HISTORISCHE CRIMINOLOGIE
Waarom/hoe het verleden bestuderen?
- Er bestaat niet 1 specifieke definitie van geschiedenis, de verhalen over vroegere gebeurtenissen
overlappen elkaar → die verhalen verschillen doordat er een andere klemtoon wordt gelegd bijv:
o Gender (vrouwen in de geschiedenis worden veel minder van belang gesteld)
o Economie
o Religie
o Etc.
= we kunnen speken van geschiedenissen (meerdere), er is geen een enkel antwoordt waarover
geschiedenis over draait → geschiedenis is een punt van discussie door verschillende versies &
perspectieven.
Geschiedenis is het opzoek gaan naar hoe ons; denken, literatuur, maatschappij er vroeger uitzag.
- Geschiedenis verwijst enerzijds naar het verleden maar anderzijds ook naar de praktijk
(geschiedschrijving) → maar er is een fundamenteel verschil tussen beiden
• Verleden: gebeurtenissen die voorbij zijn
• Geschiedschrijving: constructie van taal en tekst over het verleden
= Elk historisch werk is maar 1 bepaalde kijk of verhaal. historici kunnen het verleden niet zomaar
terug halen of aanpassen
Doordat er verschillende versies van de geschiedenis zijn kunnen we daar een onderscheid tussen
maken, → dominantere versies zijn dan ook de meest bekendere versies maar worden de laatste tijd
bekritiseerd door de gevestigde geschiedenis (blm --- rijkdom van de witten wordt naar voor gezet)
BELANG VAN DE STUDIE VAN HET VERLEDEN ?
- Je moet je kritisch kunnen opstellen tegen bepaalde claims over het verleden = claims kunnen
misbruikt of gemanipuleerd worden (bv. nazisme, propaganda Rusland)
→ Verleden is er en je kan er niet omheen, in eerste plaats hebben we het persoonlijk verleden (iedereen
heeft een rugzak) = persoonlijk verleden vormt ons tot wie we nu zijn
! maar iedereen heeft een verleden, wat onderscheid het mensen
= vermogen om te reflecteren over algemene weg en kijken naar de toekomst, in het nu zijn we altijd bezig
met de toekomst, menselijke bewustzijn draait altijd om tijd. → menselijk bewustzijn is fundamenteel
tijdelijk
WAT IS HET NUT VAN GESCHIEDSCHRIJVING?
1. Geen nut: dit is de productie van historici die het verleden bestuderen omwille van zichzelf.
Bestuderen het verleden om kennis op te nemen = het is geen politieke wetenschap het moet dus niets
verklaren (wel zorgen dat we de mensheid beter begrijpen)
Dit zorgt voor het postmodernisme = alle mogelijke verhalen over het verleden zijn er om mensen
te entertainen en/of te inspireren (vb. kunst omwille van kust)
→’anything goes’
1
,!maar postmodernisten gaan hier te ver in door, ze doen alsof alles gelijk is en dat is niet zo = machtigere
verhalen hebben meer invloed + veel verhalen worden misbruikt.
Er kunnen dan ook pas meerdere verhalen en afwijkende meningen aan bod komen in
democratischere samenlevingen
= autoritaire leiders passen het verhaal aan en zorgen dat er maar één dominant verhaal is.
- Bepaalde volkeren proberen zicht de geschiedenis eigen te maken uit ideologische motieven (bv.
Palestina x Israël) →zorgt voor bepaalde negatieve effecten zoals racisme of oorlog
2. Heeft wel een nut
a. Beschrijven:
▪ Door waarheidsgetrouw verleden te reconstrueren kan dit ertoe leiden dat
bepaalde belangrijke info niet vergeten worden (bv. slavernij & racisme) en
komen er steeds meer zaken aan het licht (België x Congo)
▪ Geschiedenis kan ervoor zorgen dat we lessen trekken uit zaken die in het
verleden fout zijn gegaan, sommige historici zeggen dat we er geen lessen uit
trekken ‘het enige wat we leren uit de geschiedenis is wat we er niet uit leren’
▪ Zorgen dat er geen eenzijdige versie van het verleden wordt gerepresenteerd
(complexiteit doorpikken)
b. Verklaren: via het verleden het heden beter kunnen begrijpen; je kan die geschiedenis
gebruiken om heden te verklaren, met concrete cases
→ bv politie geweld: achterom kijken naar het verleden omdat daar veel info van inzit,
waar zit de verandering en waar is er continuïteit = vaak en- en/ niet of- of.
Geschiedschrijving kent ook een aantal beperkingen;
❖ Historici zijn niet vrij van common sense en stereotypen, ze hebben allen ook een rugzak wat hun
kijk op het verleden kan beïnvloeden
❖ Historici kunnen geen pasklare antwoorden bieden op vraagstukken.
❖ Historici kunnen de toekomst niet voorspellen, ze kunnen wel bepaalde mogelijke situaties
bedenken en hiermee een ruwe inschatting maken.
❖ Opletten voor determinisme (opvatting van verdere verloop al vaststaat en er geen mogelijkheid is
tot verandering)
INTERPRETATIE VAN FEITEN (BEKIJKE N MET SYLLABUS PG14)
Er bestaat een moeilijke relatie tussen
feit en interpretatie. De feiten uit het
verleden worden vaak verkeerd
geïnterpreteerd door de historici.
1. De eerste interpretatie ‘fout’
gebeurd tijdens te
gebeurtenis, 2 ooggetuigen
kunnen een andere
interpretatie hebben over de zelfde gebeurtenis, → gaan er dan een bron van maken die ook
verschillend kan zijn (van de huidige situatie). Maar wat is dan de juiste bron en welke bron zit het
dichtste bij het feit.
2. Een historicus gaat aan de slag met de bron en gaat ook hier een eigen interpretatie geven aan
wat er in de bron staat (paleografie) veel bronnen zijn dan ook niet volledige en geven ons een
pragmatisch beeld
2
, 3. Nadat de historicus de bron heeft verwerkt gaat hij aan de slag mijn zijn werkstuk → hier is er
weer een andere interpretatie, de historicus gaat een constructie geven gebaseerd op bepaalde
interesses en interpretaties.
= is dan wat we lezen in werken van historici een replica van een gebeurtenis in het verleden? in welke
maten klopt die gebeurtenis en dat verhaal?
Belang van het kritisch evalueren van bronnen, veel bronnen kunnen leiden tot fake news
FAKE NEWS / BRONNENMANIPULATIE
Fake News is van allen tijden en kan gaan van kwaad opzet tot slordigheid (beschadigde bronnen), bijv;
dagboek van Hitler wat veel historici op een verkeerd spoor leidde = fake news
→ te herkennen aan materiaal, taalgebruik, technische kenmerken…)
voorbeeld uit historische gebeurtenis
= was een zeer belangrijk moment voor de Amerikanen
(overwinning tegen de Duitsers)
!maar die foto is in scene gezet, er werd wel degelijk een vlag
gehesen om de overwinning te vieren maar deze bleek te klein te
zijn dus hebben ze een groetere vlag gezocht en de foto
nagemaakt.
Conclusie: belang van het kruisen van verschillende info bronnen,
en meer nog van het kruisen van onafhankelijke bronnen.
→ bijv: Rusland VS Oekraïne verschillende bronnen vergelijken,
Kritische juxtapositie van bronnen:
Het kruisen van verschillende informatiebronnen, nog beter: ONAFHANKELIJKE bronnen: voor informatie
over Lenin gebruik je bv. best niet alleen Russische bronnen, maar ook andere
➔ Maar er zijn ook valkuilen: allerlei bronnen kunnen in eenzelfde richting liegen (bv. Watergate
scandal: er was unanimiteit tussen alle bronnen die dezelfde leugen vertelden)
➔ Wie heeft er gelijk?
Redeneringen opbouwen:
Falsificatietechniek van Popper: vertrekken van een hypothese/verklaring als iets dat bewezen is zoalg ze
niet wordt tegengesproken/ontkracht.
ONTMOETING TUSSEN CRIMINOLOGEN EN HISTORICI
CRIMINOLOGIE EN GESCHIEDENIS
Er is steeds meer uitwerking en samenwerking tussen criminologen en historici (vooral de laatste 20 jaar)
→ echte interdisciplinaire benadering zeer moeilijk en niet van zelf spekend
3
, = moeilijk om van ‘ontmoeting naar huwelijk te gaan’ → beide hebben eigen karakter, disciplines en
persoonlijkheid en vinden andere zaken belangrijk
- Paul knepper: ‘’meest interessante criminologie is die waar criminologie en geschiedenis zich
verbinden’’ → historische criminologie is nu een subdicipline waarbij die ontmoeting vaker
gebeurd op Europese conferenties
▪ Criminal justice network: extra specialisatie bij de geschiedkundige
▪ Historical crimiology network: extra specialisatie bij de criminologen
+ het vak historische criminologie wat steeds meer gegeven wordt in universiteiten.
→ toch blijft het interdisciplinair werk beperkt door verschillende persoonlijkheden en interesses
1. Criminologen moeten problemen oplossen en probeer crimineel gedrag te voorkomen = focus
licht op nu en de toekomst en niet het verleden (preventie werk) onderzoek nodig wat bruikbaar is
voor vandaag en de toekomst → historici zijn er niet allemaal ervan overtuigd dat hun vak nuttig
is of zelf aan beleidssamenwerkingen kan doen
2. historici moeten het doen met fragmenten uit het verleden (puzzelen bronnen) → historici zijn
gericht om zoveel mogelijk empirische werkelijk te construeren dus je kan ze niet makkelijk tot
een meer meta regressie aanpak = blijven zitten op die bronnen en de complexe realiteit →
criminologen: vertrekken vanuit theorieën en die gaan toetsen (vertrek van empirische Data en
dan confronteren die data)
3. historici hebben een passie voor detail → criminologen zijn tegen hol empirisme (empirie
zonder theoretisch of conceptueel kader.
= heeft tot 2023 geduurd voor dat er een boek is gekomen historische criminologie en het verbinden van
de disciplines.
Criminologen zijn ‘futuristen’ en meestal gericht op de toekomst (aansturen/evalueren van hedendaagse
kwesties
- ‘adam crawford’ : er is een sloppy theoretische veronderstelling dat we altijd in nieuwe tijden
leven met nieuwe concepten en er is een breuk moment met het verleden → vormen van
continuïteit worden vergeten = uitspraak klopt ook volgens ‘paul rock’ (onderzoek naar praktijken
van literatuursverwijzingen)
➔ Criminologen negeren
systematisch alle studies
ouder dan 15 jaar in hun
onderzoek. (ontstaan j-
curve) = wetenschap gooien
deel opgebouwde
criminologische kennis weg
omdat ze 'verouderd' zijn.
➔ Het verdwijnen van
bepaalde werken + verschuiving van de aandachtspunten is er door de sterke focus op het
‘nieuwe’ = leidt tot chronocentrisme
➔ Er gaat veel kennis verloren maar die nieuwe concepten zeggen het zelfde als de oudere
werken (oude wijn in nieuwe vaten ) + alles wat vroeger bestond wordt nu als minder waardig
gezien (modernisering), wat in het verleden lag kan niet meer relevant zijn.
4
Waarom/hoe het verleden bestuderen?
- Er bestaat niet 1 specifieke definitie van geschiedenis, de verhalen over vroegere gebeurtenissen
overlappen elkaar → die verhalen verschillen doordat er een andere klemtoon wordt gelegd bijv:
o Gender (vrouwen in de geschiedenis worden veel minder van belang gesteld)
o Economie
o Religie
o Etc.
= we kunnen speken van geschiedenissen (meerdere), er is geen een enkel antwoordt waarover
geschiedenis over draait → geschiedenis is een punt van discussie door verschillende versies &
perspectieven.
Geschiedenis is het opzoek gaan naar hoe ons; denken, literatuur, maatschappij er vroeger uitzag.
- Geschiedenis verwijst enerzijds naar het verleden maar anderzijds ook naar de praktijk
(geschiedschrijving) → maar er is een fundamenteel verschil tussen beiden
• Verleden: gebeurtenissen die voorbij zijn
• Geschiedschrijving: constructie van taal en tekst over het verleden
= Elk historisch werk is maar 1 bepaalde kijk of verhaal. historici kunnen het verleden niet zomaar
terug halen of aanpassen
Doordat er verschillende versies van de geschiedenis zijn kunnen we daar een onderscheid tussen
maken, → dominantere versies zijn dan ook de meest bekendere versies maar worden de laatste tijd
bekritiseerd door de gevestigde geschiedenis (blm --- rijkdom van de witten wordt naar voor gezet)
BELANG VAN DE STUDIE VAN HET VERLEDEN ?
- Je moet je kritisch kunnen opstellen tegen bepaalde claims over het verleden = claims kunnen
misbruikt of gemanipuleerd worden (bv. nazisme, propaganda Rusland)
→ Verleden is er en je kan er niet omheen, in eerste plaats hebben we het persoonlijk verleden (iedereen
heeft een rugzak) = persoonlijk verleden vormt ons tot wie we nu zijn
! maar iedereen heeft een verleden, wat onderscheid het mensen
= vermogen om te reflecteren over algemene weg en kijken naar de toekomst, in het nu zijn we altijd bezig
met de toekomst, menselijke bewustzijn draait altijd om tijd. → menselijk bewustzijn is fundamenteel
tijdelijk
WAT IS HET NUT VAN GESCHIEDSCHRIJVING?
1. Geen nut: dit is de productie van historici die het verleden bestuderen omwille van zichzelf.
Bestuderen het verleden om kennis op te nemen = het is geen politieke wetenschap het moet dus niets
verklaren (wel zorgen dat we de mensheid beter begrijpen)
Dit zorgt voor het postmodernisme = alle mogelijke verhalen over het verleden zijn er om mensen
te entertainen en/of te inspireren (vb. kunst omwille van kust)
→’anything goes’
1
,!maar postmodernisten gaan hier te ver in door, ze doen alsof alles gelijk is en dat is niet zo = machtigere
verhalen hebben meer invloed + veel verhalen worden misbruikt.
Er kunnen dan ook pas meerdere verhalen en afwijkende meningen aan bod komen in
democratischere samenlevingen
= autoritaire leiders passen het verhaal aan en zorgen dat er maar één dominant verhaal is.
- Bepaalde volkeren proberen zicht de geschiedenis eigen te maken uit ideologische motieven (bv.
Palestina x Israël) →zorgt voor bepaalde negatieve effecten zoals racisme of oorlog
2. Heeft wel een nut
a. Beschrijven:
▪ Door waarheidsgetrouw verleden te reconstrueren kan dit ertoe leiden dat
bepaalde belangrijke info niet vergeten worden (bv. slavernij & racisme) en
komen er steeds meer zaken aan het licht (België x Congo)
▪ Geschiedenis kan ervoor zorgen dat we lessen trekken uit zaken die in het
verleden fout zijn gegaan, sommige historici zeggen dat we er geen lessen uit
trekken ‘het enige wat we leren uit de geschiedenis is wat we er niet uit leren’
▪ Zorgen dat er geen eenzijdige versie van het verleden wordt gerepresenteerd
(complexiteit doorpikken)
b. Verklaren: via het verleden het heden beter kunnen begrijpen; je kan die geschiedenis
gebruiken om heden te verklaren, met concrete cases
→ bv politie geweld: achterom kijken naar het verleden omdat daar veel info van inzit,
waar zit de verandering en waar is er continuïteit = vaak en- en/ niet of- of.
Geschiedschrijving kent ook een aantal beperkingen;
❖ Historici zijn niet vrij van common sense en stereotypen, ze hebben allen ook een rugzak wat hun
kijk op het verleden kan beïnvloeden
❖ Historici kunnen geen pasklare antwoorden bieden op vraagstukken.
❖ Historici kunnen de toekomst niet voorspellen, ze kunnen wel bepaalde mogelijke situaties
bedenken en hiermee een ruwe inschatting maken.
❖ Opletten voor determinisme (opvatting van verdere verloop al vaststaat en er geen mogelijkheid is
tot verandering)
INTERPRETATIE VAN FEITEN (BEKIJKE N MET SYLLABUS PG14)
Er bestaat een moeilijke relatie tussen
feit en interpretatie. De feiten uit het
verleden worden vaak verkeerd
geïnterpreteerd door de historici.
1. De eerste interpretatie ‘fout’
gebeurd tijdens te
gebeurtenis, 2 ooggetuigen
kunnen een andere
interpretatie hebben over de zelfde gebeurtenis, → gaan er dan een bron van maken die ook
verschillend kan zijn (van de huidige situatie). Maar wat is dan de juiste bron en welke bron zit het
dichtste bij het feit.
2. Een historicus gaat aan de slag met de bron en gaat ook hier een eigen interpretatie geven aan
wat er in de bron staat (paleografie) veel bronnen zijn dan ook niet volledige en geven ons een
pragmatisch beeld
2
, 3. Nadat de historicus de bron heeft verwerkt gaat hij aan de slag mijn zijn werkstuk → hier is er
weer een andere interpretatie, de historicus gaat een constructie geven gebaseerd op bepaalde
interesses en interpretaties.
= is dan wat we lezen in werken van historici een replica van een gebeurtenis in het verleden? in welke
maten klopt die gebeurtenis en dat verhaal?
Belang van het kritisch evalueren van bronnen, veel bronnen kunnen leiden tot fake news
FAKE NEWS / BRONNENMANIPULATIE
Fake News is van allen tijden en kan gaan van kwaad opzet tot slordigheid (beschadigde bronnen), bijv;
dagboek van Hitler wat veel historici op een verkeerd spoor leidde = fake news
→ te herkennen aan materiaal, taalgebruik, technische kenmerken…)
voorbeeld uit historische gebeurtenis
= was een zeer belangrijk moment voor de Amerikanen
(overwinning tegen de Duitsers)
!maar die foto is in scene gezet, er werd wel degelijk een vlag
gehesen om de overwinning te vieren maar deze bleek te klein te
zijn dus hebben ze een groetere vlag gezocht en de foto
nagemaakt.
Conclusie: belang van het kruisen van verschillende info bronnen,
en meer nog van het kruisen van onafhankelijke bronnen.
→ bijv: Rusland VS Oekraïne verschillende bronnen vergelijken,
Kritische juxtapositie van bronnen:
Het kruisen van verschillende informatiebronnen, nog beter: ONAFHANKELIJKE bronnen: voor informatie
over Lenin gebruik je bv. best niet alleen Russische bronnen, maar ook andere
➔ Maar er zijn ook valkuilen: allerlei bronnen kunnen in eenzelfde richting liegen (bv. Watergate
scandal: er was unanimiteit tussen alle bronnen die dezelfde leugen vertelden)
➔ Wie heeft er gelijk?
Redeneringen opbouwen:
Falsificatietechniek van Popper: vertrekken van een hypothese/verklaring als iets dat bewezen is zoalg ze
niet wordt tegengesproken/ontkracht.
ONTMOETING TUSSEN CRIMINOLOGEN EN HISTORICI
CRIMINOLOGIE EN GESCHIEDENIS
Er is steeds meer uitwerking en samenwerking tussen criminologen en historici (vooral de laatste 20 jaar)
→ echte interdisciplinaire benadering zeer moeilijk en niet van zelf spekend
3
, = moeilijk om van ‘ontmoeting naar huwelijk te gaan’ → beide hebben eigen karakter, disciplines en
persoonlijkheid en vinden andere zaken belangrijk
- Paul knepper: ‘’meest interessante criminologie is die waar criminologie en geschiedenis zich
verbinden’’ → historische criminologie is nu een subdicipline waarbij die ontmoeting vaker
gebeurd op Europese conferenties
▪ Criminal justice network: extra specialisatie bij de geschiedkundige
▪ Historical crimiology network: extra specialisatie bij de criminologen
+ het vak historische criminologie wat steeds meer gegeven wordt in universiteiten.
→ toch blijft het interdisciplinair werk beperkt door verschillende persoonlijkheden en interesses
1. Criminologen moeten problemen oplossen en probeer crimineel gedrag te voorkomen = focus
licht op nu en de toekomst en niet het verleden (preventie werk) onderzoek nodig wat bruikbaar is
voor vandaag en de toekomst → historici zijn er niet allemaal ervan overtuigd dat hun vak nuttig
is of zelf aan beleidssamenwerkingen kan doen
2. historici moeten het doen met fragmenten uit het verleden (puzzelen bronnen) → historici zijn
gericht om zoveel mogelijk empirische werkelijk te construeren dus je kan ze niet makkelijk tot
een meer meta regressie aanpak = blijven zitten op die bronnen en de complexe realiteit →
criminologen: vertrekken vanuit theorieën en die gaan toetsen (vertrek van empirische Data en
dan confronteren die data)
3. historici hebben een passie voor detail → criminologen zijn tegen hol empirisme (empirie
zonder theoretisch of conceptueel kader.
= heeft tot 2023 geduurd voor dat er een boek is gekomen historische criminologie en het verbinden van
de disciplines.
Criminologen zijn ‘futuristen’ en meestal gericht op de toekomst (aansturen/evalueren van hedendaagse
kwesties
- ‘adam crawford’ : er is een sloppy theoretische veronderstelling dat we altijd in nieuwe tijden
leven met nieuwe concepten en er is een breuk moment met het verleden → vormen van
continuïteit worden vergeten = uitspraak klopt ook volgens ‘paul rock’ (onderzoek naar praktijken
van literatuursverwijzingen)
➔ Criminologen negeren
systematisch alle studies
ouder dan 15 jaar in hun
onderzoek. (ontstaan j-
curve) = wetenschap gooien
deel opgebouwde
criminologische kennis weg
omdat ze 'verouderd' zijn.
➔ Het verdwijnen van
bepaalde werken + verschuiving van de aandachtspunten is er door de sterke focus op het
‘nieuwe’ = leidt tot chronocentrisme
➔ Er gaat veel kennis verloren maar die nieuwe concepten zeggen het zelfde als de oudere
werken (oude wijn in nieuwe vaten ) + alles wat vroeger bestond wordt nu als minder waardig
gezien (modernisering), wat in het verleden lag kan niet meer relevant zijn.
4
