Psychologie van de arts
Wat is psychologie..................................................................................................................................2
Ontwikkelingspsychologie......................................................................................................................5
Emoties...................................................................................................................................................8
Het geheugen.........................................................................................................................................9
Leren.....................................................................................................................................................12
Psychologie van preventie en gezondheidspromotie............................................................................14
Roken....................................................................................................................................................18
Stress....................................................................................................................................................21
Symptoomperceptie (waarnemen lichamelijke klachten).....................................................................25
Medische psychologie – deel 1.............................................................................................................27
Inleiding............................................................................................................................................27
Het belang van het gedrag van de patiënt in geneeskunde..............................................................27
Kracht van de psyche:.......................................................................................................................28
Medische psychologie – deel 2.............................................................................................................30
Kracht van de psyche........................................................................................................................30
Medische psychologie – deel 3.............................................................................................................32
De kracht van arts-patiënt communicatie en relatie.........................................................................32
Medische psychologie – deel 4.............................................................................................................34
De psychologie van de arts zelf.........................................................................................................34
,Wat is psychologie
Scepticisme tegen psychologie
De wetenschap waarbij het gedrag wordt bestudeerd en waarbij gedrag gebruikt wordt om de
interne precessen (zoals emoties, redeneren, leren,…) te begrijpen die aan de basis liggen van gedrag.
Plato: “tabula rasa” Socrates: vogelkooi
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk maakten
- 1. Toenemend belang van (exacte) wetenschap in de maatschappij
o Centrale rol van kerk in de middeleeuwen
o Copernicus: geocentrisme naar heliocentrisme
o Later Galilei en Newton
- 2. Ontwikkelingen in de filosofie
o Plato en katholieke kerk: dualisme: lichaam en geest gescheiden
o Descartes (1596-1650)
Rationalisme (waarheid afgeleid via rede)
Nativisme (sommige kennis aangeboren)
Dualistische interactionisme (geest en lichaam interageren)
Menselijk lichaam is machine en kan wetenschappelijk bestudeerd worden
o Empirisme
Observatie is noodzakelijk
Geest tot stand via sensorische processen (niet aangeboren)
Associationisme (hogere orde kennis tot stand via associaties van
eenvoudige ideeen)
Lichaam en geest zijn machines en volgen natuurwetten
- 3. Darwin en de evolutietheorie (1809-1882)
o The origin of species
o Mens afkomstig uit vroegere levensvormen
Belang van toevallige omstandigheden
Genetische variatie en natuurlijke selectie
Soorten die zich best aanpassen hebben meer succes (survival of the fittest)
Europa: Wundt en het structuralisme: analyseren wat er gebeurd bij het bewustzijn (vaag)
Weber en de experimentele psychologie
Binet en toegepaste psychologie: intelligentietest (niet meten hoofd) gedicht instuderen en schrijven
Freud en het onbewuste: psychoanalyse
VS en het functionalisme: nadruk op gedrag en introspectie
Behaviorisme: gedrag observeren: S-R onderzoek: Skinner (1904-1990) (studie van geest is
onmogelijk)
Cognitieve psychologie: homunculus: klein mannetje in de hersenen -> computer: input, processing,
output/storage
,Sociaal-cultureel aspect: mensen worden beïnvloed door omgeving
Agressie draait rond: psychologisch, biologisch en sociaal-cultureel aspect
D. Onderzoeksmethoden in de psychologie
- D1. Beschrijvend onderzoek
o Vragenlijsten, intervieuws, …
o Geeft statistich beeld en weinig informatief
- D2. Correlationeel onderzoek
o Verband tussen variabele (gevaren -> derde factor)
- D3. Experimenteel onderzoek
o Om de causaliteit te bepalen
o Manipuleer 1 factor en hou de rest constant
o Onafhankelijke en afhankelijke variabele (OV en AV)
o Interne (storende variabele?) en externe validiteit (ook buiten labo?)
E. Psychotherapeutische oriëntaties
- 1. Psychoanalysis and Psychodynamic Therapy
o Georganiseerde therapie (dromen, vrije associatie, kindergebeurtenis)
o Structureel model
Id -> dierlijke in mens
Ego -> hoe we onszelf ervaren
Superego -> oordeel van andere mensen
- 2. Humanistic & Person-Centered Therapy
o Ware talenten en intresses beknot
- 3. Cognitive Behavioral Therapy
o Bewust worden hier en nu
o Gedachten <> gedrag <> emoties
o First wave: exposure therapy
o Second wave: cognitieve model -> cognitive leidt tot emotionele en
gedragsproblemen
o Iets loopt mis -> ik kan niks -> alles loopt fout -> uit cirkel krijgen
- 4. Acceptance and Mindfulness Approaches
o Gewaarwording van hier en nu -> niet piekeren over toekomst en verleden
o Bewust worden van gevoelens en emoties
- 5. Other Therapeutic Techniques
o Medicatie
, o Therapie op internet
Wat is psychologie..................................................................................................................................2
Ontwikkelingspsychologie......................................................................................................................5
Emoties...................................................................................................................................................8
Het geheugen.........................................................................................................................................9
Leren.....................................................................................................................................................12
Psychologie van preventie en gezondheidspromotie............................................................................14
Roken....................................................................................................................................................18
Stress....................................................................................................................................................21
Symptoomperceptie (waarnemen lichamelijke klachten).....................................................................25
Medische psychologie – deel 1.............................................................................................................27
Inleiding............................................................................................................................................27
Het belang van het gedrag van de patiënt in geneeskunde..............................................................27
Kracht van de psyche:.......................................................................................................................28
Medische psychologie – deel 2.............................................................................................................30
Kracht van de psyche........................................................................................................................30
Medische psychologie – deel 3.............................................................................................................32
De kracht van arts-patiënt communicatie en relatie.........................................................................32
Medische psychologie – deel 4.............................................................................................................34
De psychologie van de arts zelf.........................................................................................................34
,Wat is psychologie
Scepticisme tegen psychologie
De wetenschap waarbij het gedrag wordt bestudeerd en waarbij gedrag gebruikt wordt om de
interne precessen (zoals emoties, redeneren, leren,…) te begrijpen die aan de basis liggen van gedrag.
Plato: “tabula rasa” Socrates: vogelkooi
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk maakten
- 1. Toenemend belang van (exacte) wetenschap in de maatschappij
o Centrale rol van kerk in de middeleeuwen
o Copernicus: geocentrisme naar heliocentrisme
o Later Galilei en Newton
- 2. Ontwikkelingen in de filosofie
o Plato en katholieke kerk: dualisme: lichaam en geest gescheiden
o Descartes (1596-1650)
Rationalisme (waarheid afgeleid via rede)
Nativisme (sommige kennis aangeboren)
Dualistische interactionisme (geest en lichaam interageren)
Menselijk lichaam is machine en kan wetenschappelijk bestudeerd worden
o Empirisme
Observatie is noodzakelijk
Geest tot stand via sensorische processen (niet aangeboren)
Associationisme (hogere orde kennis tot stand via associaties van
eenvoudige ideeen)
Lichaam en geest zijn machines en volgen natuurwetten
- 3. Darwin en de evolutietheorie (1809-1882)
o The origin of species
o Mens afkomstig uit vroegere levensvormen
Belang van toevallige omstandigheden
Genetische variatie en natuurlijke selectie
Soorten die zich best aanpassen hebben meer succes (survival of the fittest)
Europa: Wundt en het structuralisme: analyseren wat er gebeurd bij het bewustzijn (vaag)
Weber en de experimentele psychologie
Binet en toegepaste psychologie: intelligentietest (niet meten hoofd) gedicht instuderen en schrijven
Freud en het onbewuste: psychoanalyse
VS en het functionalisme: nadruk op gedrag en introspectie
Behaviorisme: gedrag observeren: S-R onderzoek: Skinner (1904-1990) (studie van geest is
onmogelijk)
Cognitieve psychologie: homunculus: klein mannetje in de hersenen -> computer: input, processing,
output/storage
,Sociaal-cultureel aspect: mensen worden beïnvloed door omgeving
Agressie draait rond: psychologisch, biologisch en sociaal-cultureel aspect
D. Onderzoeksmethoden in de psychologie
- D1. Beschrijvend onderzoek
o Vragenlijsten, intervieuws, …
o Geeft statistich beeld en weinig informatief
- D2. Correlationeel onderzoek
o Verband tussen variabele (gevaren -> derde factor)
- D3. Experimenteel onderzoek
o Om de causaliteit te bepalen
o Manipuleer 1 factor en hou de rest constant
o Onafhankelijke en afhankelijke variabele (OV en AV)
o Interne (storende variabele?) en externe validiteit (ook buiten labo?)
E. Psychotherapeutische oriëntaties
- 1. Psychoanalysis and Psychodynamic Therapy
o Georganiseerde therapie (dromen, vrije associatie, kindergebeurtenis)
o Structureel model
Id -> dierlijke in mens
Ego -> hoe we onszelf ervaren
Superego -> oordeel van andere mensen
- 2. Humanistic & Person-Centered Therapy
o Ware talenten en intresses beknot
- 3. Cognitive Behavioral Therapy
o Bewust worden hier en nu
o Gedachten <> gedrag <> emoties
o First wave: exposure therapy
o Second wave: cognitieve model -> cognitive leidt tot emotionele en
gedragsproblemen
o Iets loopt mis -> ik kan niks -> alles loopt fout -> uit cirkel krijgen
- 4. Acceptance and Mindfulness Approaches
o Gewaarwording van hier en nu -> niet piekeren over toekomst en verleden
o Bewust worden van gevoelens en emoties
- 5. Other Therapeutic Techniques
o Medicatie
, o Therapie op internet
