Duurzame ontwikkeling
H1 duurzame ontwikkeling en sustainable
development
Development Goals (SDG’s)
1.1. Omgevingsanalyse
Duurzame ontwikkeling= we maken deel uit van een mondiale samenleving,
gekenmerkt door een wereldwijde economische, politieke en culturele integratie.
Een tonemende internationalisering is het gevolg van deze dynamiek. Dit biedt
kansen maar ook uitdagingen op demografisch, sociaal, technologisch,
economisch, ecologische, sociale en economische crisis (de zogenaamde ‘global
change’) aan te pakken
3 kerngedachten:
1. Genoeg: we moeten ernaar streven dat de basisbehoeften van
elke mens op deze planeet vervuld kunnen worden (ppp=
people, planet en prosperity)
2. Voor iedereen: iedereen in de hele wereld heeft recht op een
aanvaardbare levensstandaard (de ruimtedimensie van
duurzame ontwikkeling: hier en elders)
3. Voor altijd: toekomstige generaties hebben net als de huidige
generatie recht om in hun basisbehoeften te voorzien. Dit betekent dat de
huidige generatie zorgvuldig moet omgaan met het milieu en met de
voorraad aan natuurlijke grondstoffen
doughnut principe met weergave ‘planetaire grenzen’
1.3.duurzaamheidsuitdagingen: van wicked
problems tot een kompas
Wicked problems = er is onzekerheid over de kennis
Vragen over duurzame ontwikkeling:
Is het ecologisch verantwoord (planet)
Is het sociaal rechtvaardig (people)
Draagt het bij aan de economische welvaart op lange termijn? (prosperity)
3 pijlers:
1. De economische pijler
2. Sociale pijler
3. Ecologische pijler
1)economisch kapitaal: financiële activa, machines, productiemiddelen,
gebouwen, dienstensector
2) sociaal kapitaal: de mensen, hun familie en vriendennetwerken, sociale
cohesie, cultuur en waarden, arbeidsproductiviteit,
,3) ecologisch kapitaal: ecosysteem, natuurlijke rijkdommen, biodiversiteit, water,
schone lucht
1.4. sustainable development goals (SDG’s)
SDG = sustainable development goals = doelstellingen duurzame ontwikkeling
Er zijn 17 SDG’s
1) SDG1: beëindig armoede in al zijn vormen overal
2) SDG2: beëindig honger, bereik voedselveiligheid, verbeterde voeding en
bevorder duurzame landbouw
3) SDG3: verzeker een gezond leven en bevorder welzijn voor iedereen op
elke leeftijd
4) SDG4: verzeker inclusief(= voor iedereen) kwaliteitsonderwijs voor allen en
bevorder levenslang leren
5) SDG5: bereik gendergelijkheid en geef meer macht aan vrouwen en
meisjes
6) SDG6: verzeker toegang tot water en sanitair voor iedereen
7) SDG7: verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en
moderne energie voor iedereen
SDG’s binnen donut-concept
1. Planet
2. People
3. Prosperity
4. Peace
5. Partnership
CSD= commissie
duurzame ontwikkeling
ESDO= Europese strategie
duurzame ontwikkeling
,H2: systeemdenken in functie van duurzame
ontwikkeling
het gaat om het besef dat alles op een bepaalde manier met alles samenhangt
Definities
Trachten om het overzicht te behouden i.p.v. ons te concentreren op
afzonderlijke delen
Alles hangt op een bepaalde manier met elkaar samen
Wereld bestaat uit relaties, niet uit losse feiten, dingen, gebeurtenissen
Systeemdenken draagt bij aan:
Wereld als 1 geheel ipv optelsom van lossen delen = holistisch
wereldbeeld
o Holisme = een wereldbeeld dat ervan uitgaat dat alles met alles
samenhangt
Zien hoe de onderdelen samenwerken en elkaar beïnvloeden
Eigen rol binnen het systeem
Wereld is dynamisch
Bewust zijn van onze mentale modellen
Beslissingen nemen die een probleem werkelijk oplossen in plaats van
alleen maar de symptomen te bestrijden
Systeemdenken gaat niet over dingen maar over het gedrag van de dingen
Analyse = reductionistische visie waarbij men een fenomeen/verschijnsel bekijkt
als de som van de onderdelen waaruit het is opgebouwd
Systeemdenken= de studie en exploratie van verborgen structuren
ijsberg
Bij een ijsberg is enkel het bovenste topje zichtbaar = events. Dat topje
leidt tot actie
Maar onder het topje zit vaak heel wat massa die
ervoor zorgt dat het topje zichtbaar wordt
Enkel het topje aanpakken leidt tot
symptoombestrijding
Inzicht in de onderliggende patronen en structuren
leidt tot duurzamere oplossingen
Het 4 stappen ijsbergmodel
Ijsberg-metafoor = model om systemen te
analyseren
, 1. gebeurtenissen: het oppervlakteniveau begrijpen
het topje = de gebeurtenissen of incidenten die we waarnemen
2. Patronen: terugkerende trends identificeren
onderzoeken of de gebeurtenissen zich vroeger heeft voorgedaan, zijn er
patronen die wijzen op terugkerende problemen?
3. Structuren: systemische invloeden onderzoeken
het identificeren van de structuren die bijdragen aan deze terugkerende
patronen
4. Mentale modellen: onderliggende aannames blootleggen
diepgewortelde overtuigingen, waarden en aannames die bepalen hoe
mensen binnen een systeem situaties
waarnemen en erop reageren
H3: internationale instellingen
en hun beleid
3.1. Europa: Europese unie
Telt 27 lidstaten
Opdracht van Europa in de 21e eeuw is:
Europese volkeren vrede, welvaart en
stabiliteit brengen
Verdeeldheid binnen het continent te boven
komen
Ervoor zorgen dat de bevolking in veiligheid
van leven
Een evenwichtige economische en sociale
ontwikkeling
De uitdagingen van de mondialisering aangaan en de diversiteit van de
Europese volkeren in stand houden
Gemeenschappelijke waarden van de Europeanen verdedigen: zoals
duurzame ontwikkeling en een gezond milieu, eerbiediging van
mensenrechten en de sociale markteconomie
3.1.1.Europees recht
60-70% van de nationale en regionale wetgeving is een omzetting van
Europese wetgeving
Rechtsinstrumenten van het afgeleid recht
Eerste pijler= communautaire rechtsinstrumenten: ‘op niveau burger’
Bindende rechtsinstrumenten
Verordening: bindend in al hun onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in
elke lidstaat, nemen de plaats in van de nationale bepalingen
Voorbeelden verordeningen
Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)
Verordening betreffende het aanbieden van internettoegangsdiensten
3.1.2. Europese instellingen
Europese Raad, bestaande uit de staatshoofden en regeringsleiders van de
lidstaten en de EU-leiders
Vertegenwoordigen de rechtstreeks gekozen Europarlementariërs de
Europese burgers in het Europees parlement
H1 duurzame ontwikkeling en sustainable
development
Development Goals (SDG’s)
1.1. Omgevingsanalyse
Duurzame ontwikkeling= we maken deel uit van een mondiale samenleving,
gekenmerkt door een wereldwijde economische, politieke en culturele integratie.
Een tonemende internationalisering is het gevolg van deze dynamiek. Dit biedt
kansen maar ook uitdagingen op demografisch, sociaal, technologisch,
economisch, ecologische, sociale en economische crisis (de zogenaamde ‘global
change’) aan te pakken
3 kerngedachten:
1. Genoeg: we moeten ernaar streven dat de basisbehoeften van
elke mens op deze planeet vervuld kunnen worden (ppp=
people, planet en prosperity)
2. Voor iedereen: iedereen in de hele wereld heeft recht op een
aanvaardbare levensstandaard (de ruimtedimensie van
duurzame ontwikkeling: hier en elders)
3. Voor altijd: toekomstige generaties hebben net als de huidige
generatie recht om in hun basisbehoeften te voorzien. Dit betekent dat de
huidige generatie zorgvuldig moet omgaan met het milieu en met de
voorraad aan natuurlijke grondstoffen
doughnut principe met weergave ‘planetaire grenzen’
1.3.duurzaamheidsuitdagingen: van wicked
problems tot een kompas
Wicked problems = er is onzekerheid over de kennis
Vragen over duurzame ontwikkeling:
Is het ecologisch verantwoord (planet)
Is het sociaal rechtvaardig (people)
Draagt het bij aan de economische welvaart op lange termijn? (prosperity)
3 pijlers:
1. De economische pijler
2. Sociale pijler
3. Ecologische pijler
1)economisch kapitaal: financiële activa, machines, productiemiddelen,
gebouwen, dienstensector
2) sociaal kapitaal: de mensen, hun familie en vriendennetwerken, sociale
cohesie, cultuur en waarden, arbeidsproductiviteit,
,3) ecologisch kapitaal: ecosysteem, natuurlijke rijkdommen, biodiversiteit, water,
schone lucht
1.4. sustainable development goals (SDG’s)
SDG = sustainable development goals = doelstellingen duurzame ontwikkeling
Er zijn 17 SDG’s
1) SDG1: beëindig armoede in al zijn vormen overal
2) SDG2: beëindig honger, bereik voedselveiligheid, verbeterde voeding en
bevorder duurzame landbouw
3) SDG3: verzeker een gezond leven en bevorder welzijn voor iedereen op
elke leeftijd
4) SDG4: verzeker inclusief(= voor iedereen) kwaliteitsonderwijs voor allen en
bevorder levenslang leren
5) SDG5: bereik gendergelijkheid en geef meer macht aan vrouwen en
meisjes
6) SDG6: verzeker toegang tot water en sanitair voor iedereen
7) SDG7: verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en
moderne energie voor iedereen
SDG’s binnen donut-concept
1. Planet
2. People
3. Prosperity
4. Peace
5. Partnership
CSD= commissie
duurzame ontwikkeling
ESDO= Europese strategie
duurzame ontwikkeling
,H2: systeemdenken in functie van duurzame
ontwikkeling
het gaat om het besef dat alles op een bepaalde manier met alles samenhangt
Definities
Trachten om het overzicht te behouden i.p.v. ons te concentreren op
afzonderlijke delen
Alles hangt op een bepaalde manier met elkaar samen
Wereld bestaat uit relaties, niet uit losse feiten, dingen, gebeurtenissen
Systeemdenken draagt bij aan:
Wereld als 1 geheel ipv optelsom van lossen delen = holistisch
wereldbeeld
o Holisme = een wereldbeeld dat ervan uitgaat dat alles met alles
samenhangt
Zien hoe de onderdelen samenwerken en elkaar beïnvloeden
Eigen rol binnen het systeem
Wereld is dynamisch
Bewust zijn van onze mentale modellen
Beslissingen nemen die een probleem werkelijk oplossen in plaats van
alleen maar de symptomen te bestrijden
Systeemdenken gaat niet over dingen maar over het gedrag van de dingen
Analyse = reductionistische visie waarbij men een fenomeen/verschijnsel bekijkt
als de som van de onderdelen waaruit het is opgebouwd
Systeemdenken= de studie en exploratie van verborgen structuren
ijsberg
Bij een ijsberg is enkel het bovenste topje zichtbaar = events. Dat topje
leidt tot actie
Maar onder het topje zit vaak heel wat massa die
ervoor zorgt dat het topje zichtbaar wordt
Enkel het topje aanpakken leidt tot
symptoombestrijding
Inzicht in de onderliggende patronen en structuren
leidt tot duurzamere oplossingen
Het 4 stappen ijsbergmodel
Ijsberg-metafoor = model om systemen te
analyseren
, 1. gebeurtenissen: het oppervlakteniveau begrijpen
het topje = de gebeurtenissen of incidenten die we waarnemen
2. Patronen: terugkerende trends identificeren
onderzoeken of de gebeurtenissen zich vroeger heeft voorgedaan, zijn er
patronen die wijzen op terugkerende problemen?
3. Structuren: systemische invloeden onderzoeken
het identificeren van de structuren die bijdragen aan deze terugkerende
patronen
4. Mentale modellen: onderliggende aannames blootleggen
diepgewortelde overtuigingen, waarden en aannames die bepalen hoe
mensen binnen een systeem situaties
waarnemen en erop reageren
H3: internationale instellingen
en hun beleid
3.1. Europa: Europese unie
Telt 27 lidstaten
Opdracht van Europa in de 21e eeuw is:
Europese volkeren vrede, welvaart en
stabiliteit brengen
Verdeeldheid binnen het continent te boven
komen
Ervoor zorgen dat de bevolking in veiligheid
van leven
Een evenwichtige economische en sociale
ontwikkeling
De uitdagingen van de mondialisering aangaan en de diversiteit van de
Europese volkeren in stand houden
Gemeenschappelijke waarden van de Europeanen verdedigen: zoals
duurzame ontwikkeling en een gezond milieu, eerbiediging van
mensenrechten en de sociale markteconomie
3.1.1.Europees recht
60-70% van de nationale en regionale wetgeving is een omzetting van
Europese wetgeving
Rechtsinstrumenten van het afgeleid recht
Eerste pijler= communautaire rechtsinstrumenten: ‘op niveau burger’
Bindende rechtsinstrumenten
Verordening: bindend in al hun onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in
elke lidstaat, nemen de plaats in van de nationale bepalingen
Voorbeelden verordeningen
Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)
Verordening betreffende het aanbieden van internettoegangsdiensten
3.1.2. Europese instellingen
Europese Raad, bestaande uit de staatshoofden en regeringsleiders van de
lidstaten en de EU-leiders
Vertegenwoordigen de rechtstreeks gekozen Europarlementariërs de
Europese burgers in het Europees parlement
