Hoofdstuk 4: de geologische
tijdschaal
= een tabel die chronologische opeenvolging geeft van geologische periodes en de daarmee
samengaande geologische lagen
Geologische tijdschaal
Situering van de belangrijkste biologische evoluties en
klimaatswijzigingen
- Grote grenzen komen overeen met belangrijke biologische evoluties (massale uitroeiing =
massa-extincties) en ontstaan nieuwe soorten -> gevolg klimaatswijzigingen
- Aarde = 4,6 miljard jaar oud
ERA’S
Precambrium
- 90% totale geologische geschiedenis
- Weinig info
- 1e levensvormen: 3,6 miljard jaar geleden (in zee)
o Eencellige organismen -> meercellige organismen
- Einde era: levensvormen stierven uit
Paleozoïcum (=primair)
- Tussen 541 miljoen en 250 miljoen jaar geleden
- Onderverdeeld in 6 periodes
o Cambrium
o Ordovicium
o Siluur
o Devoon
o Carboon
Steenkool uit moerasplanten ontstaan
o Perm
ijstijd -> diersoorten stierven uit
einde Paleozoïcum
- Eerste ongewervelde dieren (in zee)
o Cambrische explosie
o Veel fossielen
- Eerste gewervelde dieren
o vissen en amfibieën (in zee)
o Reptielen en amfibieën (op land)
, Mesozoïcum (= secundair)
- tussen 250 miljoen en 66 miljoen jaar geleden
- onderverdeeld in 3 periodes
o Trias
o Jura
o Krijt
Temperatuur hoog
- Eerste zoogdieren en vogels
- Eerste bedektzadige planten
- Veel reuzenreptielen die na Krijt uitstierven
o Door botsing meteoriet
Cenozoïcum
- Vanaf 66 miljoen jaar geleden
- Onderverdeeld in 3 periodes
o Paleogeen
o Neogeen
Eerste mensachtigen
o Quartair
2,6 miljoen jaar geleden
Onderverdeeld in 2 periodes
Pleistoceen
o Ontstaan Homo Sapiens
o Afwisseling verschillende ijstijden met warmere periodes
(tussenijstijden)
Holoceen
- Oudste 2 systemen = tertiair
- Bloeitijd zoogdieren
Situering belangrijkste plooiingsfasen
- Syncline = plooidal (bv. Cour-sur-Heure
- Land was ooit in buurt botsingszone
o Plooiing gesteenten (orogenese, bergvorming) enkel als 2 platen botsen
o Nu ver van botsingszones
o Vorm platen vroeger anders
- Bergvormingen keren periodiek terug
o Fase 1: Platentektoniek
o Fase 2: Supercontinent met bergvorming
o Fase 3: uiteenvallen supercontinent in andere stukken
o Fase 4: stukken drijven uit elkaar
o Fase 1: stukken aan andere kant wereldbol -> nieuwe gebergten
- Door cyclus belangrijke bergvormingen
o Caledonische gebergtevorming
Tijdens Siluur
tijdschaal
= een tabel die chronologische opeenvolging geeft van geologische periodes en de daarmee
samengaande geologische lagen
Geologische tijdschaal
Situering van de belangrijkste biologische evoluties en
klimaatswijzigingen
- Grote grenzen komen overeen met belangrijke biologische evoluties (massale uitroeiing =
massa-extincties) en ontstaan nieuwe soorten -> gevolg klimaatswijzigingen
- Aarde = 4,6 miljard jaar oud
ERA’S
Precambrium
- 90% totale geologische geschiedenis
- Weinig info
- 1e levensvormen: 3,6 miljard jaar geleden (in zee)
o Eencellige organismen -> meercellige organismen
- Einde era: levensvormen stierven uit
Paleozoïcum (=primair)
- Tussen 541 miljoen en 250 miljoen jaar geleden
- Onderverdeeld in 6 periodes
o Cambrium
o Ordovicium
o Siluur
o Devoon
o Carboon
Steenkool uit moerasplanten ontstaan
o Perm
ijstijd -> diersoorten stierven uit
einde Paleozoïcum
- Eerste ongewervelde dieren (in zee)
o Cambrische explosie
o Veel fossielen
- Eerste gewervelde dieren
o vissen en amfibieën (in zee)
o Reptielen en amfibieën (op land)
, Mesozoïcum (= secundair)
- tussen 250 miljoen en 66 miljoen jaar geleden
- onderverdeeld in 3 periodes
o Trias
o Jura
o Krijt
Temperatuur hoog
- Eerste zoogdieren en vogels
- Eerste bedektzadige planten
- Veel reuzenreptielen die na Krijt uitstierven
o Door botsing meteoriet
Cenozoïcum
- Vanaf 66 miljoen jaar geleden
- Onderverdeeld in 3 periodes
o Paleogeen
o Neogeen
Eerste mensachtigen
o Quartair
2,6 miljoen jaar geleden
Onderverdeeld in 2 periodes
Pleistoceen
o Ontstaan Homo Sapiens
o Afwisseling verschillende ijstijden met warmere periodes
(tussenijstijden)
Holoceen
- Oudste 2 systemen = tertiair
- Bloeitijd zoogdieren
Situering belangrijkste plooiingsfasen
- Syncline = plooidal (bv. Cour-sur-Heure
- Land was ooit in buurt botsingszone
o Plooiing gesteenten (orogenese, bergvorming) enkel als 2 platen botsen
o Nu ver van botsingszones
o Vorm platen vroeger anders
- Bergvormingen keren periodiek terug
o Fase 1: Platentektoniek
o Fase 2: Supercontinent met bergvorming
o Fase 3: uiteenvallen supercontinent in andere stukken
o Fase 4: stukken drijven uit elkaar
o Fase 1: stukken aan andere kant wereldbol -> nieuwe gebergten
- Door cyclus belangrijke bergvormingen
o Caledonische gebergtevorming
Tijdens Siluur
