12 - 20 jaar
8 ontwikkelingsfasen van Erikson
wat maakte je uniek? --> vast patroon & universeel
wat zijn sterke & zwakke punten?
welke rol in toekomstig leven?
elk stadium: een op te lossen conflict/crisis
--> wordt nooit volledig opgelost
hoge maatschappelijke druk (studierichting,
job) --> psychosociaal moratorium (Marcia)
geboorte - 1.5 jaar (babytijd)
adolescentie
sociale vergelijking kan helpen zijn OF onzeker toenemende afhankelijkheid van
1) vertrouwen-versus-wantrouwen + gevoelens van vertrouwen dankzij steun
maken leeftijdsgenoten (minder de ouders)
- angst & bezorgdheid met betrekking tot
sociaal onaanvaardbare rollen / moeilijkheden identitietisverwarring: moeilijke tijd, leven op anderen
met toekomstige relaties zijn kop
1.5 - 3 jaar (peutertijd)
identiteit <--> identiteitsverwarring KERNCONFLICT
+ zelfstandigheid als verkenning wordt
18 - 40 jaar 2) autonomie-versus-schaamte-en-twijfel gestimuleerd
ontwikkelen van liefdevolle, seksuele relaties Perspectieven bij het kijken naar - twijfels over zichzelf, gebrek aan
onafhankelijkheid
& hechte vriendschappen intimiteit jongvolwassenheid kinderen
3 - 6 jaar (kleutertijd)
isolement: angst voor relaties met anderen
+ ontdekken van manieren om dingen in gang
intimiteit <--> isolement KERNCONFLICT te zetten
3) initiatief-versus-schuld
40 - 60 jaar - schuldgevoel door gedrag & gedachten
doorgeven aan de volgende generatie van wat 6 - 12 jaar (schooltijd)
men belangrijk vindt
+ ontwikkeling van een besef van het eigen
zinvolle, geëngageerde bijdrage in de 4) vlijt-versus-schaamte-en-twijfel kunnen
samenleving identiteitsvorming
- gevoelens van minderwaardigheid, geen
tewerkstelling, inspraak hebben, energie & gevoelens van competentie
veerkracht generativiteit samenvatting van de stadia van Erikson
middelbare volwassenheid 12 - 20 jaar (adolescentie)
vruchtbaarheid
+ bewustzijn van eigen uniekheid + van eigen
kansen tot inzet, verantwoordelijkheid, 5) identiteit-versus-identiteitsverwarring rol in het verdere leven
creativiteit
- onvermogen om de juiste rollen in het leven
stagnatie: indien bovenstaande negatief te identificeren
ontwikkelt & daardoor bagatelliseren van de
eigen activiteiten
18 - 40 jaar (jongvolwassenheid)
generativiteit <--> stagnatie KERNCONFLICT De sociaal- + ontwikkeling van liefdevolle, seksuele
60 jaar - de dood
emotionele en 6) intimiteit-versus-isolement relaties & hechte vriendschappen
stilstaan bij de vraag of het eigen leven nu
persoonlijkheids- - angst voor relaties met anderen
wel zinvol is geweest theorie van Erik 40 - 60 jaar (midelbare volwassenheid)
tevreden terugblikken op het leven met Erikson + besef van bijdrage aan de continuïteit van
gevoel van rust het leven
7) generativiteit-verus-stagnatie
eigen leven als zinvol beschouwen integriteit late volwassenheid - bagatelliseren van de eigen activiteiten
luisterbereidheid & wijsheid 60 jaar - de dood (late volwassenheid)
wanhoop: men heeft niet het gevoel de juiste + besef van eenheid in wat iemand in het
keuzes te hebben gemaakt leven heeft bereikt
8) (ego-integriteit-versus-wanhoop
(ego)integriteit <--> wanhoop KERNCONFLICT - spijt vanwege gemiste kansen in het leven
competenties ontwikkelen die hen helpen bij
probleemoplossing
verwerven van plaats in hun sociale wereld
diverse sociale groepen & rollen
geleidelijk leren verantwoordelijkheid op te vertrouwen = geeft hoop dat
succes: gevoelens van comptetentie & nemen + voldoen aan verwachtingen uit in staat om onmiddellijke genoegens aan de 0 - 18 maanden
omgevingpic 7
behoeftes bevredigd kunnen worden
bekwaamheid kant te schuiven om ander doel te bereiken
sensitiviteit & responsivitiet, hechting
terugtrekking, minder hun best doen, moeilijkheden: gevoelens van mislukking, Kenmerken die baby's uniek maken => vertrouwen
amotivatie minderwaardigheid & onvermogen
KERNCONFLICT vertrouwen <--> wantrouwen
wantrouwen = geeft in latere leven
succesvolle volwassenen (werk & privé)
problemen met het vormen van
12/18 maanden - 3 jaar
impact op latere leven hechte banden
betere voorspeller voor succes van psychosociale ontwikkeling in de
intellegentie / sociale achtergrond
schooltijd 1 - 3 jaar: anaal-musculaire fase = spieren
onder controle krijgen
enthousiasme, geduld, warme aandacht
belangstellende volwassenen nieuwe verwacthingen ten aanzien van
inwijden in basisinzichten van de cultuur De peutertijd zorgfiguren > onzekerheid
bereidwillige leeftijdsgenoten nood aan vlijt <--> minderwaardigheid KERNCONFLICT zelfregulatie: aan regels onderwerpen
moeilijk? minderwaardigheidsgevoelens wilskracht wanneer het slaagt in de taak
omgaan met het conflict Persoonlijkheidsontwikkeling
gunstig? voldoende zelfzeker KERNCONFLICT autonomie <--> schaamte & twijfel
3 - 6 jaar
manier waarop men naar zichzelf kijkt
verandert
willen in middelpunt van belangstelling staan
differentiatie gevoelsleven: rivaliteit, jaloezie,
trots, teleurstelling ...
De kleutertijd willen helpen
initiatief = zelf activiteiten & taakjes willen
doen hebben daar plezier in als ze daar goed in zijn
zijn fier op wat ze bereiken
schuld = indien er te weinig veiligheid & kind voelt zich schuldig ipv te genieten van
structuurwordt geboden wat het heeft bereikt
KERNCONFLICT initiatief <--> schuldgevoelens
8 ontwikkelingsfasen van Erikson
wat maakte je uniek? --> vast patroon & universeel
wat zijn sterke & zwakke punten?
welke rol in toekomstig leven?
elk stadium: een op te lossen conflict/crisis
--> wordt nooit volledig opgelost
hoge maatschappelijke druk (studierichting,
job) --> psychosociaal moratorium (Marcia)
geboorte - 1.5 jaar (babytijd)
adolescentie
sociale vergelijking kan helpen zijn OF onzeker toenemende afhankelijkheid van
1) vertrouwen-versus-wantrouwen + gevoelens van vertrouwen dankzij steun
maken leeftijdsgenoten (minder de ouders)
- angst & bezorgdheid met betrekking tot
sociaal onaanvaardbare rollen / moeilijkheden identitietisverwarring: moeilijke tijd, leven op anderen
met toekomstige relaties zijn kop
1.5 - 3 jaar (peutertijd)
identiteit <--> identiteitsverwarring KERNCONFLICT
+ zelfstandigheid als verkenning wordt
18 - 40 jaar 2) autonomie-versus-schaamte-en-twijfel gestimuleerd
ontwikkelen van liefdevolle, seksuele relaties Perspectieven bij het kijken naar - twijfels over zichzelf, gebrek aan
onafhankelijkheid
& hechte vriendschappen intimiteit jongvolwassenheid kinderen
3 - 6 jaar (kleutertijd)
isolement: angst voor relaties met anderen
+ ontdekken van manieren om dingen in gang
intimiteit <--> isolement KERNCONFLICT te zetten
3) initiatief-versus-schuld
40 - 60 jaar - schuldgevoel door gedrag & gedachten
doorgeven aan de volgende generatie van wat 6 - 12 jaar (schooltijd)
men belangrijk vindt
+ ontwikkeling van een besef van het eigen
zinvolle, geëngageerde bijdrage in de 4) vlijt-versus-schaamte-en-twijfel kunnen
samenleving identiteitsvorming
- gevoelens van minderwaardigheid, geen
tewerkstelling, inspraak hebben, energie & gevoelens van competentie
veerkracht generativiteit samenvatting van de stadia van Erikson
middelbare volwassenheid 12 - 20 jaar (adolescentie)
vruchtbaarheid
+ bewustzijn van eigen uniekheid + van eigen
kansen tot inzet, verantwoordelijkheid, 5) identiteit-versus-identiteitsverwarring rol in het verdere leven
creativiteit
- onvermogen om de juiste rollen in het leven
stagnatie: indien bovenstaande negatief te identificeren
ontwikkelt & daardoor bagatelliseren van de
eigen activiteiten
18 - 40 jaar (jongvolwassenheid)
generativiteit <--> stagnatie KERNCONFLICT De sociaal- + ontwikkeling van liefdevolle, seksuele
60 jaar - de dood
emotionele en 6) intimiteit-versus-isolement relaties & hechte vriendschappen
stilstaan bij de vraag of het eigen leven nu
persoonlijkheids- - angst voor relaties met anderen
wel zinvol is geweest theorie van Erik 40 - 60 jaar (midelbare volwassenheid)
tevreden terugblikken op het leven met Erikson + besef van bijdrage aan de continuïteit van
gevoel van rust het leven
7) generativiteit-verus-stagnatie
eigen leven als zinvol beschouwen integriteit late volwassenheid - bagatelliseren van de eigen activiteiten
luisterbereidheid & wijsheid 60 jaar - de dood (late volwassenheid)
wanhoop: men heeft niet het gevoel de juiste + besef van eenheid in wat iemand in het
keuzes te hebben gemaakt leven heeft bereikt
8) (ego-integriteit-versus-wanhoop
(ego)integriteit <--> wanhoop KERNCONFLICT - spijt vanwege gemiste kansen in het leven
competenties ontwikkelen die hen helpen bij
probleemoplossing
verwerven van plaats in hun sociale wereld
diverse sociale groepen & rollen
geleidelijk leren verantwoordelijkheid op te vertrouwen = geeft hoop dat
succes: gevoelens van comptetentie & nemen + voldoen aan verwachtingen uit in staat om onmiddellijke genoegens aan de 0 - 18 maanden
omgevingpic 7
behoeftes bevredigd kunnen worden
bekwaamheid kant te schuiven om ander doel te bereiken
sensitiviteit & responsivitiet, hechting
terugtrekking, minder hun best doen, moeilijkheden: gevoelens van mislukking, Kenmerken die baby's uniek maken => vertrouwen
amotivatie minderwaardigheid & onvermogen
KERNCONFLICT vertrouwen <--> wantrouwen
wantrouwen = geeft in latere leven
succesvolle volwassenen (werk & privé)
problemen met het vormen van
12/18 maanden - 3 jaar
impact op latere leven hechte banden
betere voorspeller voor succes van psychosociale ontwikkeling in de
intellegentie / sociale achtergrond
schooltijd 1 - 3 jaar: anaal-musculaire fase = spieren
onder controle krijgen
enthousiasme, geduld, warme aandacht
belangstellende volwassenen nieuwe verwacthingen ten aanzien van
inwijden in basisinzichten van de cultuur De peutertijd zorgfiguren > onzekerheid
bereidwillige leeftijdsgenoten nood aan vlijt <--> minderwaardigheid KERNCONFLICT zelfregulatie: aan regels onderwerpen
moeilijk? minderwaardigheidsgevoelens wilskracht wanneer het slaagt in de taak
omgaan met het conflict Persoonlijkheidsontwikkeling
gunstig? voldoende zelfzeker KERNCONFLICT autonomie <--> schaamte & twijfel
3 - 6 jaar
manier waarop men naar zichzelf kijkt
verandert
willen in middelpunt van belangstelling staan
differentiatie gevoelsleven: rivaliteit, jaloezie,
trots, teleurstelling ...
De kleutertijd willen helpen
initiatief = zelf activiteiten & taakjes willen
doen hebben daar plezier in als ze daar goed in zijn
zijn fier op wat ze bereiken
schuld = indien er te weinig veiligheid & kind voelt zich schuldig ipv te genieten van
structuurwordt geboden wat het heeft bereikt
KERNCONFLICT initiatief <--> schuldgevoelens