SOCIALE PSYCHOLOGIE
Alain Van Hiel
Gitte Dekens
,SOCIALE PSYCHOLOGIE
Examen
Namen niet vanbuiten kennen behalve tabel op p 16 (founding fathers)
Namen bij onderzoeken passief kennen, prof zal die geven op examen
Jaartallen moeten ook niet gekend zijn
Meerkeuzevragen
Experimentvragen zijn belangrijk, koppelen aan de theorie
Er komen ook vragen over definities → verschillende definities en dan de juiste kunnen herkennen
Hoofdstuk 1: inleiding
1) De mens is een sociaal dier
Komt van eerste boek sociale psychologie = ‘social animal’ → Aristoteles
Iemand die heel de tijd bezig is met het analyseren van sociaal gedrag
We zijn verzot op nadenken over anderen
Zeer veel voorbeelden uit de actua: parfums Valentijn, vrouw Kanye West komt naakt op tv,
Demi Vollering ziet Lotte Kopecky als kanshebber tour
2) Sociale psychologie: definitie en verwante disciplines
1. Definitie
= de wetenschappelijke studie naar de wijze waarop gedachten, gevoelens, motivaties
en gedragingen van mensen beïnvloed worden door de aanwezigheid van anderen en
hoe wij zelf een invloed uitoefenen op hoe andere personen denken, voelen en zich
gedragen
Eerste element → wetenschappelijke studie
Wetenschappelijke studie = systematisch onderzoeken/ observeren/ registreren
Doel? Pakketjes kennis creëren
Zie hoofdstuk onderzoeksmethoden
Is wetenschappelijke kennis dan de beste kennis?
Niet per sé, gewoon belangrijke vorm van kennis
Tweede element → gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen
Sociale psychologie richt zich op de manier waarop het individu de sociale wereld
waarneemt, begrijpt en interpreteert
Gedrag wordt bepaald door cognitieve, affectieve en motivationele processen
Derde element → anderen (benadrukt de sociale aard)
Anderen hebben impact op ons en wij ook omgekeerd (gaat beide relaties uit)
Voorbeeld: vooroordelen (= negatieve gevoelens tegenover andere personen gebaseerd op
hun lidmaatschap van bepaalde sociale groep)
2. De kracht van sociale situatie
Issue: Biden mag niet deelnemen aan presidentsverkiezingen omdat hij te oud zou zijn
Zelfde gezien bij Raegan
Debat Raegan – Mondale was aanleiding voor studie bij psychologen
Zijn we zeker dat Raegan de verkiezingen gewonnen heeft door zijn geestesheid?
Er is een controleconditie
1
,Stel u voor de prof toont gewoon het filmpje en vraagt wat we vinden van prestatie Raegan? =
controleconditie
Eerste keer hebben ze oneliners en reactie er niet uitgehaald (filmpje zoals het was) → krijgt redelijk
goede score (60%)
Tweede keer hebben ze de oneliners eruit gehaald → Raegan heeft de verkiezingen dus niet
gewonnen omwille van zijn oneliners (blijft hangen rond 60%)
Derde keer hebben ze de reactie van het publiek er uitgehaald → serieuze knik in de beoordeling van
de prestatie van Raegan (slechts 40%)
Gevolg: publiek heeft Raegan doen winnen
Obama versus Romney
Het publiek werd gezegd om niet te reageren
Reden: publiek beïnvloedt de kijker thuis
De sociale situatie heeft een kracht en beïnvloed ons
Studie van Theodor Newcomb: leidt de participatie aan het hoger onderwijs tot studenten die steeds
progressiever worden?
In ons leven zijn er vele bronnen van sociale invloed
Onderzoek Bennington College Study
Onderzoek gedaan in meisjescollege en er waaide daar nogal een progressieve wind, de meisjes zelf
waren eerder conservatief
De dames werden 50 jaar later nog eens opgezocht en men concludeerde dat ze progressiever waren
De effecten van de opleiding bestonden nog steeds
3. Sociale Psychologie en verwante psychologie
Sociologie = studie van groepsfactoren
Gelijkenis: interesse voor maatschappelijke onderwerpen zoals geweld, vooroordelen
Verschil: sociale psychologie is gericht op het individu en niet op de groep in zijn geheel zoals
sociologie
+ sociale psychologie maakt meer gebruik van experimenten om gedrag te onderzoeken
Persoonlijkheidspsychologie = constantheden over de verschillende contexten
Gelijkenis: stellen modellen voor die op basis van gedachten, affect en motivaties gedrag voorspellen
Sociale psychologie = verschillen tussen contexten
Stel je vindt iemand vijandig
Vijandigheid is persoonlijkheidstrek en je leidt die af uit situatie 1, 2, 3, ….
In plaats van verschillen in contexten kijk je naar stabiliteit in situaties
Stroming = interactionisme
Legt de nadruk op het feit dat er een dynamische wisselwerking is tussen individuele verschillen
afhankelijk van de situatie
Onderscheid tussen zwakke situaties die het gedrag slechts matig beïnvloeden en sterke situaties die
sterke invloed hebben op gedrag
Verschil tussen groep X en groep Y → domein van sociologie
Verschil tussen personen 1, 2,3,4 → domein van persoonlijkheidspsychologie
Verschil tussen condities → sociale psychologie
2
, SITUATIE 1: EFFECT VAN GROEP
Bijvoorbeeld: persoon 1 van groep jongens
produceert 3 lawaai in verschillende condities
Vrouwen daarentegen hebben lawaainiveau van 9
Vanuit sociale psychologie: jongens zijn stil en
meisjes zijn luider
SITUATIE 2: EFFECT VAN CONDITIE
Vanuit sociale psychologie zie je dat de
verschillende contexten zorgen voor
verschillende gedragingen (lawaainiveau)
Geen verschil tussen jongen/ meisje maar wel
context
SITUATIE 3: EFFECT VAN PERSOONLIJKHEID
Hangt af van de persoon en niet in welke context
die zich bevindt
SITUATIE 4: DE REALITEIT
In een echte wereld is het niet zo eenvoudig
3
Alain Van Hiel
Gitte Dekens
,SOCIALE PSYCHOLOGIE
Examen
Namen niet vanbuiten kennen behalve tabel op p 16 (founding fathers)
Namen bij onderzoeken passief kennen, prof zal die geven op examen
Jaartallen moeten ook niet gekend zijn
Meerkeuzevragen
Experimentvragen zijn belangrijk, koppelen aan de theorie
Er komen ook vragen over definities → verschillende definities en dan de juiste kunnen herkennen
Hoofdstuk 1: inleiding
1) De mens is een sociaal dier
Komt van eerste boek sociale psychologie = ‘social animal’ → Aristoteles
Iemand die heel de tijd bezig is met het analyseren van sociaal gedrag
We zijn verzot op nadenken over anderen
Zeer veel voorbeelden uit de actua: parfums Valentijn, vrouw Kanye West komt naakt op tv,
Demi Vollering ziet Lotte Kopecky als kanshebber tour
2) Sociale psychologie: definitie en verwante disciplines
1. Definitie
= de wetenschappelijke studie naar de wijze waarop gedachten, gevoelens, motivaties
en gedragingen van mensen beïnvloed worden door de aanwezigheid van anderen en
hoe wij zelf een invloed uitoefenen op hoe andere personen denken, voelen en zich
gedragen
Eerste element → wetenschappelijke studie
Wetenschappelijke studie = systematisch onderzoeken/ observeren/ registreren
Doel? Pakketjes kennis creëren
Zie hoofdstuk onderzoeksmethoden
Is wetenschappelijke kennis dan de beste kennis?
Niet per sé, gewoon belangrijke vorm van kennis
Tweede element → gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen
Sociale psychologie richt zich op de manier waarop het individu de sociale wereld
waarneemt, begrijpt en interpreteert
Gedrag wordt bepaald door cognitieve, affectieve en motivationele processen
Derde element → anderen (benadrukt de sociale aard)
Anderen hebben impact op ons en wij ook omgekeerd (gaat beide relaties uit)
Voorbeeld: vooroordelen (= negatieve gevoelens tegenover andere personen gebaseerd op
hun lidmaatschap van bepaalde sociale groep)
2. De kracht van sociale situatie
Issue: Biden mag niet deelnemen aan presidentsverkiezingen omdat hij te oud zou zijn
Zelfde gezien bij Raegan
Debat Raegan – Mondale was aanleiding voor studie bij psychologen
Zijn we zeker dat Raegan de verkiezingen gewonnen heeft door zijn geestesheid?
Er is een controleconditie
1
,Stel u voor de prof toont gewoon het filmpje en vraagt wat we vinden van prestatie Raegan? =
controleconditie
Eerste keer hebben ze oneliners en reactie er niet uitgehaald (filmpje zoals het was) → krijgt redelijk
goede score (60%)
Tweede keer hebben ze de oneliners eruit gehaald → Raegan heeft de verkiezingen dus niet
gewonnen omwille van zijn oneliners (blijft hangen rond 60%)
Derde keer hebben ze de reactie van het publiek er uitgehaald → serieuze knik in de beoordeling van
de prestatie van Raegan (slechts 40%)
Gevolg: publiek heeft Raegan doen winnen
Obama versus Romney
Het publiek werd gezegd om niet te reageren
Reden: publiek beïnvloedt de kijker thuis
De sociale situatie heeft een kracht en beïnvloed ons
Studie van Theodor Newcomb: leidt de participatie aan het hoger onderwijs tot studenten die steeds
progressiever worden?
In ons leven zijn er vele bronnen van sociale invloed
Onderzoek Bennington College Study
Onderzoek gedaan in meisjescollege en er waaide daar nogal een progressieve wind, de meisjes zelf
waren eerder conservatief
De dames werden 50 jaar later nog eens opgezocht en men concludeerde dat ze progressiever waren
De effecten van de opleiding bestonden nog steeds
3. Sociale Psychologie en verwante psychologie
Sociologie = studie van groepsfactoren
Gelijkenis: interesse voor maatschappelijke onderwerpen zoals geweld, vooroordelen
Verschil: sociale psychologie is gericht op het individu en niet op de groep in zijn geheel zoals
sociologie
+ sociale psychologie maakt meer gebruik van experimenten om gedrag te onderzoeken
Persoonlijkheidspsychologie = constantheden over de verschillende contexten
Gelijkenis: stellen modellen voor die op basis van gedachten, affect en motivaties gedrag voorspellen
Sociale psychologie = verschillen tussen contexten
Stel je vindt iemand vijandig
Vijandigheid is persoonlijkheidstrek en je leidt die af uit situatie 1, 2, 3, ….
In plaats van verschillen in contexten kijk je naar stabiliteit in situaties
Stroming = interactionisme
Legt de nadruk op het feit dat er een dynamische wisselwerking is tussen individuele verschillen
afhankelijk van de situatie
Onderscheid tussen zwakke situaties die het gedrag slechts matig beïnvloeden en sterke situaties die
sterke invloed hebben op gedrag
Verschil tussen groep X en groep Y → domein van sociologie
Verschil tussen personen 1, 2,3,4 → domein van persoonlijkheidspsychologie
Verschil tussen condities → sociale psychologie
2
, SITUATIE 1: EFFECT VAN GROEP
Bijvoorbeeld: persoon 1 van groep jongens
produceert 3 lawaai in verschillende condities
Vrouwen daarentegen hebben lawaainiveau van 9
Vanuit sociale psychologie: jongens zijn stil en
meisjes zijn luider
SITUATIE 2: EFFECT VAN CONDITIE
Vanuit sociale psychologie zie je dat de
verschillende contexten zorgen voor
verschillende gedragingen (lawaainiveau)
Geen verschil tussen jongen/ meisje maar wel
context
SITUATIE 3: EFFECT VAN PERSOONLIJKHEID
Hangt af van de persoon en niet in welke context
die zich bevindt
SITUATIE 4: DE REALITEIT
In een echte wereld is het niet zo eenvoudig
3
