COMMUNICATIE & ONDERZOEKSVAARDIGHEDEN
CONNOTATIE & DENOTATIE:
Denotatie: de concrete, neutrale betekenis van een teken.
= Objectief, aan de hand van technische gegevens.
Connotatie: tweede betekenis die je geeft aan een teken.
= Het gevoel dat iets opwekt = gevoelswaarde
- Emoties die eraan gekoppeld zijn.
à Beide niveaus even relevant
ROLAND BARTHES: FOTOGRAFISCHE PARADOX:
Onderzoekt hoe persfoto’s betekenis krijgen.
1. Connotatie & denotatie:
Denotatie:
o Fotografische boodschap -> geeft onmiddellijke realiteit weer.
o Foto: directe, mechanische weergave van werkelijkheid (analogon)
o Boodschap zonder code
Connotatie:
o Culturele & ideologische betekenissen door productie & receptie worden toegevoegd.
2. Fotografische paradox:
- Foto tegelijkertijd: objectieve weergave van realiteit (denotatie) & cultuur geladen betekenissen dragen
(connotatie)?
3. Fotografische onbetekenendheid:
- Betekenis door waarneming van de foto in stand komt = niet eenduidig.
- Waarneming = (individueel) cultureel & historisch bepaald àsteeds verschillend.
- Foto zelf = niet betekenis dragend. Betekenis ontstaat door waarneming & interpretatie.
4. Het ça-a-été (het is-zo-geweest)
- Het gefotografeerde object heeft effectief bestaan, precies DAAR waar de kijker het ziet.
- Fotografie: werkelijkheidsgehalte -> fotografische boodschap in wezen een boodschap zonder code.
- Ça-a-été = wezen van fotografie, enige waarvan we echt zeker kunnen zijn.
MARXISTISCHE KUNSTKRITIEK: SOCIOLOGISCHE BENADERING VAN KUNST:
- Kunst = sociaal fenomeen -> maatschappelijk verschijnsel.
- Kunst interpreteren = bestuderen v.h. werk binnen sociale realiteit waarin het tot stand komt.
- Kan sociale context waarin het ontstond: bevestigen of verwerpen.
, 3 POSITIES:
1. Maatschappij-conforme kunst:
- Functie: bevestigt & legitimeert de bestaande sociale orde.
- Voorbeelden: Sovjetkunst onder Stalin, nazikunst, feodale literatuur.
- Belangrijk: fotografiecensuur in Stalinistische regime. Voormalige medestanders van Stalin werden fysiek
en documentair uit alle foto’s & teksten verwijderd na ongenade.
2. Maatschappij-tegengestelde kunst:
- Functie: focust op veranderende conventies & opvattingen binnen bestaand maatschappelijk systeem.
Onderhevig aan veranderende tijdsgeest.
- Voorbeelden: Black Arts Movement (BAM): creëerde nieuw raciaal bewustzijn onder zwarten in VS via
poëzie, theater & kunst.
3. Maatschappij-afgewende kunst:
- Functie: vijandige houding tegenover conventies & tradities. Komt in opstand tegen maatschappelijk
systeem.
- Voorbeelden: AI Weiwei: dessidente kunst als kritiek op sociale & culturele onderdrukking in China
BELANGRIJKE VORMEN VAN DE SOCIOLOGISCHE BENADERING VAN KUNST:
1. Marxistische kunstkritiek:
- Kunst = voortbrengsel van de geschiedenis.
- Kunst begrepen door te kijken naar sociale & materiële voorwaarden.
- Weerspiegelt deze voorwaarden & onthult dominante ideologie die erachter schuilt.
o Manier waarop individuele kunstwerk, dominante ideologie analyseert/ rechtvaardigt/ verwerpt
à bepaalt waarde ervan.
2. Feministische kunstkritiek:
- Analyseert hoe mannelijke dominantie in de kunst tot stand komt.
- Onderzoekt de diversiteit van manieren waarop deze dominantie zich uit.
- Kan leiden tot de ontvoogding van ‘vrouwelijke’ kunst.
- Lisa Tuttl:
o Ontwikkel & onthul een vrouwelijke kunsttraditie
o Interpreteer het symbolisme in vrouwelijke kunst & contrasteer het met het mannelijke
perspectief
o Herinterpreteer kunst uit verleden door te analyseren vanuit vrouwelijke perspectief
o Verwerp elke vorm van seksisme binnen de kunst.
o Vergroot publieke besef van seksuele politiek van taal & stijl.
- Vb: brutaal, eerlijke zelfportretten van Liu Susiraja
o Presenteert kunst vanuit een vrouwelijk perspectief/ reflecteert op vrouwelijke attitudes.
o Vrouw als kunstenaar centraliseert & zich richt op vrouwelijk publiek
CONNOTATIE & DENOTATIE:
Denotatie: de concrete, neutrale betekenis van een teken.
= Objectief, aan de hand van technische gegevens.
Connotatie: tweede betekenis die je geeft aan een teken.
= Het gevoel dat iets opwekt = gevoelswaarde
- Emoties die eraan gekoppeld zijn.
à Beide niveaus even relevant
ROLAND BARTHES: FOTOGRAFISCHE PARADOX:
Onderzoekt hoe persfoto’s betekenis krijgen.
1. Connotatie & denotatie:
Denotatie:
o Fotografische boodschap -> geeft onmiddellijke realiteit weer.
o Foto: directe, mechanische weergave van werkelijkheid (analogon)
o Boodschap zonder code
Connotatie:
o Culturele & ideologische betekenissen door productie & receptie worden toegevoegd.
2. Fotografische paradox:
- Foto tegelijkertijd: objectieve weergave van realiteit (denotatie) & cultuur geladen betekenissen dragen
(connotatie)?
3. Fotografische onbetekenendheid:
- Betekenis door waarneming van de foto in stand komt = niet eenduidig.
- Waarneming = (individueel) cultureel & historisch bepaald àsteeds verschillend.
- Foto zelf = niet betekenis dragend. Betekenis ontstaat door waarneming & interpretatie.
4. Het ça-a-été (het is-zo-geweest)
- Het gefotografeerde object heeft effectief bestaan, precies DAAR waar de kijker het ziet.
- Fotografie: werkelijkheidsgehalte -> fotografische boodschap in wezen een boodschap zonder code.
- Ça-a-été = wezen van fotografie, enige waarvan we echt zeker kunnen zijn.
MARXISTISCHE KUNSTKRITIEK: SOCIOLOGISCHE BENADERING VAN KUNST:
- Kunst = sociaal fenomeen -> maatschappelijk verschijnsel.
- Kunst interpreteren = bestuderen v.h. werk binnen sociale realiteit waarin het tot stand komt.
- Kan sociale context waarin het ontstond: bevestigen of verwerpen.
, 3 POSITIES:
1. Maatschappij-conforme kunst:
- Functie: bevestigt & legitimeert de bestaande sociale orde.
- Voorbeelden: Sovjetkunst onder Stalin, nazikunst, feodale literatuur.
- Belangrijk: fotografiecensuur in Stalinistische regime. Voormalige medestanders van Stalin werden fysiek
en documentair uit alle foto’s & teksten verwijderd na ongenade.
2. Maatschappij-tegengestelde kunst:
- Functie: focust op veranderende conventies & opvattingen binnen bestaand maatschappelijk systeem.
Onderhevig aan veranderende tijdsgeest.
- Voorbeelden: Black Arts Movement (BAM): creëerde nieuw raciaal bewustzijn onder zwarten in VS via
poëzie, theater & kunst.
3. Maatschappij-afgewende kunst:
- Functie: vijandige houding tegenover conventies & tradities. Komt in opstand tegen maatschappelijk
systeem.
- Voorbeelden: AI Weiwei: dessidente kunst als kritiek op sociale & culturele onderdrukking in China
BELANGRIJKE VORMEN VAN DE SOCIOLOGISCHE BENADERING VAN KUNST:
1. Marxistische kunstkritiek:
- Kunst = voortbrengsel van de geschiedenis.
- Kunst begrepen door te kijken naar sociale & materiële voorwaarden.
- Weerspiegelt deze voorwaarden & onthult dominante ideologie die erachter schuilt.
o Manier waarop individuele kunstwerk, dominante ideologie analyseert/ rechtvaardigt/ verwerpt
à bepaalt waarde ervan.
2. Feministische kunstkritiek:
- Analyseert hoe mannelijke dominantie in de kunst tot stand komt.
- Onderzoekt de diversiteit van manieren waarop deze dominantie zich uit.
- Kan leiden tot de ontvoogding van ‘vrouwelijke’ kunst.
- Lisa Tuttl:
o Ontwikkel & onthul een vrouwelijke kunsttraditie
o Interpreteer het symbolisme in vrouwelijke kunst & contrasteer het met het mannelijke
perspectief
o Herinterpreteer kunst uit verleden door te analyseren vanuit vrouwelijke perspectief
o Verwerp elke vorm van seksisme binnen de kunst.
o Vergroot publieke besef van seksuele politiek van taal & stijl.
- Vb: brutaal, eerlijke zelfportretten van Liu Susiraja
o Presenteert kunst vanuit een vrouwelijk perspectief/ reflecteert op vrouwelijke attitudes.
o Vrouw als kunstenaar centraliseert & zich richt op vrouwelijk publiek
