ZIEKTELEER
SPIJSVERTERINGSSTELSEL
E0I71B
KU Leuven – 3e Bachelor Geneeskunde
, BAKI TOPAL
Tumoren van Slokdarm-Maag-Duodenum
Oesophageal cancer
Slokdarmkanker heeft 2 belangrijkste histologische types
Squameus cel carcinoom: incidentiecijfers nemen af (87%)
→ Risicofactoren: man, roken, alcohol
Adenocarcinoom: incidentiecijfers nemen toe
→ Risicofactoren: man, reflux, obesitas
Presentatie
Dysfagie: eerste en kenmerkende symptoom (organisch: 2/3 luminale obstructie)
Anorexie & gewichtsverlies: gevorderd tumorstadium
Pijn op de borst: invasie van neurale structuren in het mediastinum
Odynofagie (pijn bij het slikken: ulcereuze kanker
Heesheid: invasie van nervus laryngeus recurrens
Hoesten tijdens slikken van speeksel, drank of voedsel: oesofago-tracheale (bronchiale) fistel
Diagnose & staging
Endoscopie met biopsie
Staging
EUS: uTN
CT-scan thorax/abdomen: cTNM
FDG-PET:CT-scan: cNM
! ook moleculair onderzoek bij mensen met metastasen
Behandeling: multidisciplinaire aanpak
Endoscopische (mucosale) resectie (EMR): T1a N0
Oesofagectomie (partieel/totaal) met (neo)adjuvante
chemo (radiotherapie): gelokaliseerde kanker
Metastatische/inoperabele kankers: systemische
behandeling – chemo (radiotherapie) +/-
immuuncheckpointremmers
Palliatief: oesofagus-stent, dilatatie, radiotherapie
Goedaardige oesofageale tumoren
Zeldzaam
Leiomyoom – gladde spierceltumor
Kleine leiomyomen: asymptomatisch
Grote symptomatische leiomyomen (luminaal – druk op andere organen
Mogelijke maligne degeneratie
Symptomen
Bloedingen
Pijn op de borst
Dysfagie (slikstoornissen)
Voedselimpactie (vastzitten van voedsel)
Regurgitatie (terugstromen van voedsel)
Diagnose
Endoscopie
EUS
XR-oesophagram
CT-scan thorax
MRI-scan oesophagus
1
, Behandeling
EMR
Chirurgische resectie
GOJ cancer
GOJ-tumoren : tumoren die ontstaan ter hoogte van de gastro-oesofageale junctie of in de maagcardia
binnen 5 cm van de oesofagogastrische junctie (EGJ) en die zich uitbreiden in de GOJ of slokdarm
Maagkanker: tumoren met een epicentrum in de maag op meer dan 5 cm afstand van de GOJ, of
tumoren die zich binnen 5 cem van de GOJ bevinden maar zonder uitbreiding in de slokdarm
Siewert – 3 categorieën van adenocarcinoom van de GOJ, gebaseerd op anatomische locatie
Type I tumor: gelokaliseerd tussen 5 cm en 1 cm proximaal van de cardia
= carcinoom van distale deel van de slokdarm, dat ontstaat uit een gebied met gespecialiseerde
intestinale metaplasie van de slokdarm, en dat de EGJ van bovenaf kan infiltreren
Surgical treatment: geen geschikte kandidaten voor uitsluitend transabdominale benadering
van chirurgische resectie. De standaard chirurgische aanpak is een transthoracale en-bloc
oesofagectomie en partiële gastrectomie met twee-veld lymfadenectomie.
Type II tumor: gelokaliseerd tussen 1 cm proximaal en 2 cm distaal van de cardia
= cardia-cardinoom of junctionaal carcinoom, dat ontstaat uit het cardia-epitheel of uit korte
segmenten met intestinale metaplasie ter hoogte van de GOJ
Type II tumor: gelokaliseerd tussen 2 en 5 cm distaal van de anatomische cardia
= subcardiaal maagcarcinoom, dat de GOJ en het distale deel van de slokdarm van onderaf
infiltreert
Surgical treatment: totale gastrectomie met een transabdominale/transhiatale resectie van het
distale deel van de slokdarm, in combinatie met lymfadenectomie van het onderste
mediastinum en het abdominale D2-lymfeklierstation.
Kwaadaardige maagtumoren
Epitheliaal (adenocarcinoma) – niet epitheliaal (GIST, lymfoom, carcinoïde/NET, sarcoom)
Early gastric cancer
Adenocarcinoma pTis or pT1 - N0/N+ - M0
Cancer screening programme in Japan: 30% of all gastric cancers
Western countries: 10% of all gastric cancers
5-y survival: 90% after curative resection Endoscopy vs Surgery
Risicofactoren
Helicobacter Pylori (HP)
Belangrijkste oorzaak van maagkanker
HP-infectie en familiegeschiedenis van maagkanker zijn de belangrijkste
risicofactoren: 3.6-18x risk of GCa
Wereldwijde prevalentie van maagkanker bij volwassenen: 50%
2
SPIJSVERTERINGSSTELSEL
E0I71B
KU Leuven – 3e Bachelor Geneeskunde
, BAKI TOPAL
Tumoren van Slokdarm-Maag-Duodenum
Oesophageal cancer
Slokdarmkanker heeft 2 belangrijkste histologische types
Squameus cel carcinoom: incidentiecijfers nemen af (87%)
→ Risicofactoren: man, roken, alcohol
Adenocarcinoom: incidentiecijfers nemen toe
→ Risicofactoren: man, reflux, obesitas
Presentatie
Dysfagie: eerste en kenmerkende symptoom (organisch: 2/3 luminale obstructie)
Anorexie & gewichtsverlies: gevorderd tumorstadium
Pijn op de borst: invasie van neurale structuren in het mediastinum
Odynofagie (pijn bij het slikken: ulcereuze kanker
Heesheid: invasie van nervus laryngeus recurrens
Hoesten tijdens slikken van speeksel, drank of voedsel: oesofago-tracheale (bronchiale) fistel
Diagnose & staging
Endoscopie met biopsie
Staging
EUS: uTN
CT-scan thorax/abdomen: cTNM
FDG-PET:CT-scan: cNM
! ook moleculair onderzoek bij mensen met metastasen
Behandeling: multidisciplinaire aanpak
Endoscopische (mucosale) resectie (EMR): T1a N0
Oesofagectomie (partieel/totaal) met (neo)adjuvante
chemo (radiotherapie): gelokaliseerde kanker
Metastatische/inoperabele kankers: systemische
behandeling – chemo (radiotherapie) +/-
immuuncheckpointremmers
Palliatief: oesofagus-stent, dilatatie, radiotherapie
Goedaardige oesofageale tumoren
Zeldzaam
Leiomyoom – gladde spierceltumor
Kleine leiomyomen: asymptomatisch
Grote symptomatische leiomyomen (luminaal – druk op andere organen
Mogelijke maligne degeneratie
Symptomen
Bloedingen
Pijn op de borst
Dysfagie (slikstoornissen)
Voedselimpactie (vastzitten van voedsel)
Regurgitatie (terugstromen van voedsel)
Diagnose
Endoscopie
EUS
XR-oesophagram
CT-scan thorax
MRI-scan oesophagus
1
, Behandeling
EMR
Chirurgische resectie
GOJ cancer
GOJ-tumoren : tumoren die ontstaan ter hoogte van de gastro-oesofageale junctie of in de maagcardia
binnen 5 cm van de oesofagogastrische junctie (EGJ) en die zich uitbreiden in de GOJ of slokdarm
Maagkanker: tumoren met een epicentrum in de maag op meer dan 5 cm afstand van de GOJ, of
tumoren die zich binnen 5 cem van de GOJ bevinden maar zonder uitbreiding in de slokdarm
Siewert – 3 categorieën van adenocarcinoom van de GOJ, gebaseerd op anatomische locatie
Type I tumor: gelokaliseerd tussen 5 cm en 1 cm proximaal van de cardia
= carcinoom van distale deel van de slokdarm, dat ontstaat uit een gebied met gespecialiseerde
intestinale metaplasie van de slokdarm, en dat de EGJ van bovenaf kan infiltreren
Surgical treatment: geen geschikte kandidaten voor uitsluitend transabdominale benadering
van chirurgische resectie. De standaard chirurgische aanpak is een transthoracale en-bloc
oesofagectomie en partiële gastrectomie met twee-veld lymfadenectomie.
Type II tumor: gelokaliseerd tussen 1 cm proximaal en 2 cm distaal van de cardia
= cardia-cardinoom of junctionaal carcinoom, dat ontstaat uit het cardia-epitheel of uit korte
segmenten met intestinale metaplasie ter hoogte van de GOJ
Type II tumor: gelokaliseerd tussen 2 en 5 cm distaal van de anatomische cardia
= subcardiaal maagcarcinoom, dat de GOJ en het distale deel van de slokdarm van onderaf
infiltreert
Surgical treatment: totale gastrectomie met een transabdominale/transhiatale resectie van het
distale deel van de slokdarm, in combinatie met lymfadenectomie van het onderste
mediastinum en het abdominale D2-lymfeklierstation.
Kwaadaardige maagtumoren
Epitheliaal (adenocarcinoma) – niet epitheliaal (GIST, lymfoom, carcinoïde/NET, sarcoom)
Early gastric cancer
Adenocarcinoma pTis or pT1 - N0/N+ - M0
Cancer screening programme in Japan: 30% of all gastric cancers
Western countries: 10% of all gastric cancers
5-y survival: 90% after curative resection Endoscopy vs Surgery
Risicofactoren
Helicobacter Pylori (HP)
Belangrijkste oorzaak van maagkanker
HP-infectie en familiegeschiedenis van maagkanker zijn de belangrijkste
risicofactoren: 3.6-18x risk of GCa
Wereldwijde prevalentie van maagkanker bij volwassenen: 50%
2
