samenvatting grondwettelijk recht

GRONDWETTELIJK RECHT EN
RECHTEN EN VRIJHEDEN

,
, HOOFDSTUK 1: DE STAAT BELGIË
WAT IS EEN STAAT?

 Belgisch staatsrecht = recht dat verband houdt met de
inrichting van de Belgische staat
o Substantieel deel van het publiekrecht
 Publiekrecht = rechtsregels die betrekking hebben op de relatie
tussen de burgers en de overheid, interne organisatie van de
overheid en relatie tussen de overheden en overheidsinstanties
onderling
o Hoe overheid functioneert
o Hoe burgers en overheid zich verhouden ten opzichte van elkaar
 Staat  3 constitutieve/samenstellende elementen
1. Bevolking
 Mensen die door de staat politiek-juridisch gegroepeerd worden 
onderdanen/burgers van een staat
 Verbondenheid met de staat: bezit van
staatsburgerschap of nationaliteit van die staat
 Volk/natie = groep mensen die een
gemeenschappelijke taal, cultuur, godsdienst,
afstamming, geschiedenis hebben (culturele
verbondenheid)
 Streven naar een natiestaat waar politieke en culturele
verbondenheid samenvalt
2. Grondgebied
 Geografisch gebied waar een staat zijn gezag kan uitoefenen
3. Soeverein en georganiseerd gezag
 Mogelijkheid om regels op te leggen, macht uit
te oefenen en dwangmiddelen (politie, leger, …) in te
zetten
 Soeverein = staatsgezag is het hoogste gezag (vb.
geweldsmonopolie 
alleen de overheid mag geweld gebruiken)
 Georganiseerd = door middel van stabiele/democratische
instellingen
 Opgedeeld in 3 staatsmachten:
I. Wetgevende macht (WM)
o Algemeen geldende en bindende regels uitvaardigen
II. Uitvoerende macht (UM)
o Regels ten uitvoer brengen
III. Rechterlijke macht (RM)
o Bindende beslissingen nemen als er
geschillen ontstaan over de toepassing van
2

, de regels

 Wijze waarop deze machten via instellingen worden uitgeoefend = vastgelegd in
grondwet




3