende ziekten uit te sluiten
 percentage terecht-negatieve testen onder werkelijk niet-zieken
 kans van een niet-zieke op negatieve test




Medische besliskunde Predictieve waarde van een test


3

, positief predictieve waarde =
 predictieve waarde van een positieve test bv.
 posteriorkans op aanwezigheid van ziekte na een positieve test  glasgow coma score
 WELLS score
negatief predictieve waarde =
 predictieve waarde van een negatieve test
 posteriorkans op afwezigheid van ziekte na een negatieve test




predictieve waarde van test hangt af van de prevalentie

Opmerkingen

 belang van gouden standaard
 belang van afkappunt
o bv. troponine en diagnose acuut hartinfarct  0,14 µg/l
 belang van doel van test
o voor screening: heel gevoelige test
o voor bevestiging: heel specifieke test


Scoresystemen

4