Architectuur-in-context-a-LES 1 -3
Architectuur (LUCA School of Arts)
Scan to open on Studocu
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Lori verschaeren ()
, ARCHITECTUUR IN CONTEXT A
LES 1: DE POLIS EN DE MEGAPOLIS: DE ORGANISATIE VAN EEN SAMENLEVING DOOR
ARCHITECTUUR
INLEIDING: GRIEKENLAND-ROME
1. Continuïteit & diversiteit: discussie
Joachim Winckelmann: pro-Griekse benadering
(nadruk op esthetiek, genie van de kunstenaar en van de beschaving, perfectie in de
eenvoud, harmonie met de natuur)
Piranesi: pro-Romeinse houding
(nadruk op monumentale, ingenieurskunst, strijd tussen mens & natuur)
Hittorff
-> spanningsveld tussen pure esthetiek & ingenieurskunst
2. Maatschappelijke Organisatie:
polis <-> imperium
3. Culturele verschillen:
perfectie <-> assimilatie
4. Bouwtechnische evoluties:
zuil, architraaf <-> muur, gewelf
Winckelmann & Piranesi (schilderijen): Tempelsite van Phaestum
W: nadruk op culturele verfijning, harmonie met de natuur, arcadische eenvoud, diagonale benadering!
- Nadruk op culturele verfijning, harmonie met de natuur, arcadische eenvoud
- Let op diagonale benadering van het gebouwencomplex!
beeld het gebouw uit vanuit een hoek
Grieken dachten vanuit diagonaal -> vanuit de hoek benaderen -> zicht van
voorzijde en lange zijde
harmonische relatie tussen archi mens en natuur
antiek Griekse cultuur gedreven door realisme -> streven naar perfectionisme ->
verbeteren van het bestaande
P: nadruk op constructieve logica, wetten van zwaartekracht en "verval" -> natuur verovert haar plaats op de
architectuur
- Toont de constructieve logica, de wetten van de zwaartekracht en het
“verval”: de natuur herovert haar plaats op de architectuur
gaat voor een close up -> nadruk op constructieve essentie -> materiaal is belangrijk
voor hem
zuilen duidelijk opgebouwd door trommels (details)
beeld een architecturaal verval -> de natuur wint van de architectuur -> de strijdt
tussen archi en natuur
GRIEKEN ROMEINEN
Realisme Fantasie & verbeelding
Perfectionering Megalomaan, techniek
Zuil & Architraaf Gewelfbouw
Axiaal - Hoek benadering Frontaal - gedwongen
Homogeen Dualisme van stijlen
Harmonie & proportie Horror vacui
Integratie in het landschap Los van landschap (aanpassing, creatie
Downloaded by Lori verschaeren ()
,INLEIDING: DE POLIS
- geografische versnippering
- Hellenisten <-> Barbaroi
- Goden van de Olympus
- Filosofie
- Pan-Hellenistische plaatsen
- Samenleving van "vrije" burgers
PALEIS VAN KNOSSOS & DE LEEUWENPOORT VAN MYCENE: BAKERMAT V/D GRIEKSE BESCHAVING:
PALEIS VAN KNOSSOS – Minoïsche beschaving
Kreta, ca. 2000 BCE tot 1100 BCE
Mythologie: Homeros, de Minotaurus en de architect Daedalus -> belang van de stier is
boven gekomen en de architecturale aanhang = doolhof -> heeft de site hierdoor kunnen
ontdekken
Archeologie: Arthur John Evans heeft het paleis van Minos kunnen identificeren door
geschreven teksten (mythe minotaurus)
Realisme en harmonie met de natuur -> Minoïsche zet veel in op natuurlijke taferelen en
realisme van de dagdagelijkse dag
Reconstructie van het paleis van Knossos, Kreta, 2000 BCE – 1100 BCE
Architecturale polychromie = veel kleurig -> alle archi elementen zijn gekleurd
Realisme
Megaron grondplan = opgedeeld in 3 waardoor zuilen een grote rol spelen in de
verdeling -> voorhof, godenbeeld plaats en achterruimte -> zo is het ingedeeld
Zuil-architraafsysteem
Genres:
zuilen in antis = 2 zuilen vooraan tussen muren
Pro-style = 4 zuilen vrij voor de voorgevel
Peristyle of peripteraal = 1 rij zuilen rondom
Dipteraal = 2 rijen van zuilen rondom
rechtopstaande zuilen die een balk dragen met een driehoekig
fronton -> basis van de Griekse tempelbouw
LEEUWENPOORT - Myceense beschaving
Mycene, ca 1250 BCE
“Archeoloog”, avonturier Heinrich Schliemann
Cyclopenmuur (Homeros) en het beleg van Troje
Basis van de Griekse bouwprincipes -> Zuil en architraaf, tympaan met reliëfstructuur
Leeuwenpoort Mycene, ca. 1250 BCE
Basis van het Griekse tempelfronton: Zuil en architraafbalk + Timpaan met reliëfsculptuur
VERENIGD IN DE DIVERSITEIT: DE POLIS
Romeinse rijk in Rome bestuurd
Griekse gebied heeft geen centraal bestuur, het heeft diverse stadsstaten /poleis met elk
hun bestuurlijke eenheid (lijkt wat op provincies)
grenzen van de poleis zijn bepaald -> natuurlijke grenzen (bergen, zee, …)
de poleis maken deel van een groter cultureel geheel -> wordt gedicteerd door taal (Griekse en non Griekse sprekende)
godsdienst (goden van de Olympus) filo en archi
Pan Helleense plaatsen = alle Griekse sprekende konden erna toe om geloof samen te belijden neutrale plaatsen/ van
vrede -> jaarlijkse de Griekse spelen hier georganiseerd -> gemarkeerd door gemeenschappelijke architectuur cultuur
(tempels)
Downloaded by Lori verschaeren ()
, STIJLFASEN: zetten in op het perfectioneren van het basis model
1. Archaïsche fase (700-480 BCE)
2. Klassieke fase (480-323 BCE)
3. Hellenistische fase (323-30 BCE)
HET PERFECTIONEREN VAN DE TEMPELBOUW ALS OPDRACHT VOOR DE GODEN
- ALGEMENE KENMERKEN VAN DE ZUILEN
ZUILEN: Constructief, Stilistisch (Dorisch, Ionisch en Korintisch), Maatvoering en proportie, Tempelordes of
tempelgenres
Dorisch = mannelijke heldhaftigheid -> kapiteel uit echinus en abacus = heeft geen voetstuk
Ionisch = vrouwelijke en goddelijk
Korintisch = jongere vrouwelijke
ZUIL:
Basis, schacht, kapiteel (echinus, abacus)
ENTABLEMENT:
Architraaf, fries, kroonlijst
FRONTON: Tympanon, sima
Romeinen meer vaste muur constructie
Begrippen:
cannelures = groeven van een zuil
voluten = krulletjes van een ionische zuil
acanthusbladeren = bladeren van de Korintische zuil
trigliefen = groeven in een Dorische fries
metopen = kleine reliëf figuren
- PROPORTIE, HARMONIE, MAATVOERING:
Modulus = Diameter gemeten aan de voet van de zuil als maat voor
het gebouw
Intercolumnië = de ruimte tussen 2 zuilen
Tempelgenre
Orde = Renaissance construct
lineaire architectuur -> geen massa
spanningsverhouding tussen de materie van de zuil en de open ruimte
tussen de zuilen -> de open ruimte is van belang
er is nagedacht over de afstand tussen de zuilen -> constructief en
esthetisch oog
Downloaded by Lori verschaeren ()
Architectuur (LUCA School of Arts)
Scan to open on Studocu
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Lori verschaeren ()
, ARCHITECTUUR IN CONTEXT A
LES 1: DE POLIS EN DE MEGAPOLIS: DE ORGANISATIE VAN EEN SAMENLEVING DOOR
ARCHITECTUUR
INLEIDING: GRIEKENLAND-ROME
1. Continuïteit & diversiteit: discussie
Joachim Winckelmann: pro-Griekse benadering
(nadruk op esthetiek, genie van de kunstenaar en van de beschaving, perfectie in de
eenvoud, harmonie met de natuur)
Piranesi: pro-Romeinse houding
(nadruk op monumentale, ingenieurskunst, strijd tussen mens & natuur)
Hittorff
-> spanningsveld tussen pure esthetiek & ingenieurskunst
2. Maatschappelijke Organisatie:
polis <-> imperium
3. Culturele verschillen:
perfectie <-> assimilatie
4. Bouwtechnische evoluties:
zuil, architraaf <-> muur, gewelf
Winckelmann & Piranesi (schilderijen): Tempelsite van Phaestum
W: nadruk op culturele verfijning, harmonie met de natuur, arcadische eenvoud, diagonale benadering!
- Nadruk op culturele verfijning, harmonie met de natuur, arcadische eenvoud
- Let op diagonale benadering van het gebouwencomplex!
beeld het gebouw uit vanuit een hoek
Grieken dachten vanuit diagonaal -> vanuit de hoek benaderen -> zicht van
voorzijde en lange zijde
harmonische relatie tussen archi mens en natuur
antiek Griekse cultuur gedreven door realisme -> streven naar perfectionisme ->
verbeteren van het bestaande
P: nadruk op constructieve logica, wetten van zwaartekracht en "verval" -> natuur verovert haar plaats op de
architectuur
- Toont de constructieve logica, de wetten van de zwaartekracht en het
“verval”: de natuur herovert haar plaats op de architectuur
gaat voor een close up -> nadruk op constructieve essentie -> materiaal is belangrijk
voor hem
zuilen duidelijk opgebouwd door trommels (details)
beeld een architecturaal verval -> de natuur wint van de architectuur -> de strijdt
tussen archi en natuur
GRIEKEN ROMEINEN
Realisme Fantasie & verbeelding
Perfectionering Megalomaan, techniek
Zuil & Architraaf Gewelfbouw
Axiaal - Hoek benadering Frontaal - gedwongen
Homogeen Dualisme van stijlen
Harmonie & proportie Horror vacui
Integratie in het landschap Los van landschap (aanpassing, creatie
Downloaded by Lori verschaeren ()
,INLEIDING: DE POLIS
- geografische versnippering
- Hellenisten <-> Barbaroi
- Goden van de Olympus
- Filosofie
- Pan-Hellenistische plaatsen
- Samenleving van "vrije" burgers
PALEIS VAN KNOSSOS & DE LEEUWENPOORT VAN MYCENE: BAKERMAT V/D GRIEKSE BESCHAVING:
PALEIS VAN KNOSSOS – Minoïsche beschaving
Kreta, ca. 2000 BCE tot 1100 BCE
Mythologie: Homeros, de Minotaurus en de architect Daedalus -> belang van de stier is
boven gekomen en de architecturale aanhang = doolhof -> heeft de site hierdoor kunnen
ontdekken
Archeologie: Arthur John Evans heeft het paleis van Minos kunnen identificeren door
geschreven teksten (mythe minotaurus)
Realisme en harmonie met de natuur -> Minoïsche zet veel in op natuurlijke taferelen en
realisme van de dagdagelijkse dag
Reconstructie van het paleis van Knossos, Kreta, 2000 BCE – 1100 BCE
Architecturale polychromie = veel kleurig -> alle archi elementen zijn gekleurd
Realisme
Megaron grondplan = opgedeeld in 3 waardoor zuilen een grote rol spelen in de
verdeling -> voorhof, godenbeeld plaats en achterruimte -> zo is het ingedeeld
Zuil-architraafsysteem
Genres:
zuilen in antis = 2 zuilen vooraan tussen muren
Pro-style = 4 zuilen vrij voor de voorgevel
Peristyle of peripteraal = 1 rij zuilen rondom
Dipteraal = 2 rijen van zuilen rondom
rechtopstaande zuilen die een balk dragen met een driehoekig
fronton -> basis van de Griekse tempelbouw
LEEUWENPOORT - Myceense beschaving
Mycene, ca 1250 BCE
“Archeoloog”, avonturier Heinrich Schliemann
Cyclopenmuur (Homeros) en het beleg van Troje
Basis van de Griekse bouwprincipes -> Zuil en architraaf, tympaan met reliëfstructuur
Leeuwenpoort Mycene, ca. 1250 BCE
Basis van het Griekse tempelfronton: Zuil en architraafbalk + Timpaan met reliëfsculptuur
VERENIGD IN DE DIVERSITEIT: DE POLIS
Romeinse rijk in Rome bestuurd
Griekse gebied heeft geen centraal bestuur, het heeft diverse stadsstaten /poleis met elk
hun bestuurlijke eenheid (lijkt wat op provincies)
grenzen van de poleis zijn bepaald -> natuurlijke grenzen (bergen, zee, …)
de poleis maken deel van een groter cultureel geheel -> wordt gedicteerd door taal (Griekse en non Griekse sprekende)
godsdienst (goden van de Olympus) filo en archi
Pan Helleense plaatsen = alle Griekse sprekende konden erna toe om geloof samen te belijden neutrale plaatsen/ van
vrede -> jaarlijkse de Griekse spelen hier georganiseerd -> gemarkeerd door gemeenschappelijke architectuur cultuur
(tempels)
Downloaded by Lori verschaeren ()
, STIJLFASEN: zetten in op het perfectioneren van het basis model
1. Archaïsche fase (700-480 BCE)
2. Klassieke fase (480-323 BCE)
3. Hellenistische fase (323-30 BCE)
HET PERFECTIONEREN VAN DE TEMPELBOUW ALS OPDRACHT VOOR DE GODEN
- ALGEMENE KENMERKEN VAN DE ZUILEN
ZUILEN: Constructief, Stilistisch (Dorisch, Ionisch en Korintisch), Maatvoering en proportie, Tempelordes of
tempelgenres
Dorisch = mannelijke heldhaftigheid -> kapiteel uit echinus en abacus = heeft geen voetstuk
Ionisch = vrouwelijke en goddelijk
Korintisch = jongere vrouwelijke
ZUIL:
Basis, schacht, kapiteel (echinus, abacus)
ENTABLEMENT:
Architraaf, fries, kroonlijst
FRONTON: Tympanon, sima
Romeinen meer vaste muur constructie
Begrippen:
cannelures = groeven van een zuil
voluten = krulletjes van een ionische zuil
acanthusbladeren = bladeren van de Korintische zuil
trigliefen = groeven in een Dorische fries
metopen = kleine reliëf figuren
- PROPORTIE, HARMONIE, MAATVOERING:
Modulus = Diameter gemeten aan de voet van de zuil als maat voor
het gebouw
Intercolumnië = de ruimte tussen 2 zuilen
Tempelgenre
Orde = Renaissance construct
lineaire architectuur -> geen massa
spanningsverhouding tussen de materie van de zuil en de open ruimte
tussen de zuilen -> de open ruimte is van belang
er is nagedacht over de afstand tussen de zuilen -> constructief en
esthetisch oog
Downloaded by Lori verschaeren ()
