fysiologie bouw en functie I samenvatting

FYSIOLOGIE B&F1
1ste sem 2de bach, prof Calders
voorkennis (zie aparte documenten ufora)


H1: ALGEMENE INLEIDENDE EN ANATOMISCHE GEGEVENS

1 ALGEMENE INLEIDENDE GEGEVENS

●​ zenuwstelstel functies
○​ coordinatie
○​ regulering lichaamsfuncties
●​ zenuwstelsel
○​ geleidingssysteem: conductie
○​ snelle actiepotentialen (millisec)
●​ VS endocrien stelsel
○​ transportsysteem: convectie
○​ trage hormonen (sec/uren)
○​ via bloedbaan
●​ centraal ZS
○​ schedel: grote & kleine hersenen, hersenstam, verlengde merg, retina
○​ wervelkolom: ruggenmerg
●​ perifeer ZS
○​ verbinden CZS met organen
○​ kopzenuwen (nn. craniales) → vanuit hersenstam
○​ spinale zenuwen (nn. spinales) → vanuit ruggenmerg
●​ functionele indeling
○​ sensorisch deel = “afferent” → vn periferie nr CZS
○​ motorisch deel = “efferent” → vn CZS nr periferie
-​ willekeurig motorisch: skeletspieren
-​ onwillekeurig / autonoom motorisch: hart, gladde spieren, klieren,
viscera-organen (= inwendige organen)
●​ ganglia
○​ onderdeel PZS, bevat zenuwcellichamen
●​ enterisch zenuwstelsel
○​ darmzenuwstelsel, werkt zelfstandig
○​ eigen afferent, efferent en ganglia

,2 ANATOMISCHE GEGEVENS

2.1 zenuwcellen

●​ zenuwstelsel = neuronen + satellietcellen
●​ neuronen
○​ figuur 3.1.1
○​ eigenlijke “zenuwcellen”
○​ grijze stof
○​ 10^11
○​ functie: AP’s genereren, geleiden en overdragen
○​ veel korte dendrieten
-​ receptief / gevoelig deel
-​ receptoren + ionenkanalen
-​ ionen-stromen depolariserend of hyperpolariserend
-​ drempel => AP => geleiding + reset
○​ soma (= cellichaam)
-​ de integrator
○​ 1 lang axon (= ascilinder)
-​ geleidend deel
-​ soms langer dan 1m!
-​ snelheid ~ 1 m/(s*µm)
-​ Schwann cellen maken myeline
○​ eindvoetjes
-​ stimulerend deel
-​ maken synapsen, prikkeloverdracht
-​ opening Ca++ kanalen in telodendriae (VOC’s)
-​ exocytose door microvesikels => neurotransmitter release
-​ postsynaptische receptoren => ionenstroom
●​ satellietcellen
○​ = gliacel = steuncel
○​ witte stof
○​ 10x meer dan neuronen MAAR 10x kleiner => toch elk 50% vd hersenmassa
○​ fucntie: steunweefsel (myeline) & bel andere functies
○​ soorten:
-​ oligodendrocyt: myeline aanmaak (~ Schwann), pH regulering en
Fe++ metabolisme
-​ microgliale cellen: macrofagen vn CZS
-​ astrocyten:
​ → leveren energie aan neuronen
​ → reguleren extracell. K+ conc
​ → gap junctions
​ → synthese en uptake neurotransmitters
→ trofische (groei)factoren => neuronale overleving en
synaptogenesis
→ moduleren cerebrale bloedvoorziening
●​ zenuwvezel
○​ = axon vn neuronen met cellichaam in CZS

,2.2 algemene structuur zenuwstelsel

●​ perifere zenuwen
○​ samengesteld → axon - endoneurium - bundel -
perineurium - zenuw - epineurium
○​ axonen vn efferent en afferent
→ somata in CZS of ganglia
○​ versch diameters, afh vn myelinisatie
→ andere snelheid
→ bij prikkel: compound action potential
(meerdere AP’s tegelijk opgeteld, CAP)
○​ versch gevoeligheid vr anoxie (zuurstofnood) & lokale
anesthetica




●​ CZS
○​ fig 3.1.2
○​ zacht weefsel
○​ holte met vocht
-​ in grote hersenen: 2 laterale ventrikels
-​ in hersenstam: 2 vertrikels komen samen => “3de ventrikel” => loopt
verder in 4de V
-​ in RM: ruggenmergkanaal (canalis centralis)
○​ cerebrospinaal vocht
-​ vult subdurale ruimte tssn 2 hersenvliezen
-​ +/- 150 ml
→ elke 6 uur voll ververst = 4x per dag!!!!!
-​ samenstelling specifiek, constant en eiwitvrij
-​ schokken opvangen
-​ < plexus choroideus
→ bloedplexus: kluwen vn kleine bloedvaatjes in lat vertrikels
→ via 4de ventrikel in subdurale ruimte
-​ (thv 4de ventrikel: verbindingen tssn inw. en uitwendige vloeistof)
-​ reabsorbtie in arachnoidale villi
→ thv kleine bloedvaten in hersenvliezen

, ●​ hersenvliezen
○​ pia mater (dun vliesje) rond CZS
○​ dura mater daarboven
●​ grijze stof
○​ ophopingen cellichamen
○​ in HE: in de hersenschors (buitenrand)
○​ in RM: centraal
○​ in hersenstam: wit en grijs mozaïek door elkaar
●​ witte stof
○​ zenuwvezels
○​ myeline rond axonen => witte kleur

2.3 structuur vn grote hersenen

●​ grote hersenen
○​ hemisferen verbonden dr hersenbalk: “corpus callosum”
○​ buitenzijde hersenschors: “cortex”
→ 4 kwabben: “lobi”
→ frontale, pariëtale, occipitale, temporale
○​ uitwendig groeven: “fissura”, “sulci”
→ fig 3.1.3
→ grootste: “fissura lateralis” = “fissura vn sylvius” (horizontaal)
→ belangrijke: “fissura centralis” = “fissura vn roland” (verticaal)
○​ tssn groeves windingen: “gyrus”
○​ cytoarchitectonische structuur
-​ Duitse Brodmann
-​ verdeelde cortex in 100-tal gebieden
-​ “brodmann areas”