samenvatting juridische basisvorming KMO I

LP1: HET RECHT EN ZIJN KENMERKEN
1. Wat is recht?

= een geheel van afdwingbare rechtsregels, opgelegd door de maatschappij, met als doel de
maatschappij te ordenen

Wat? Gedragsregels
 Wat mag? Wat moet? Wat mag niet?
Waarom? Samenleving ordenen
Van waar? Maatschappij bepaalt de regels  !! niet
rechtstreeks => via democratisch proces
(de regerings- en parlementsregels bepalen,
wij onrechtstreeks door te verkiezen)
Wat als? Gevolgen aan niet-naleving => sancties
(rechtsregels zijn afdwingbaar)



2. Kenmerken van het recht

2.1 objectief vs subjectief recht

- Objectief recht
o “the law” – abstract en algemeen
o Abstracte normen, los van concrete personen of situaties waarop ze toepasbaar
zijn
o = het recht op zich, zonder dat het toegepast wordt
o Bv. het eigendomsrecht
- Subjectieve rechten
o “rights” – concreet en toegepast
o = rechten die personen of situaties afleiden uit objectieve rechtsregels
o => het recht wordt toegepast

 het objectief recht verleent dus subjectieve rechten

2.2 rechtssubjecten vs rechtsobjecten

- Rechtssubject

, o = de natuurlijke personen of rechtspersonen die subjectieve rechten bezitten
- Rechtsobject
o = de zaken/ rechten waarover subjectieve rechten gaan

2.3 natuurlijke persoon vs rechtspersoon

- Natuurlijke personen
o Mensen van vlees en bloed
- Rechtspersonen
o Geen echte personen van vlees en bloed => worden door het recht op bepaalde
vlakken wel hetzelfde behandeld (krijgen een fictieve persoonlijkheid)
o = een juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie kan
optreden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon in het
rechtsverkeer
o instellingen, organisaties en ondernemingen
o soorten rechtspersonen
 privaatrechtelijke rechtspersonen
 ontstaan uit privé-initiatief
 publiekrechtelijke rechtspersonen
 worden opgericht door een overheid

 beiden zijn drager van rechten en plichten

Beiden kunnen overlappen => onderscheid is van belang voor patrimonium en
aansprakelijkheid

2.4 zaken vs rechten

- zaken
o = lichamelijke goederen (kunnen we met onze zintuigen waarnemen)
- Rechten
o = onlichamelijke goederen (kunnen we niet zintuiglijk waarnemen)
2.5 roerende vs onroerende goederen
- roerende goederen
o uit hun aard
 verplaatsbaar (lichamelijke goederen)
o door wetsbepaling

,  onlichamelijke goederen waarvan de wet bepaalt dat deze gezien
worden als roerend
o vervroegd roerende goederen
 om de aan- en verkopen ervan te vergemakkelijken
 bv. graan dat nog niet geoogst werd => is in principe onverplaatsbaar
maar wordt toch gezien als roerend wanneer het voor de oogst al wordt
verkocht
 om de formaliteiten die gepaard gaan met de aan- en verkoop van
onroerende goederen te vermijden
 notariële akte opmaken & registratierechten betalen
 onderhandse akte & BTW
- onroerende goederen
o uit hun aard
 een goed die we niet kunnen verplaatsen
o door bestemming
 goederen die eigenlijk wel verplaatsbaar zijn maar door hun specifieke
band met een onroerend goed ook als onroerend beschouwd worden
o door incorporatie
 goederen die vastgemaakt werden aan een onroerend goed en hierdoor
dezelfde kwalificatie krijgen
 kan je niet losmaken van het onroerend hoofdgoed zonder het te
beschadigen
o door het voorwerp waarop ze betrekking hebben
 aanspraken op bepaalde onroerende goederen (‘rechten’)
 criterium van verplaatsbaarheid kan niet worden toegepast
 het recht zal onroerend zijn wanneer het betrekking heeft op een
onroerend goed, waardoor het recht op zich ook onroerend wordt

belang:

aan- en verkopen

, 2.6 Zekerheden

= waarborgen die als onderpand dienen voor de naleving van verbintenissen

- Persoonlijke zekerheden

Er staat een extra persoon garant voor de naleving van de verbintenis

o Borgtocht
 = de zekerheid waarbij een persoon zich verbindt om de verbintenis
van de schuldenaar te voldoen wanneer die zijn verplichtingen niet kan
nakomen
 Tussen schuldeiser en borg: recht van uitwinning => de schuld moet
eerst met alle middelen op de schuldenaar worden verhaald vooraleer
de schuldeiser zich tot de borg mag wenden
 Meerdere personen voor dezelfde schuldenaar borg: voorrecht van
schuldsplitsing => de schuldeiser kan van elk van de borgen slechts
het deel vorderen waarvoor hij instaat
 kan afwijken door hoofdelijkheid te bedingen
 Tussen hoofdschuldenaar en borg: subrogatie => de borg heeft het
recht om van de hoofdschuldenaar terug te eisen wat hij voor hem heeft
moeten betalen
- Zakelijke zekerheden
o Hypotheek
 Onroerende goederen waarborgen de schuld => schuldeiser heeft het
recht om het onroerend goed te verkopen om de schuld af te betalen als
de schuldenaar dit niet doen
 Zakelijk recht (schuldeiser op onroerend goed) => hij kan goed
verkopen als schuldenaar zijn verbintenis niet nakomt
 Hypotheek = ondeelbaar recht => het rechts blijft bestaan voor de hele
duur van het contract & geldt op het volledige onroerende goed
 Schuldeiser = volgrecht => de hypotheek blijft het onroerend goed
volgen, ook als het onroerend goed verkocht wordt
 Hypotheek= bijkomend recht => het is verbonden aan de
hoofdverbintenis (de lening) (als hoofdverbintenis verdwijnt, verdwijnt
ook de hypotheek)