1 Architectuurgeschiedenis 1
Oudheid naar Romaanse Architectuur deel 1,2
1. Kennis architectuur van de oudheid? Wat kunnen we weten?
→ 800 v.C
→ Overblijfselen (risico: gaat verloren)
1. Fragmenten, ruïnes (fragmentair)
2. Stenen, natuursteen, marmer, terracotta, weinig glas aanwezig, hout, textiel
3. Eroderen/ verweren → instorten
4. Verloren in brand, pyroklastische stromen, lava, water,
➔ Hergebruik van structuren en gebouwen is ook een belangrijke reden van
verdwijning
5. Witte marmerstructuren zijn het vaakst bewaard
6. Bronnen: fragmenten, sec. bronnen (teksten , vaak herinterpretaties want
later gemaakt) bv: vitruvius (bijbel van de archiectuur) , 25v.C
Architectuur van de Elite bijft het meest over, veel gaat verloren
Drieledigheid in elk gebouw vlgs vitruvius: → kwalitatieve architectuur
VENUSTAS (vorm) : hoe ? welke materialen ?
UTILITAS (functie) : nut ? gebruik ?
FIRMITAS (constructie) : esthetica
➔ 3 lenzen om arch te gaan bekijken en beoordelen
VITRUVIUS: spilfiguur in denken over architectuur
+/- 85-20v C
➔ Vr Julius C.
➔ Geen echte opleidingen tot ingenieur, architect in die tijd
➔ Maakt gebruik van theorie vandaar verwezen als ing.
➔ Verleden beschrijven om kwaliteitsvolle architectuur te kunnen maken
De Architectura Libri Decem (Tien Boeken over Architectuur) dateert van
ca. 25 v. C
= Unicum: enige bewaarde tekstuele bron over Oudheid
→ Tijdens Renaissance, maar ook vandaag nog erg belangrijk studieobject en
inspiratiebron
→ 2 doelen:
- Kennis over vormelijke, schematische en pragmatische aspecten
van architectuur
, 2 Architectuurgeschiedenis 1
- Zoektocht naar architectuurprincipes, toekomstige architecten
helpen mat kwaliteitsvolle architectuur
MARCUS VITRUVIUS POLL(I)O
Wanneer? +/- 85-20v C = transitie periode / overgangsperiode, waarbij
Romeinse
architectuur verder bouwt op Griekse architectuur
Wie? Militair onder Julius Caesar (nam deel aan diverse veldslagen) en
‘ingenieur’ en
‘architect’ → architectuur, constructie & management, ingenieursaspecten
(mechanica, materialen, …) in relatie tot zowel burgerlijke als militaire
constructies en stedenbouw
Architecturale oeuvre? Enige effectieve realisatie die bekend is: Basilica (19
BC) in Fanum Fortunae
(nu Fano), maar is later verdwenen,
B3: (V) houdt rekening met recyclage
B10: Hoe bouw je
2. Kenmerken
Griekse en Romeinse bouworden: Dorisch, Ionisch, Korinthisch
Vitruvius bespreekt ook genderconnotatie: dorisch (mannelijk), ionisch (vrouwelijk)
Vitruvius bespreekt ook:
• Genderconnotatie:
dorisch (mannelijk), ionisch (vrouwelijk), corintisch (jonge meisje)
• Symbolische betekenis vaak gelinkt aan functies, vb. tempel Vesta
(godin van het haardvuur): corintische zuilen
➔ Sociocultureel aanwezig
• Constructielogica:
opbouw zuilen niet alleen esthetisch, maar ook technisch en constructief
Dorische orde in onderste bouwlaag, ionische middelste bouwlaag,
Korintische bovenste bouwlaag (zwartste gewicht dus onderaan)
➔ Typisch K.O
Oudheid naar Romaanse Architectuur deel 1,2
1. Kennis architectuur van de oudheid? Wat kunnen we weten?
→ 800 v.C
→ Overblijfselen (risico: gaat verloren)
1. Fragmenten, ruïnes (fragmentair)
2. Stenen, natuursteen, marmer, terracotta, weinig glas aanwezig, hout, textiel
3. Eroderen/ verweren → instorten
4. Verloren in brand, pyroklastische stromen, lava, water,
➔ Hergebruik van structuren en gebouwen is ook een belangrijke reden van
verdwijning
5. Witte marmerstructuren zijn het vaakst bewaard
6. Bronnen: fragmenten, sec. bronnen (teksten , vaak herinterpretaties want
later gemaakt) bv: vitruvius (bijbel van de archiectuur) , 25v.C
Architectuur van de Elite bijft het meest over, veel gaat verloren
Drieledigheid in elk gebouw vlgs vitruvius: → kwalitatieve architectuur
VENUSTAS (vorm) : hoe ? welke materialen ?
UTILITAS (functie) : nut ? gebruik ?
FIRMITAS (constructie) : esthetica
➔ 3 lenzen om arch te gaan bekijken en beoordelen
VITRUVIUS: spilfiguur in denken over architectuur
+/- 85-20v C
➔ Vr Julius C.
➔ Geen echte opleidingen tot ingenieur, architect in die tijd
➔ Maakt gebruik van theorie vandaar verwezen als ing.
➔ Verleden beschrijven om kwaliteitsvolle architectuur te kunnen maken
De Architectura Libri Decem (Tien Boeken over Architectuur) dateert van
ca. 25 v. C
= Unicum: enige bewaarde tekstuele bron over Oudheid
→ Tijdens Renaissance, maar ook vandaag nog erg belangrijk studieobject en
inspiratiebron
→ 2 doelen:
- Kennis over vormelijke, schematische en pragmatische aspecten
van architectuur
, 2 Architectuurgeschiedenis 1
- Zoektocht naar architectuurprincipes, toekomstige architecten
helpen mat kwaliteitsvolle architectuur
MARCUS VITRUVIUS POLL(I)O
Wanneer? +/- 85-20v C = transitie periode / overgangsperiode, waarbij
Romeinse
architectuur verder bouwt op Griekse architectuur
Wie? Militair onder Julius Caesar (nam deel aan diverse veldslagen) en
‘ingenieur’ en
‘architect’ → architectuur, constructie & management, ingenieursaspecten
(mechanica, materialen, …) in relatie tot zowel burgerlijke als militaire
constructies en stedenbouw
Architecturale oeuvre? Enige effectieve realisatie die bekend is: Basilica (19
BC) in Fanum Fortunae
(nu Fano), maar is later verdwenen,
B3: (V) houdt rekening met recyclage
B10: Hoe bouw je
2. Kenmerken
Griekse en Romeinse bouworden: Dorisch, Ionisch, Korinthisch
Vitruvius bespreekt ook genderconnotatie: dorisch (mannelijk), ionisch (vrouwelijk)
Vitruvius bespreekt ook:
• Genderconnotatie:
dorisch (mannelijk), ionisch (vrouwelijk), corintisch (jonge meisje)
• Symbolische betekenis vaak gelinkt aan functies, vb. tempel Vesta
(godin van het haardvuur): corintische zuilen
➔ Sociocultureel aanwezig
• Constructielogica:
opbouw zuilen niet alleen esthetisch, maar ook technisch en constructief
Dorische orde in onderste bouwlaag, ionische middelste bouwlaag,
Korintische bovenste bouwlaag (zwartste gewicht dus onderaan)
➔ Typisch K.O
