Samenvatting boek Taalverwerving – Child Language. Acquisition and Growth
Hoofdstuk 1. De groei van taal
- Taalverwerving is een stille prestatie
- Rationalisten: taal is aangeboren (bij mensen)
Een logisch ontwikkelingsperspectief
- Taalontwikkeling onthult biologische programmering -> genetische controle
o Maar kinderen worden niet voorgeprogrammeerd geboren om een specifieke
taal te leren, maar als je er niet aan blootgesteld wordt leer je het niet
- Ontwikkelingsbenadering (empirisch)
- Logische benadering (formeel, onafhankelijk van empirisch bewijs)
- Ontwikkelingsparadigma’s (Piaget): essentie van cognitieve ontwikkeling ligt in
transformatieproces
- Ontwikkelingsveranderingen (Chomsky): formele karakterisering van ‘initiële staat’
Huidige onderzoeksvragen
- Hoe kan het menselijke brein taal verwerven?
- Welke aspecten van het taalprogramma zijn biologisch geprogrammeerd?
- Welke specifieke linguïstische kennis is evident op vroege leeftijd?
- Wat veroorzaakt verschillen tussen taalverwerving bij kinderen en volwassenen?
- Is er een kritische periode voor taalverwerving die eerste en tweede taalverwerving
onderscheid?
Taalverwerving, linguïstische theorie en cognitieve wetenschap
- Linguïstische theorie: biologisch geprogrammeerde Taalfaculteit
o Taalfaculteit (Language Faculty): hypothetische structuur in het menselijke
brein met aangeboren capaciteiten voor taalverwerving
o Onderdeel van de Cognitieve Architectuur voor Taalkennis en -verwerving
- Concurrerende modellen
o Taalfaculteit als computationele component
o Connectionist: taalverwerving zonder een taalfaculteit
- Cognitieve wetenschap en taalontwikkeling
o Pylyshyn: biologisch bepaalde veranderingen in cognitieve architectuur,
onafhankelijk van cognitieve wetenschap
o Taalverwerving is inherent computationeel, centraal in cognitieve wetenschap
- Linguïstiek, epistemologie, computerwetenschap, psychologie, cognitieve
ontwikkeling, biologie, neuropsychologie
,Hoofdstuk 2. Wat is verworven?
Wat is taal?
Proberen om taal te definiëren
- Taal is symbolisch
- 3 jaar: kinderen hebben de basis verworven voor deze symbolische kracht van taal
- Natuurlijke taal (Sapir): Taal is een puur menselijke en niet-instinctieve manier van
het communiceren van ideeën, emoties en verlangens door middel van een systeem
van vrijwillig geproduceerde symbolen. Deze symbolen zijn in eerste instantie
auditief en zijn geproduceerd door zogenaamde spraakorganen
o Recent onderzoek: ook tekens (visueel) dragen bij aan taal(symbolen)
- De Saussure: psychologische concepten in de geest zijn gelinkt aan linguïstische
klanken die weerspiegeld worden in een psychologisch proces
o Spraak is een individuele prestatie en taal ligt in de associatieve en
coördinerende faculteit die de dominante rol speelt in het taalsysteem
o Taal = systeem van tekens die ideeën uiten
Taal en gedachten
- Linguïstische woordbetekenissen ≠ gerelateerde gedachten of concepten
Taal en communicatie
- Taalgebruik en -kennis ≠ kennis van sociale communicatie
- Overeenkomstige ontwerpkenmerken met dierlijke communicatie
o Verplaatsing; openheid, productiviteit
- Onderscheidend: dualiteit van patronen
o Permutaties van eenheden, die zelf betekenisloos zijn, verwijzen naar
verschillende betekenissen op een ander representatieniveau (tack - cat - act)
De ontdekking van de plaats van menselijke taal: in de geest
- Chomsky: De menselijke geest heeft een generatief systeem, een combinatorisch
systeem van berekening
o Stelt ons in staat om teksten te begrijpen en onszelf uit bepaalde irreële
angsten te praten
Een cognitief systeem: grammatica
- Grammatica: Het systeem van regels en de principes in de geest / hersenen die een
taal genereert. Grammatica is het cognitieve systeem dat gaat van vorm naar
betekenis.
Een formeel onderscheid: I-Taal vs. E-Taal
- I-Taal: intern systeem dat de taal creëert in de geest van een individu
- E-Taal: externe reflectie van taal, set van uitingen
,Het computationele systeem
Van finiet tot infiniet
- Finiete set discrete eenheden op verschillende levels (klank, syntaxis en betekenis),
hun combinatie en volgorde
Een digitaal systeem: Geluiden worden gecombineerd om woorden te vormen, woorden
worden gecombineerd om zinnen te vormen. Elk van deze eenheden is cognitief "discreet,
onveranderlijk en categorisch"
De kracht van volgorde
- Variabele volgorde: eenheden op alle mogelijke manieren ordenen
- Algemene regel: x verschillende atomaire signalen in reeksen met y lengte leveren x
naar de y verschillende labels
o Woordvolgorde: Subject – Object – Verb
De recursieve eigenschap
- Het combinatiesysteem is oneindig recursief (inbedding)
- Constituentstructuur []
- Hiërarchische (boom)structuur: het geheime skelet
Ontdekking van syntaxis: speciale kenmerken van het systeem
- Verplaatsing: constituenten kunnen worden verplaatst vanuit de basisstructuur
- Missende elementen: ‘We zien een bij’, ‘Nu zien we drie Ø’
- Voornaamwoorden: (verschuivende) referentie
- Het onmogelijke kennen: (on)grammaticale zinnen herkennen
De betekenis vinden
- Syntaxis -> betekenis -> delen (= communicatie)
- Pragmatiek: gebruik van taal
Dichterbij het mysterie: het verborgen computationele systeem
- Kinderen moeten door middel van berekening een 'onderliggende representatie'
vastleggen voor elke zin die ze horen, spreken of denken
Basiseigenschappen van het verborgen systeem
- Symbolisch, combinatorisch en infiniet generatief, gebaseerd op eenheden die in een
bepaalde volgorde staan, hiërarchisch gestructureerd, recursief, beperkt,
geïnstantieerd in een menselijke context van gedachten en uitwisseling tussen
personen
Ontwerpen van de architectuur van taalfaculteit
Het basisontwerp
, Auditieve koppeling
(fonetische vorm): Een
formalisering van de koppeling
tussen de computersystemen
en sensorimotorische
systemen die betrokken zijn bij
gehoor en articulatie.
Conceptuele koppeling
(logische vorm): Een
formalisering van de koppeling
tussen de computersystemen
en systemen van conceptuele
structuur en taalgebruik.
Centrale element: grammatica (hoe taal werkt)
Gerelateerd aan klank (auditieve koppeling) en betekenis (conceptuele koppeling)
Levels van representatie
Relatie van taalverwerving bij kinderen en de linguïstische theorie
- Kinderen moeten de ‘juiste’ manier kennis om taal te vangen
Ontwikkelt de taalfaculteit?
- Elke computer heeft een ingebouwde architectuur
- De organisatie van de taalfaculteit is “intern modulair” (het formele computationele
systeem is verschillend van de conceptuele en auditieve componenten)
Hoofdstuk 1. De groei van taal
- Taalverwerving is een stille prestatie
- Rationalisten: taal is aangeboren (bij mensen)
Een logisch ontwikkelingsperspectief
- Taalontwikkeling onthult biologische programmering -> genetische controle
o Maar kinderen worden niet voorgeprogrammeerd geboren om een specifieke
taal te leren, maar als je er niet aan blootgesteld wordt leer je het niet
- Ontwikkelingsbenadering (empirisch)
- Logische benadering (formeel, onafhankelijk van empirisch bewijs)
- Ontwikkelingsparadigma’s (Piaget): essentie van cognitieve ontwikkeling ligt in
transformatieproces
- Ontwikkelingsveranderingen (Chomsky): formele karakterisering van ‘initiële staat’
Huidige onderzoeksvragen
- Hoe kan het menselijke brein taal verwerven?
- Welke aspecten van het taalprogramma zijn biologisch geprogrammeerd?
- Welke specifieke linguïstische kennis is evident op vroege leeftijd?
- Wat veroorzaakt verschillen tussen taalverwerving bij kinderen en volwassenen?
- Is er een kritische periode voor taalverwerving die eerste en tweede taalverwerving
onderscheid?
Taalverwerving, linguïstische theorie en cognitieve wetenschap
- Linguïstische theorie: biologisch geprogrammeerde Taalfaculteit
o Taalfaculteit (Language Faculty): hypothetische structuur in het menselijke
brein met aangeboren capaciteiten voor taalverwerving
o Onderdeel van de Cognitieve Architectuur voor Taalkennis en -verwerving
- Concurrerende modellen
o Taalfaculteit als computationele component
o Connectionist: taalverwerving zonder een taalfaculteit
- Cognitieve wetenschap en taalontwikkeling
o Pylyshyn: biologisch bepaalde veranderingen in cognitieve architectuur,
onafhankelijk van cognitieve wetenschap
o Taalverwerving is inherent computationeel, centraal in cognitieve wetenschap
- Linguïstiek, epistemologie, computerwetenschap, psychologie, cognitieve
ontwikkeling, biologie, neuropsychologie
,Hoofdstuk 2. Wat is verworven?
Wat is taal?
Proberen om taal te definiëren
- Taal is symbolisch
- 3 jaar: kinderen hebben de basis verworven voor deze symbolische kracht van taal
- Natuurlijke taal (Sapir): Taal is een puur menselijke en niet-instinctieve manier van
het communiceren van ideeën, emoties en verlangens door middel van een systeem
van vrijwillig geproduceerde symbolen. Deze symbolen zijn in eerste instantie
auditief en zijn geproduceerd door zogenaamde spraakorganen
o Recent onderzoek: ook tekens (visueel) dragen bij aan taal(symbolen)
- De Saussure: psychologische concepten in de geest zijn gelinkt aan linguïstische
klanken die weerspiegeld worden in een psychologisch proces
o Spraak is een individuele prestatie en taal ligt in de associatieve en
coördinerende faculteit die de dominante rol speelt in het taalsysteem
o Taal = systeem van tekens die ideeën uiten
Taal en gedachten
- Linguïstische woordbetekenissen ≠ gerelateerde gedachten of concepten
Taal en communicatie
- Taalgebruik en -kennis ≠ kennis van sociale communicatie
- Overeenkomstige ontwerpkenmerken met dierlijke communicatie
o Verplaatsing; openheid, productiviteit
- Onderscheidend: dualiteit van patronen
o Permutaties van eenheden, die zelf betekenisloos zijn, verwijzen naar
verschillende betekenissen op een ander representatieniveau (tack - cat - act)
De ontdekking van de plaats van menselijke taal: in de geest
- Chomsky: De menselijke geest heeft een generatief systeem, een combinatorisch
systeem van berekening
o Stelt ons in staat om teksten te begrijpen en onszelf uit bepaalde irreële
angsten te praten
Een cognitief systeem: grammatica
- Grammatica: Het systeem van regels en de principes in de geest / hersenen die een
taal genereert. Grammatica is het cognitieve systeem dat gaat van vorm naar
betekenis.
Een formeel onderscheid: I-Taal vs. E-Taal
- I-Taal: intern systeem dat de taal creëert in de geest van een individu
- E-Taal: externe reflectie van taal, set van uitingen
,Het computationele systeem
Van finiet tot infiniet
- Finiete set discrete eenheden op verschillende levels (klank, syntaxis en betekenis),
hun combinatie en volgorde
Een digitaal systeem: Geluiden worden gecombineerd om woorden te vormen, woorden
worden gecombineerd om zinnen te vormen. Elk van deze eenheden is cognitief "discreet,
onveranderlijk en categorisch"
De kracht van volgorde
- Variabele volgorde: eenheden op alle mogelijke manieren ordenen
- Algemene regel: x verschillende atomaire signalen in reeksen met y lengte leveren x
naar de y verschillende labels
o Woordvolgorde: Subject – Object – Verb
De recursieve eigenschap
- Het combinatiesysteem is oneindig recursief (inbedding)
- Constituentstructuur []
- Hiërarchische (boom)structuur: het geheime skelet
Ontdekking van syntaxis: speciale kenmerken van het systeem
- Verplaatsing: constituenten kunnen worden verplaatst vanuit de basisstructuur
- Missende elementen: ‘We zien een bij’, ‘Nu zien we drie Ø’
- Voornaamwoorden: (verschuivende) referentie
- Het onmogelijke kennen: (on)grammaticale zinnen herkennen
De betekenis vinden
- Syntaxis -> betekenis -> delen (= communicatie)
- Pragmatiek: gebruik van taal
Dichterbij het mysterie: het verborgen computationele systeem
- Kinderen moeten door middel van berekening een 'onderliggende representatie'
vastleggen voor elke zin die ze horen, spreken of denken
Basiseigenschappen van het verborgen systeem
- Symbolisch, combinatorisch en infiniet generatief, gebaseerd op eenheden die in een
bepaalde volgorde staan, hiërarchisch gestructureerd, recursief, beperkt,
geïnstantieerd in een menselijke context van gedachten en uitwisseling tussen
personen
Ontwerpen van de architectuur van taalfaculteit
Het basisontwerp
, Auditieve koppeling
(fonetische vorm): Een
formalisering van de koppeling
tussen de computersystemen
en sensorimotorische
systemen die betrokken zijn bij
gehoor en articulatie.
Conceptuele koppeling
(logische vorm): Een
formalisering van de koppeling
tussen de computersystemen
en systemen van conceptuele
structuur en taalgebruik.
Centrale element: grammatica (hoe taal werkt)
Gerelateerd aan klank (auditieve koppeling) en betekenis (conceptuele koppeling)
Levels van representatie
Relatie van taalverwerving bij kinderen en de linguïstische theorie
- Kinderen moeten de ‘juiste’ manier kennis om taal te vangen
Ontwikkelt de taalfaculteit?
- Elke computer heeft een ingebouwde architectuur
- De organisatie van de taalfaculteit is “intern modulair” (het formele computationele
systeem is verschillend van de conceptuele en auditieve componenten)
