1
Een islamitische basisschool in Gorinchem: een bedreiging voor de identiteit of een
verrijking voor het pluralisme?
Inleiding
Uit onderzoek van het programma ''Nieuwsuur'' kwam naar voren dat verschillende
islamitische en reformatorische scholen een doctrine onderwijzen die in strijd is met de
democratische waarden. Het gaat dan vooral om gelijkheid en verdraagzaamheid (Holdert e.a.
2025). In Gorinchem komt er in 2026 de islamitische basisschool: El Enbiya. Dat roept niet
alleen bezwaren op bij bewoners, maar ook bij de gemeente. Ik was verwonderd over de
negatieve reacties die ik online heb gelezen onder dit nieuwsartikel over de komst van de
islamitische school. Door het volgen van deze actualiteiten heb ik de volgende centrale vraag
geformuleerd:
''In welke mate sluiten de bezwaren tegen een nieuwe islamitische basisschool in Gorinchem
aan bij het islamdebat in Nederland?''
Verantwoording methode
Ik heb gekozen voor de deskmethode omdat dit gezien de tijd die ik heb, het beste resultaat
zal geven. De primaire bronnen bestaan uit het inlichtingenverzoek van de politieke partijen
D66, DG PvdA en het antwoord van de gemeente op dit verzoek. Ook gebruik ik het
krantenartikel van Ilhan Akel uit de De Waarheid. Ten slotte de notulen van de
raadsvergadering waarin het openen van een islamitische basisschool ter sprake komt.
Leeswijzer
Dit paper is ingedeeld in 3 thema's, ontwikkeling van het islamdebat in Nederland, de
achtergrond en context van de El Enbiya en het discours rond de lokale bezwaren. Tenslotte
leest u in de conclusie de beantwoording van de centrale vraag.
, 2
Ontwikkeling van het islamdebat in Nederland
Integratie gastarbeiders in Nederland
Vanaf 1980 werd er door de Nederlandse regering van de gastarbeiders gevraagd om te
integreren. Een deel van de gastarbeiders, waaronder Turken en Marokkanen wilden zich in
verband met gezinshereniging in Nederland vestigen (“De Gastarbeiders”, z.d.). Hierdoor
sprak begin jaren ‘80 politicus Hans Janmaat van de populistische partij Centrumdemocraten
zich uit tegen het integratiebeleid. Hij probeerde de Nederlandse bevolking ervan te
overtuigen dat Nederland geen eindhalte meer is voor migranten. Hans Janmaat zag
migranten waaronder moslims, als een bedreiging voor de Nederlandse samenleving. De
islam als religie speelde nog geen significante rol in het islamdebat (Vetten 2016). Een
voorbeeld van de denkbeelden van Hans Janmaat komt naar voren in deze citaat: ’Wij
schaffen, zodra wij de mogelijkheid en de macht hebben, de multiculturele samenleving af.’
(Janmaat 1996).
Berger e.a. (2012) stellen dat het moment waarop er islamitische scholen verschenen, en
moslims religieuze en culturele kleding gingen dragen op openbare plekken, zulke vrijheden
gepaard gingen met een blijvend onbehagelijk gevoel bij de Nederlanders. Vanaf dit moment
vonden de Nederlanders dat de moslims moesten integreren omdat hun religie en cultuur te
veel afweek van de norm. Het islamdebat laat zien hoe Nederlanders zelf denken over
secularisatie en de rol die religie op school mag hebben (Berger e.a. 2012, 15-21). Een
gebeurtenis die de verschuiving van integratie naar onveiligheid in het debat versneld heeft,
had te maken met de fatwa die door ayatollah Khomeini is uitgesproken over de auteur
Salman Rushdie in 1989. Zijn boek Satanic Verses, werd door Khomeini als respectloos
ervaren. Zijn oproep aan de islamitische gemeenschap wereldwijd was om hem te doden
(Rotthier 2021).
Een islamitische basisschool in Gorinchem: een bedreiging voor de identiteit of een
verrijking voor het pluralisme?
Inleiding
Uit onderzoek van het programma ''Nieuwsuur'' kwam naar voren dat verschillende
islamitische en reformatorische scholen een doctrine onderwijzen die in strijd is met de
democratische waarden. Het gaat dan vooral om gelijkheid en verdraagzaamheid (Holdert e.a.
2025). In Gorinchem komt er in 2026 de islamitische basisschool: El Enbiya. Dat roept niet
alleen bezwaren op bij bewoners, maar ook bij de gemeente. Ik was verwonderd over de
negatieve reacties die ik online heb gelezen onder dit nieuwsartikel over de komst van de
islamitische school. Door het volgen van deze actualiteiten heb ik de volgende centrale vraag
geformuleerd:
''In welke mate sluiten de bezwaren tegen een nieuwe islamitische basisschool in Gorinchem
aan bij het islamdebat in Nederland?''
Verantwoording methode
Ik heb gekozen voor de deskmethode omdat dit gezien de tijd die ik heb, het beste resultaat
zal geven. De primaire bronnen bestaan uit het inlichtingenverzoek van de politieke partijen
D66, DG PvdA en het antwoord van de gemeente op dit verzoek. Ook gebruik ik het
krantenartikel van Ilhan Akel uit de De Waarheid. Ten slotte de notulen van de
raadsvergadering waarin het openen van een islamitische basisschool ter sprake komt.
Leeswijzer
Dit paper is ingedeeld in 3 thema's, ontwikkeling van het islamdebat in Nederland, de
achtergrond en context van de El Enbiya en het discours rond de lokale bezwaren. Tenslotte
leest u in de conclusie de beantwoording van de centrale vraag.
, 2
Ontwikkeling van het islamdebat in Nederland
Integratie gastarbeiders in Nederland
Vanaf 1980 werd er door de Nederlandse regering van de gastarbeiders gevraagd om te
integreren. Een deel van de gastarbeiders, waaronder Turken en Marokkanen wilden zich in
verband met gezinshereniging in Nederland vestigen (“De Gastarbeiders”, z.d.). Hierdoor
sprak begin jaren ‘80 politicus Hans Janmaat van de populistische partij Centrumdemocraten
zich uit tegen het integratiebeleid. Hij probeerde de Nederlandse bevolking ervan te
overtuigen dat Nederland geen eindhalte meer is voor migranten. Hans Janmaat zag
migranten waaronder moslims, als een bedreiging voor de Nederlandse samenleving. De
islam als religie speelde nog geen significante rol in het islamdebat (Vetten 2016). Een
voorbeeld van de denkbeelden van Hans Janmaat komt naar voren in deze citaat: ’Wij
schaffen, zodra wij de mogelijkheid en de macht hebben, de multiculturele samenleving af.’
(Janmaat 1996).
Berger e.a. (2012) stellen dat het moment waarop er islamitische scholen verschenen, en
moslims religieuze en culturele kleding gingen dragen op openbare plekken, zulke vrijheden
gepaard gingen met een blijvend onbehagelijk gevoel bij de Nederlanders. Vanaf dit moment
vonden de Nederlanders dat de moslims moesten integreren omdat hun religie en cultuur te
veel afweek van de norm. Het islamdebat laat zien hoe Nederlanders zelf denken over
secularisatie en de rol die religie op school mag hebben (Berger e.a. 2012, 15-21). Een
gebeurtenis die de verschuiving van integratie naar onveiligheid in het debat versneld heeft,
had te maken met de fatwa die door ayatollah Khomeini is uitgesproken over de auteur
Salman Rushdie in 1989. Zijn boek Satanic Verses, werd door Khomeini als respectloos
ervaren. Zijn oproep aan de islamitische gemeenschap wereldwijd was om hem te doden
(Rotthier 2021).
