Strafprocesrecht
2024-2025
,Inhoudsopgave
INLEIDING. ALGEMENE BEGINSELEN STRAFPROCESRECHT................................................................6
HOOFDSTUK 1. DEFINITIE................................................................................................................6
1. BEGRIP................................................................................................................................................6
2. ONDERSCHEID TUSSEN MATERIEEL EN FORMEEL STRAFRECHT.........................................................6
3. DOELSTELLINGEN VAN HET STRAFPROCES.........................................................................................7
HOOFDSTUK 2. ACCUSATOIR V. INQUISITOIR...................................................................................7
1. PRINCIPE.............................................................................................................................................7
2. PRAKTIJK: COMMON LAW LANDEN V. CONTINENTALE LANDEN........................................................8
HOOFDSTUK 3. VERLOOP VAN HET STRAFPROCES...........................................................................8
1. VOORONDERZOEK..............................................................................................................................8
2. ONDERZOEK TEN GRONDE...............................................................................................................11
HOOFDSTUK 4. ACTOREN IN HET STRAFPROCES.............................................................................13
1. DE VERDACHTE.................................................................................................................................13
2. HET SLACHTOFFER............................................................................................................................14
3. DE BURGERLIJK AANSPRAKELIJKE PARTIJ..........................................................................................15
4. DE (VRIJWILLIG OF GEDWONGEN) TUSSENKOMENDE PARTIJ..........................................................15
5. DE POLITIE........................................................................................................................................16
6. HET OPENBAAR MINISTERIE.............................................................................................................18
7. DE ONDERZOEKSRECHTER................................................................................................................21
8. DE ONDERZOEKSGERECHTEN...........................................................................................................21
9. DE VONNISGERECHTEN....................................................................................................................23
10. JUSTITIEASSISTENTEN EN JUTITIEHUIZEN.......................................................................................26
HOOFDSTUK 5. BELEIDSORGANEN IN HET STRAFPROCESRECHT.....................................................26
1. DE MINISTER VAN JUSTITIE...............................................................................................................26
2. HET COLLEGE VAN PROCUREURS-GENERAAL...................................................................................26
3. DE PROCUREUR DES KONINGS.........................................................................................................26
4. RAAD VAN PDK’S / RAAD VAN ARBEIDSAUDITEURS.........................................................................26
DEEL I. DE RECHTEN VAN DE VERDEDIGING IN STRAFZAKEN...........................................................27
HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEGRIPPEN..........................................................................................27
1. BEGRIP EN OORSPRONG...................................................................................................................27
2. TOEPASSINGSGEBIED RECHTEN VAN DE VERDEDIGING IN STRAFZAKEN.........................................27
HOOFDSTUK 2. OVERZICHT............................................................................................................28
1. RECHT OP TOEGANG TOT DE RECHTER.............................................................................................28
2. RECHT OP EEN EERLIJK PROCES........................................................................................................29
3. RECHT OP EEN OPENBAAR PROCES..................................................................................................29
4. BEHANDELING ZAAK BINNEN EEN REDELIJKE TERMIJN....................................................................30
5. RECHT NIET GEDWONGEN TE WORDEN TEGEN ZICHZELF TE GETUIGEN.........................................31
6. VERMOEDEN VAN ONSCHULD – ART. 6.2 EVRM..............................................................................32
7. RECHT VAN VERDEDIDING – ART. 6.3 EVRM....................................................................................32
HOOFDSTUK 3. WETTELIJKE WAARBORGEN BIJ BEPERKIGNEN VAN BEPAALDE GRONDRECHTEN...34
1. RECHT OP PERSOONLIJKE VRIJHEID (ART. 5 EVRM)..........................................................................34
Strafprocesrecht |2
,2. RECHT OP DE EERBIEDIGING VAN DE PRIVATE LEVENSSFEER (ART. 8 EVRM)...................................34
DEEL II. DE VORDERINGEN DIE UIT HET MISDRIJF VOORTVLOEIEN..................................................35
HOOFDSTUK 1. DE STRAFVORDERING............................................................................................35
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................35
2. PERSONEN DIE DE STRAFVORDERING UITOEFENEN.........................................................................35
3. WIJZE WAAROP DE STRAFVORDERING WORDT UITGEOEFEND........................................................36
4. PERSONEN TEGEN WIE DE STRAFVORDERING WORDT UITGEOEFEND........................................42
A. PRINCIPE...........................................................................................................................................42
B. IMMUNITEITEN.................................................................................................................................42
C. BIJZONDERE REGELS VOOR BEPAALDE CATEGORIEËN PERSONEN...................................................43
5. PREJUDICIËLE VRAGEN EN GESCHILLEN......................................................................................43
A. PREJUDICIËLE VRAGEN.....................................................................................................................43
B. PREJUDICIËLE GESCHILLEN...............................................................................................................43
6. VERVAL VAN DE STRAFVORDERING...........................................................................................44
A. DE OPHEFFING OF VERNIETIGING VAN DE STRAFWET.....................................................................44
B. AMNESTIE.........................................................................................................................................44
C. DE KLACHTAFSTAND BIJ KLACHTMISDRIJVEN...................................................................................44
D. DE DOOD VAN DE VERDACHTE.........................................................................................................44
E. DE VERJARING VAN DE STRAFVORDERING.......................................................................................44
F. HET RECHTELIJK GEWIJSDE…............................................................................................................46
G. DE ‘BUITENGERECHTELIJKE’ AFHANDELING.....................................................................................47
HOOFDSTUK 2. DE BURGERLIJKE VORDERING................................................................................47
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................47
2. PERSONEN DIE DE BURGERLIJKE VORDERING UITOEFENEN.............................................................48
3. PERSONEN TEGEN WIE DE BURGERLIJKE WORDERING WORDT UITGEOEFEND...............................48
4. GEVALLEN WAARIN GEEN BURGERLIJKE PARTIJSTELLING MOGELIJK IS...........................................49
5. VOORWERP VAN DE BURGERLIJKE VORDERING...............................................................................49
6. WIJZE WAAROP DE BURGERLIJKE VORDERING WORDT UITGEOEFEND...........................................49
7. VERVAL VAN DE BURGERLIJKE VORDERING......................................................................................50
8. GEZAG VAN HET STRAFRECHTELIJK GEWIJSDE T.A.V. HET BURGERLIJK GEWIJSDE..........................51
9. HULP SLACHTOFFERS OPZETTELIJKE GEWELDDADEN.......................................................................51
DEEL III. HET VOORONDERZOEK IN STRAFZAKEN.............................................................................52
HOOFDSTUK 1. WIJZE WAAROP HET ONDERZOEK GEVOERD WORDT.............................................52
1. WIJZE WAAROP MISDRIJVEN TER KENNIS KOMEN VAN DE OVERHEID............................................52
3. WIJZE WAAROP MISDRIJVEN WORDEN OPGESPOORD EN VASTGESTELD........................................53
HOOFDSTUK 2. PERSONEN BELAST MET DE OPSPORING EN VASTSTELLING VAN MISDRIJVEN........55
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................55
2. DE LEIDINGGEVENDE MAGISTRATEN................................................................................................55
3. DE POLITIEDIENSTEN........................................................................................................................56
HOOFDSTUK 3. HET OPSPORINGSONDERZOEK...............................................................................57
1. BEGRIP..............................................................................................................................................57
2. DE HETERDAADPROCEDURE.............................................................................................................57
3. DE PROACTIEVE RECHERCHE............................................................................................................58
Strafprocesrecht |3
, 4. AFSLUITING VAN HET OPSPORINGSONDERZOEK..............................................................................59
HOOFDSTUK 4. HET GERECHTELIJK ONDERZOEK............................................................................59
1. BEGRIP..............................................................................................................................................59
2. TAAKOMSCHRIJVING VAN DE ONDERZOEKSRECHTER......................................................................59
3. SAISINE VAN DE ONDERZOEKSRECHTER...........................................................................................60
4. VERHOUDING ONDERZOEKSRECHTER EN PROCUREUR DES KONINGS.............................................61
5. AFSLUITING VAN HET GERECHTELIJK ONDERZOEK: DE REGELING DER RECHTSPLEGING.................62
6. CONTROLE DOOR DE KAMER VAN INBESCHULDIGINGSTELLING......................................................65
HOOFDSTUK 5. DE ONDERZOEKSVERRICHTINGEN..........................................................................66
1. HET OPNNEMEN VAN KLACHTEN EN AANGIFTEN............................................................................66
2. IDENTITEITSCONTROLES & GEGEVENSBESTANDEN..........................................................................66
3. PLAATSBEZOEK.................................................................................................................................66
3BIS. PSYCHOLOGISCH ONDERZOEK VERDACHTE.................................................................................67
4. OBSERVATIE......................................................................................................................................67
5. ONDERVRAGING VERDACHTE...........................................................................................................67
6. INVERDENKINGSTELLING VAN DE VERDACHTE................................................................................70
7. GETUIGENVERHOOR.........................................................................................................................70
8. INWINNEN VAN INFORMATIE EN BEVRIEZEN VAN TEGOEDEN M.B.T. FINANCIËLE PRODUCTEN,
DIENSTEN EN VERRICHTINGEN.............................................................................................................74
9. DESKUNDIGENONDERZOEK..............................................................................................................74
10. DNA-ONDERZOEK...........................................................................................................................74
11. INOBSERVATIESTELLING................................................................................................................75
12. FOUILLERING .................................................................................................................................75
13. ONDERZOEK AAN HET LICHAAM....................................................................................................75
14. HUISZOEKING.................................................................................................................................75
15. ANDERE ZOEKINGEN.......................................................................................................................76
16. INKIJKOPERATIE..............................................................................................................................76
17. INBESLAGNEMING (ART. 37-38 SV.)................................................................................................77
18. DATABESLAG & NETWERKZOEKING (INBESLAGNEMING DATA).....................................................78
19. UITGESTELDE TUSSENKOMST E.A...................................................................................................78
20. SCHENDING BRIEFGEHEIM.............................................................................................................78
21. IDENTIFICATIE TELEFOONNUMMERS & LOKALISEREN VAN TELECOMMUNICATIE.........................78
22. AFLUISTEREN VAN PRIVE-COMMUNICATIE EN HACKING...............................................................79
23. BIJZONDERE OPSPORINGSMETHODEN...........................................................................................80
B. STELSELMATIGE OBSERVATIE (ART. 47SEXIES SV.)...........................................................................82
C. OBSERVATIE OM ZICHT TE VERWEN IN EEN WONING......................................................................82
D. INFILTRATIE (ART. 47OCTIES SV.).....................................................................................................83
D. INFILTRATIE OP HET INTERNET (ART. 46SEXIES SV.).........................................................................83
E. BURGERINFILTRATIE (ART. 47NOVIES/1 -/3 SV.)...............................................................................83
F. GEBRUIK VAN INFORMANTEN (ART. 47DECEIES SV.)........................................................................84
24. VOORLOPIGE MAATREGEL RECHTSPERSONEN...............................................................................84
25. BEKNOPT VOORLICHTINGSRAPPORT & MAATSCHAPPELIJKE ENQUÊTE.........................................84
26. DE SNELLE BEVRIEZING EN ONTHULLING VAN GEGEVENS.............................................................84
HOOFDSTUK 6. DE VOORLOPIGE HECHTENIS..................................................................................84
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................84
2. ARRESTATIE (ART. 1 – 2 WVH)..........................................................................................................85
3. BEVEL TOT MEDEBRENGING (ART. 3 – 4 WVH).................................................................................86
4. AANHOUDINGSBEVEL (ART. 16 WVH)..............................................................................................86
Strafprocesrecht |4
2024-2025
,Inhoudsopgave
INLEIDING. ALGEMENE BEGINSELEN STRAFPROCESRECHT................................................................6
HOOFDSTUK 1. DEFINITIE................................................................................................................6
1. BEGRIP................................................................................................................................................6
2. ONDERSCHEID TUSSEN MATERIEEL EN FORMEEL STRAFRECHT.........................................................6
3. DOELSTELLINGEN VAN HET STRAFPROCES.........................................................................................7
HOOFDSTUK 2. ACCUSATOIR V. INQUISITOIR...................................................................................7
1. PRINCIPE.............................................................................................................................................7
2. PRAKTIJK: COMMON LAW LANDEN V. CONTINENTALE LANDEN........................................................8
HOOFDSTUK 3. VERLOOP VAN HET STRAFPROCES...........................................................................8
1. VOORONDERZOEK..............................................................................................................................8
2. ONDERZOEK TEN GRONDE...............................................................................................................11
HOOFDSTUK 4. ACTOREN IN HET STRAFPROCES.............................................................................13
1. DE VERDACHTE.................................................................................................................................13
2. HET SLACHTOFFER............................................................................................................................14
3. DE BURGERLIJK AANSPRAKELIJKE PARTIJ..........................................................................................15
4. DE (VRIJWILLIG OF GEDWONGEN) TUSSENKOMENDE PARTIJ..........................................................15
5. DE POLITIE........................................................................................................................................16
6. HET OPENBAAR MINISTERIE.............................................................................................................18
7. DE ONDERZOEKSRECHTER................................................................................................................21
8. DE ONDERZOEKSGERECHTEN...........................................................................................................21
9. DE VONNISGERECHTEN....................................................................................................................23
10. JUSTITIEASSISTENTEN EN JUTITIEHUIZEN.......................................................................................26
HOOFDSTUK 5. BELEIDSORGANEN IN HET STRAFPROCESRECHT.....................................................26
1. DE MINISTER VAN JUSTITIE...............................................................................................................26
2. HET COLLEGE VAN PROCUREURS-GENERAAL...................................................................................26
3. DE PROCUREUR DES KONINGS.........................................................................................................26
4. RAAD VAN PDK’S / RAAD VAN ARBEIDSAUDITEURS.........................................................................26
DEEL I. DE RECHTEN VAN DE VERDEDIGING IN STRAFZAKEN...........................................................27
HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEGRIPPEN..........................................................................................27
1. BEGRIP EN OORSPRONG...................................................................................................................27
2. TOEPASSINGSGEBIED RECHTEN VAN DE VERDEDIGING IN STRAFZAKEN.........................................27
HOOFDSTUK 2. OVERZICHT............................................................................................................28
1. RECHT OP TOEGANG TOT DE RECHTER.............................................................................................28
2. RECHT OP EEN EERLIJK PROCES........................................................................................................29
3. RECHT OP EEN OPENBAAR PROCES..................................................................................................29
4. BEHANDELING ZAAK BINNEN EEN REDELIJKE TERMIJN....................................................................30
5. RECHT NIET GEDWONGEN TE WORDEN TEGEN ZICHZELF TE GETUIGEN.........................................31
6. VERMOEDEN VAN ONSCHULD – ART. 6.2 EVRM..............................................................................32
7. RECHT VAN VERDEDIDING – ART. 6.3 EVRM....................................................................................32
HOOFDSTUK 3. WETTELIJKE WAARBORGEN BIJ BEPERKIGNEN VAN BEPAALDE GRONDRECHTEN...34
1. RECHT OP PERSOONLIJKE VRIJHEID (ART. 5 EVRM)..........................................................................34
Strafprocesrecht |2
,2. RECHT OP DE EERBIEDIGING VAN DE PRIVATE LEVENSSFEER (ART. 8 EVRM)...................................34
DEEL II. DE VORDERINGEN DIE UIT HET MISDRIJF VOORTVLOEIEN..................................................35
HOOFDSTUK 1. DE STRAFVORDERING............................................................................................35
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................35
2. PERSONEN DIE DE STRAFVORDERING UITOEFENEN.........................................................................35
3. WIJZE WAAROP DE STRAFVORDERING WORDT UITGEOEFEND........................................................36
4. PERSONEN TEGEN WIE DE STRAFVORDERING WORDT UITGEOEFEND........................................42
A. PRINCIPE...........................................................................................................................................42
B. IMMUNITEITEN.................................................................................................................................42
C. BIJZONDERE REGELS VOOR BEPAALDE CATEGORIEËN PERSONEN...................................................43
5. PREJUDICIËLE VRAGEN EN GESCHILLEN......................................................................................43
A. PREJUDICIËLE VRAGEN.....................................................................................................................43
B. PREJUDICIËLE GESCHILLEN...............................................................................................................43
6. VERVAL VAN DE STRAFVORDERING...........................................................................................44
A. DE OPHEFFING OF VERNIETIGING VAN DE STRAFWET.....................................................................44
B. AMNESTIE.........................................................................................................................................44
C. DE KLACHTAFSTAND BIJ KLACHTMISDRIJVEN...................................................................................44
D. DE DOOD VAN DE VERDACHTE.........................................................................................................44
E. DE VERJARING VAN DE STRAFVORDERING.......................................................................................44
F. HET RECHTELIJK GEWIJSDE…............................................................................................................46
G. DE ‘BUITENGERECHTELIJKE’ AFHANDELING.....................................................................................47
HOOFDSTUK 2. DE BURGERLIJKE VORDERING................................................................................47
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................47
2. PERSONEN DIE DE BURGERLIJKE VORDERING UITOEFENEN.............................................................48
3. PERSONEN TEGEN WIE DE BURGERLIJKE WORDERING WORDT UITGEOEFEND...............................48
4. GEVALLEN WAARIN GEEN BURGERLIJKE PARTIJSTELLING MOGELIJK IS...........................................49
5. VOORWERP VAN DE BURGERLIJKE VORDERING...............................................................................49
6. WIJZE WAAROP DE BURGERLIJKE VORDERING WORDT UITGEOEFEND...........................................49
7. VERVAL VAN DE BURGERLIJKE VORDERING......................................................................................50
8. GEZAG VAN HET STRAFRECHTELIJK GEWIJSDE T.A.V. HET BURGERLIJK GEWIJSDE..........................51
9. HULP SLACHTOFFERS OPZETTELIJKE GEWELDDADEN.......................................................................51
DEEL III. HET VOORONDERZOEK IN STRAFZAKEN.............................................................................52
HOOFDSTUK 1. WIJZE WAAROP HET ONDERZOEK GEVOERD WORDT.............................................52
1. WIJZE WAAROP MISDRIJVEN TER KENNIS KOMEN VAN DE OVERHEID............................................52
3. WIJZE WAAROP MISDRIJVEN WORDEN OPGESPOORD EN VASTGESTELD........................................53
HOOFDSTUK 2. PERSONEN BELAST MET DE OPSPORING EN VASTSTELLING VAN MISDRIJVEN........55
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................55
2. DE LEIDINGGEVENDE MAGISTRATEN................................................................................................55
3. DE POLITIEDIENSTEN........................................................................................................................56
HOOFDSTUK 3. HET OPSPORINGSONDERZOEK...............................................................................57
1. BEGRIP..............................................................................................................................................57
2. DE HETERDAADPROCEDURE.............................................................................................................57
3. DE PROACTIEVE RECHERCHE............................................................................................................58
Strafprocesrecht |3
, 4. AFSLUITING VAN HET OPSPORINGSONDERZOEK..............................................................................59
HOOFDSTUK 4. HET GERECHTELIJK ONDERZOEK............................................................................59
1. BEGRIP..............................................................................................................................................59
2. TAAKOMSCHRIJVING VAN DE ONDERZOEKSRECHTER......................................................................59
3. SAISINE VAN DE ONDERZOEKSRECHTER...........................................................................................60
4. VERHOUDING ONDERZOEKSRECHTER EN PROCUREUR DES KONINGS.............................................61
5. AFSLUITING VAN HET GERECHTELIJK ONDERZOEK: DE REGELING DER RECHTSPLEGING.................62
6. CONTROLE DOOR DE KAMER VAN INBESCHULDIGINGSTELLING......................................................65
HOOFDSTUK 5. DE ONDERZOEKSVERRICHTINGEN..........................................................................66
1. HET OPNNEMEN VAN KLACHTEN EN AANGIFTEN............................................................................66
2. IDENTITEITSCONTROLES & GEGEVENSBESTANDEN..........................................................................66
3. PLAATSBEZOEK.................................................................................................................................66
3BIS. PSYCHOLOGISCH ONDERZOEK VERDACHTE.................................................................................67
4. OBSERVATIE......................................................................................................................................67
5. ONDERVRAGING VERDACHTE...........................................................................................................67
6. INVERDENKINGSTELLING VAN DE VERDACHTE................................................................................70
7. GETUIGENVERHOOR.........................................................................................................................70
8. INWINNEN VAN INFORMATIE EN BEVRIEZEN VAN TEGOEDEN M.B.T. FINANCIËLE PRODUCTEN,
DIENSTEN EN VERRICHTINGEN.............................................................................................................74
9. DESKUNDIGENONDERZOEK..............................................................................................................74
10. DNA-ONDERZOEK...........................................................................................................................74
11. INOBSERVATIESTELLING................................................................................................................75
12. FOUILLERING .................................................................................................................................75
13. ONDERZOEK AAN HET LICHAAM....................................................................................................75
14. HUISZOEKING.................................................................................................................................75
15. ANDERE ZOEKINGEN.......................................................................................................................76
16. INKIJKOPERATIE..............................................................................................................................76
17. INBESLAGNEMING (ART. 37-38 SV.)................................................................................................77
18. DATABESLAG & NETWERKZOEKING (INBESLAGNEMING DATA).....................................................78
19. UITGESTELDE TUSSENKOMST E.A...................................................................................................78
20. SCHENDING BRIEFGEHEIM.............................................................................................................78
21. IDENTIFICATIE TELEFOONNUMMERS & LOKALISEREN VAN TELECOMMUNICATIE.........................78
22. AFLUISTEREN VAN PRIVE-COMMUNICATIE EN HACKING...............................................................79
23. BIJZONDERE OPSPORINGSMETHODEN...........................................................................................80
B. STELSELMATIGE OBSERVATIE (ART. 47SEXIES SV.)...........................................................................82
C. OBSERVATIE OM ZICHT TE VERWEN IN EEN WONING......................................................................82
D. INFILTRATIE (ART. 47OCTIES SV.).....................................................................................................83
D. INFILTRATIE OP HET INTERNET (ART. 46SEXIES SV.).........................................................................83
E. BURGERINFILTRATIE (ART. 47NOVIES/1 -/3 SV.)...............................................................................83
F. GEBRUIK VAN INFORMANTEN (ART. 47DECEIES SV.)........................................................................84
24. VOORLOPIGE MAATREGEL RECHTSPERSONEN...............................................................................84
25. BEKNOPT VOORLICHTINGSRAPPORT & MAATSCHAPPELIJKE ENQUÊTE.........................................84
26. DE SNELLE BEVRIEZING EN ONTHULLING VAN GEGEVENS.............................................................84
HOOFDSTUK 6. DE VOORLOPIGE HECHTENIS..................................................................................84
1. ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................................84
2. ARRESTATIE (ART. 1 – 2 WVH)..........................................................................................................85
3. BEVEL TOT MEDEBRENGING (ART. 3 – 4 WVH).................................................................................86
4. AANHOUDINGSBEVEL (ART. 16 WVH)..............................................................................................86
Strafprocesrecht |4
