Samenvatting spijsvertering BA3

SPIJSVERTERING – TOPAL
SLOKDARMTUMOREN
Squameus cell carcinoma = incidentie ↓

Adenocarcinoma = incidentie ↑

Risicofactoren:

- Plaveiselcelcarcinoom: roken, alcohol, hete dranken, dieet arm aan groenten en
fruit, lage socio-economische klasse, genetische voorbestemming, slechte
mondhygiene, opiumgebruik
- Adenocarcinoom: gastro-oesofagale reflux, obesitas, roken, genetische
voorbestemming, dieet arm aan groenten en fruit

Presentatie: pas symptomen vanaf gevorderd stadium

- Dysfagie : lumen 2/3 geobstrueerd
- Anorexie & gewichtsverlies
- Thoracale pijn
- Odynofagie : pijn bij slikken (≠ dysfagie moeite bij slikken)
- Heesheid
- Hoest bij slikken van speeksel, drinken of eten

Diagnose en staging:

- Endoscopie met biopsie
- Staging:
o EUS: uTN
o CT scan thorax/abdomen: cTNM
o FDG-PET/CT scan: cNM

Behandeling: multidisciplinair

- Curatief: radicale R0-resectie vd tumor en locoregionale lymfeklieren:
o Endoscopische (mucosale) resectie = EMR : T1a N0
 Hooggradige dysplasia en barrett-epitheel
o Oesophagectomie (partieel/totaal) met (neo)adjuvant
chemo(radio)therapie: gelokaliseerde kanker : T1b N0 of T3+ en N+
- Metastatische/inoperabele kankers: systemische behandeling –
chemo(radio)therapie +/- immuun-checkpoint inhibitoren
o Doelgerichte therapie: HER2-receptor-antistoffen en angiogenese remmers
o Immunotherapie: PD-L1 antistoffen
- Palliatie: oesofagale stent, dilatatie, radiotherapie

5-jaarsoverleving per TNM-stadium is als volgt:

- I : 70-90%
- II-III : 25-60%
- IV : <5%

LEIOMYOMA:


1

, - zeldzaam
- = gladde spier tumor
o Meestal asymptomatisch / discomfort bij kleine tumoren
o Symptomatische grote tumoren: lumineel binnen de wand
o Druk op andere organen
- Potentiële maligne degeneratie
- Symptomen:
o Bloeden
o Thoracale pijn
o Odynofagie
o Dysfagie
o Regurgitatie
- Diagnose:
o Endoscopie
o EUS
o XR-oesofagram
o CT-scan thorax
o MRI-scan oesophagus
- Behandeling:
o EMR
o Chirurgische resectie

GOJ KANKER = GASTRO OESOPHAGALE JUNCTIE:

- Thv Z-lijn = overgang slokdarm- naar maagepitheel
- Bijna altijd adenocarcinomen
- Incidentie ↑ door levensstijl
- Risicofactoren: reflux, barrett slokdarm, roken en obesitas
- Siewert classificatie:
o I: GOJ carcinoom vanaf Z lijn tot 5cm erboven: grotendeels in de slokdarm
o II: GOJ carcinoom vanaf Z lijn tot 1cm erboven en 2cm eronder
o III: GOJ carcinoom vanaf Z lijn tot 5cm eronder: grotendeels in de maag
- Heelkundige resectie:
o I: trans-thoracale oesofagectomie met proximale gastrectomy
o II en III: trans-abdominale totale gastrectomie met distale oesofagectomie

MAAGTUMOREN

MALIGNE MAAGTUMOREN

- 99.5% van alle gastrische tumoren
- Epitheliaal: adenocarcinoma (95%)
- Non-epitheliaal: GIST, lymfoma, carcinoid/NET, sarcoma (5%)

GASTRIC ADENOCARCINOMA:

- Incidentie ↓
- pTis of pT1 – N0/N+ - M0 = early gastric cancer
- 5 jaarsoverleving: 90% curatieve resectie endoscopie vs chirurgie
- Risicofactoren:
o Helicobacter Pylori (HP)
o Familiale VG


2

, o Carcinogenen: NO: gezouten of gerookt voedsel, nicotine, industrie, alcohol
o Anti-oxidanten in fruit en groenten = protectief
- Precancereuse letsels:
o Adenomateuze poliepen
o Chronische atrofische gastritis
o Hypertrofische gastritis
o FAP = familiale adenomateuze polyposis
o HNPCC = lynch syndroom
- Symptomen:
o Postprandiale discomfort
o Anorexie, gewichtsverlies, dyspepsie
o Dysfagie
o Melena / anemie
o Epigastrische massa
o Hepatomegalie
o Virchow nodus = lymfadenopathie links supraclaviculair
o Ascites
o PPA: blumer shelf = harde induratie vd douglasholte
- Diagnose:
o Endoscopie + biopsie  elke ulcer is verdacht
o CEA – CA19.9: verhoogd >50% van de pt
- Staging:
o CT scan thorax/ abdomen
o FDG-PET/CT scan
o EUS
- DD: goedaardige of medicamenteuze ulcera of maaglymfoom  bij vermoeden
van maagulcus mag geen therapie medicamenteus opgesteld worden

Bormann: obv macroscopische kenmerken bij endoscopie

- I : polypoid groeiend
o Duidelijke, polypoide of bloemkoolachtige tumor die uit de maagwand
steekt
o Goed afgebakend en groeiend naar buiten toe
o Betere prognose, vooral in vroeg stadium ontdekking
- II : afgebakend ulceratief
o Goed afgebakende ulceratieve tumor zonder infiltratie in omliggende
maagwand
o Scherpe, verheven randen rond een centraal ulcus
o Invasiever dan I
- III : infiltrerend ulceratief
o Uitgebreide infiltratie in de omliggende maagwand
o Minder goed afgebakende ulceratie en diep infiltrerend in maagwand
o Invasiever dan II en moeilijker te behandelen
- IV : diffuus infiltrerend, linitis plastica
o Infiltreert de hele maagwand en veroorzaakt een verstijving of verdikking
van de maag, vaak zonder duidelijke ulceratie
o Linitis plastica omdat maagwand stijf wordt en zijn elasticiteit verliest
o Slechtere prognose

Lauren classificatie: obv histopathologie


3

, - Intestinaal type (50-65%):
o Lijkt microscopisch op adenocarcinoom vd darm, klierachtige structuren die
lijken op darmweefsel, gevolg van langdurige bloostelling aan HP en
chronische inflammatie (gastritis)
o Geassocieerd met omgevingsfact: dieet, roken, alcohol, oudere mannen en
traag groeiend
o Meestal in distale deel (antrum) van de maag
o Prognose beter
- Diffuus type (30-35%)
o Slecht gedefinieerde verspreide cellen, geen duidelijke klierstructuren,
gevolg van genetische factoren en mutaties in E-cadherine-gen (CDH1) met
rol in celadhesie
o Vnl jongere vrouwen
o Kan overal in maag
o Slechtere prognose
- Gemengd (5-10%)
o Combinatie van kenmerken intestinaal als diffuus
o Onvoorspelbare prognose en moeilijke behandeling

Behandeling:

- Curatief: radicale R0 resectie van tumor en locoregionale lymfeklieren
o Chirurgie +/- perioperatieve chemo(radio)therapie
o Chirurgie + immunotherapie
- Palliatief: systeemtherapie +/- stents, lasertherapie, gastro-enterostomie
o Chemotherapie
o Doelgerichte therapie: HER2-receptor-antistoffen / VEGFR2-antistoffen
o Immunotherapie: PD-L1 antilichamen

BENIGNE MAAGTUMOREN

- Epithelilaal = ontstaan in mucosa = poliep
o Hyperplastische poliepen
 20% dysplasie = precancereus
 Endoscopische resectie van poliepen >15mm
o Adenomateuze poliepen
 Dysplasie 100% = precancereus
 Endoscopische resectie
o Hamartomeuze poliepen
 Abnl weefselcompositie
 Fundic cystic gland poliepen: niet pre-maligne behalve Peutz-
Jeghers Syndroom
- Non-epitheliaal = ontstaan van diepere lagen van maagwand
o Leiomyoma, schwannoma, fibroma, lipoma, angioma

Symptomen:

- Bloeding
- Sub-stenose

Diagnose:

- Endoscopie + biopsie


4