HOOFDSTUK 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN
BOUWPROCES EN ACTOREN
BOUWPARTNERS
• Bouwheer
➢ Geeft opdracht voor start werken
➢ Woningeigenaar, bouwpromotor, overheid
• Landmeter
➢ Opmeting terrein
➢ Grenzen terrein en bouwwerk afbakenen met merktekens
• Architect
➢ Opmaak ontwerp (bouwprogramma, administratieve voorschriften, budget, materiaalkeuzes)
▪ Schetsontwerp
▪ Voorontwerp a.d.h.v. eerste benaderingen (rekening houdend met bouwprogramma, budget,
materiaalkeuzes, administratieve voorschriften)
▪ Definitief ontwerp na overleg bouwheer en studiebureau of ingenieurs
➢ Bouwaanvraag a.d.h.v. definitief ontwerp
➢ Opmaak uitvoeringsplannen, uitvoeringsdetails, bestekken, meetstaat
➢ Advies bij keuze aannemer
➢ Controle werkzaamheden
➢ Bijstaan bouwheer bij opleveringen
▪ Controleert of werken uitgevoerd worden in overeenstemming met plannen en bestekken en
wijst op gebreken die hersteld moeten worden
BOLD: wettelijke verplichting
• Aannemer
➢ Verantwoordelijk voor het volledige project
➢ Uitvoering werken
➢ 1 hoofdaannemer met verschillende onderaannemers
➢ Verschillende aannemers voor verschillende deelwerken (sanitair, technieken…)
• Ingenieur
➢ Stabiliteitsingenieur
▪ Berekening stabiliteit
▪ Funderingen, betonbalken, dimensionering wapeningen…
➢ Ingenieur technieken
▪ Grotere projecten (kantoren, scholen, appartementen)
▪ Berekening verwarming-, koeling- en ventilatiesystemen; elektriciteit, sanitair
➢ Andere bv. ingenieur brandveiligheid
, • Veiligheidscoördinator
➢ Verplicht voor bouwprojecten > €25.000 of > 2 aannemers
➢ Aangesteld door architect, aannemer, EPB-verslaggever of aparte deskundige
➢ Doel = mogelijke risico’s ten gevolge van interactie van verschillende aannemers uitsluiten
▪ Opstellen veiligheid- en gezondheidsplan
▪ Controle op werf
▪ Opmaak postinterventiedossier
• Projectontwikkelaar
➢ Beheert middelen om op een grond een vastgoedproject te ontwikkelen
➢ Haalbaarheidsstudie: project mogelijk? + winst optimaliseren
➢ Samenwerking met particuliere of institutionele investeerders
• EPB-verslaggever
➢ Regelgeving op vlak van energieprestatie en binnenklimaat
➢ Verplicht voor nieuwbouw en renovaties met bouwvergunning
➢ Architect, andere architect, ingenieur… aangesteld door bouwheer
➢ Controleren of gebouw is ontworpen en uitgevoerd (!) conform opgelegde eisen
BOUWPROCES
OPMAAK ONTWERP
• Programma van eisen (PVE)
• Schetsontwerp (SO)
• Voorontwerp (VO)
• Definitief ontwerp (DO)
INDIENEN VERGUNNINGSAANVRAAG
• Verkavelingsvergunning: als men perceel opsplitst in verschillende kavels, met bedoeling verschillende loten
te verkopen
• Stedenbouwkundige vergunning
• Bodemattest = attest dat eigenaar beschermt tegen vervuilde grond
• Verkavelingsplan → verdeling van grond
• Stedenbouwkundige voorschriften
➢ Rooilijn = scheiding met openbaar domein
➢ Zone non-aedificante = bouwvrije strook, zone tussen rooilijn en bouwlijn
➢ Bouwlijn = stuk waar je binnen moet bouwen
➢ Bouwdiepte = afstand vanaf bouwlijn die mag bebouwd worden (afstand tussen voor- en achtergevel)
➢ Bouwbreedte = afstand tussen twee zijgevelvlakken
➢ Maaiveld = bovenkant van grond van terrein dat bouwwerk omgeeft
➢ Bouwlaag = ruimte tussen afgewerkte vloer en afgewerkte vloer van bovenliggende verdieping
, • Inplantingsplan: plaatsbepaling van bouwwerk op perceel (hoofdmaten, afstanden tot perceelgrenzen) op
schaal 1:250, 1:500 of 1:1000
Kleinere werken Grotere werken
• Perceelgrenzen • Inwendige circulatie & aansluitingen op
• Hoogtelijnen en terreinprofielen (bestaande en openbare weg
toekomstige) • Parkeerruimte en garages
• Openbare toegangswegen • Plaats van hydranten en garages
• Verloop openbare netten • Aanduiding hoogstammige bomen
• Verloop hoogspanningslijnen
• Situatieplan of liggingsplan: globale ligging van bouwplaats tegenover referentiepunten (bv. kerk), schaal
1:5000 of 1:100000
• Omgevingsplan: bouwwerk t.o.v. omliggende percelen, schaal 1:250, 1:500, 1:1000
➢ Aanduiding kadastraal nummer, bebouwing en eventueel gebruik
➢ Aanduiding erfdienstbaarheden
➢ Opnamepunten en richting van eventuele foto’s
UITVOERINGS- EN AANBESTEDING DOSSIER
• Uitvoeringsplannen, gevels, verticale snedes: alle nodige informatie zodat aannemer werken kan uitvoeren
• Uitvoeringsdetails: hoe bepaalde constructieaansluitingen precies uitgevoerd moeten worden
• Omgevingsvergunning
• Bouwvoorbereiding
• Meetstaat
➢ Gedetailleerd overzicht van hoeveelheden gebruikte materialen
➢ Basis voor prijsvraag bij aannemers
➢ Gedetailleerde meetstaat – samenvattende meetstaat
BOUWPROCES EN ACTOREN
BOUWPARTNERS
• Bouwheer
➢ Geeft opdracht voor start werken
➢ Woningeigenaar, bouwpromotor, overheid
• Landmeter
➢ Opmeting terrein
➢ Grenzen terrein en bouwwerk afbakenen met merktekens
• Architect
➢ Opmaak ontwerp (bouwprogramma, administratieve voorschriften, budget, materiaalkeuzes)
▪ Schetsontwerp
▪ Voorontwerp a.d.h.v. eerste benaderingen (rekening houdend met bouwprogramma, budget,
materiaalkeuzes, administratieve voorschriften)
▪ Definitief ontwerp na overleg bouwheer en studiebureau of ingenieurs
➢ Bouwaanvraag a.d.h.v. definitief ontwerp
➢ Opmaak uitvoeringsplannen, uitvoeringsdetails, bestekken, meetstaat
➢ Advies bij keuze aannemer
➢ Controle werkzaamheden
➢ Bijstaan bouwheer bij opleveringen
▪ Controleert of werken uitgevoerd worden in overeenstemming met plannen en bestekken en
wijst op gebreken die hersteld moeten worden
BOLD: wettelijke verplichting
• Aannemer
➢ Verantwoordelijk voor het volledige project
➢ Uitvoering werken
➢ 1 hoofdaannemer met verschillende onderaannemers
➢ Verschillende aannemers voor verschillende deelwerken (sanitair, technieken…)
• Ingenieur
➢ Stabiliteitsingenieur
▪ Berekening stabiliteit
▪ Funderingen, betonbalken, dimensionering wapeningen…
➢ Ingenieur technieken
▪ Grotere projecten (kantoren, scholen, appartementen)
▪ Berekening verwarming-, koeling- en ventilatiesystemen; elektriciteit, sanitair
➢ Andere bv. ingenieur brandveiligheid
, • Veiligheidscoördinator
➢ Verplicht voor bouwprojecten > €25.000 of > 2 aannemers
➢ Aangesteld door architect, aannemer, EPB-verslaggever of aparte deskundige
➢ Doel = mogelijke risico’s ten gevolge van interactie van verschillende aannemers uitsluiten
▪ Opstellen veiligheid- en gezondheidsplan
▪ Controle op werf
▪ Opmaak postinterventiedossier
• Projectontwikkelaar
➢ Beheert middelen om op een grond een vastgoedproject te ontwikkelen
➢ Haalbaarheidsstudie: project mogelijk? + winst optimaliseren
➢ Samenwerking met particuliere of institutionele investeerders
• EPB-verslaggever
➢ Regelgeving op vlak van energieprestatie en binnenklimaat
➢ Verplicht voor nieuwbouw en renovaties met bouwvergunning
➢ Architect, andere architect, ingenieur… aangesteld door bouwheer
➢ Controleren of gebouw is ontworpen en uitgevoerd (!) conform opgelegde eisen
BOUWPROCES
OPMAAK ONTWERP
• Programma van eisen (PVE)
• Schetsontwerp (SO)
• Voorontwerp (VO)
• Definitief ontwerp (DO)
INDIENEN VERGUNNINGSAANVRAAG
• Verkavelingsvergunning: als men perceel opsplitst in verschillende kavels, met bedoeling verschillende loten
te verkopen
• Stedenbouwkundige vergunning
• Bodemattest = attest dat eigenaar beschermt tegen vervuilde grond
• Verkavelingsplan → verdeling van grond
• Stedenbouwkundige voorschriften
➢ Rooilijn = scheiding met openbaar domein
➢ Zone non-aedificante = bouwvrije strook, zone tussen rooilijn en bouwlijn
➢ Bouwlijn = stuk waar je binnen moet bouwen
➢ Bouwdiepte = afstand vanaf bouwlijn die mag bebouwd worden (afstand tussen voor- en achtergevel)
➢ Bouwbreedte = afstand tussen twee zijgevelvlakken
➢ Maaiveld = bovenkant van grond van terrein dat bouwwerk omgeeft
➢ Bouwlaag = ruimte tussen afgewerkte vloer en afgewerkte vloer van bovenliggende verdieping
, • Inplantingsplan: plaatsbepaling van bouwwerk op perceel (hoofdmaten, afstanden tot perceelgrenzen) op
schaal 1:250, 1:500 of 1:1000
Kleinere werken Grotere werken
• Perceelgrenzen • Inwendige circulatie & aansluitingen op
• Hoogtelijnen en terreinprofielen (bestaande en openbare weg
toekomstige) • Parkeerruimte en garages
• Openbare toegangswegen • Plaats van hydranten en garages
• Verloop openbare netten • Aanduiding hoogstammige bomen
• Verloop hoogspanningslijnen
• Situatieplan of liggingsplan: globale ligging van bouwplaats tegenover referentiepunten (bv. kerk), schaal
1:5000 of 1:100000
• Omgevingsplan: bouwwerk t.o.v. omliggende percelen, schaal 1:250, 1:500, 1:1000
➢ Aanduiding kadastraal nummer, bebouwing en eventueel gebruik
➢ Aanduiding erfdienstbaarheden
➢ Opnamepunten en richting van eventuele foto’s
UITVOERINGS- EN AANBESTEDING DOSSIER
• Uitvoeringsplannen, gevels, verticale snedes: alle nodige informatie zodat aannemer werken kan uitvoeren
• Uitvoeringsdetails: hoe bepaalde constructieaansluitingen precies uitgevoerd moeten worden
• Omgevingsvergunning
• Bouwvoorbereiding
• Meetstaat
➢ Gedetailleerd overzicht van hoeveelheden gebruikte materialen
➢ Basis voor prijsvraag bij aannemers
➢ Gedetailleerde meetstaat – samenvattende meetstaat
