Samenvatting H10 tumor en transplantatie immunologie

H10: tumor en transplantatie
immunologie
Foto 1: bewijs ter ondersteuning van het idee dat het immuunsysteem
reageert tegen tumoren

1. Lymfocyteninfiltratie rond tumoren
 Tumoren en nabijgelegen lymfeknopen bevatten vaak veel
lymfocyten
 Betekenis: Immuunrespons tegen tumor → betere prognose
2. Afstoting van getransplanteerde tumoren
 Tumoren die tussen genetisch identieke dieren worden
getransplanteerd, worden afgestoten.
 Afstoting gaat sneller als het dier eerder met die tumor in
contact kwam.
 Betekenis: Adaptieve immuniteit (specificiteit + geheugen) →
lymfocyten spelen sleutelrol.
3. Immuundeficiëntie verhoogt tumorincidentie
 Personen met een verzwakt immuunsysteem ontwikkelen
vaker tumoren.
 Betekenis: Immuunsysteem beschermt tegen tumorgroei.
4. Blokkade van inhibitorische T-celreceptoren (PD-1, CTLA-4)
 Therapeutische blokkade van deze remmende pathways
activeert T-cellen → tumorremissie.
 Betekenis: Tumoren ontsnappen deels door T-celremming →
immuunsysteem kan tumoren bestrijden als remming wordt
opgeheven

Foto 2: soorten tumorantigenen die door T-cellen worden herkend

Soorten tumorantigenen

1. Neoantigenen (mutatie-geïnduceerd)
 Ontstaan door mutaties in tumorcellen → gewijzigde eiwitten
 Vreemd voor immuunsysteem → herkend door T-cellen en
antistoffen
2. Aberrante expressie van normale eiwitten
 Eiwitten die normaal alleen in bepaalde weefsels voorkomen
(bv. testis-antigenen) verschijnen in tumoren
 Voorbeeld: Tumoren die testis-specifieke antigenen tot
expressie brengen.
3. Overexpressie van normale eiwitten
 Normale eiwitten komen in veel hogere concentratie voor in
tumorcellen.

,  Voorbeeld: HER2 bij borstkanker.
4. Normale eiwitten met verhoogde expressie
 Eiwitten die normaal aanwezig zijn, maar in tumoren sterk
verhoogd.
 Voorbeelden: CD20, tyrosinase.
5. Virale antigenen (oncogene virussen)
 Tumoren veroorzaakt door virussen bevatten virale eiwitten.
 Voorbeelden: HPV (humaan papillomavirus), EBV (Epstein-Barr
virus)

Foto 3: Immuunreactie tegen tumoren

1. Opname van tumorantigenen
 Dendritische cellen nemen tumorantigenen op door fagocytose
2. Transport naar lymfeknoop
 Dendritische cellen migreren via afferente lymfevaten naar
een regionale lymfeknoop
3. Activatie van T-cellen
 In de lymfeknoop presenteren dendritische cellen
tumorantigenen aan CD8+ T-cellen
 Dit activeert tumor-antigeen-specifieke cytotoxische T-
lymfocyten (CTL’s)
4. Migratie naar tumor
 Geactiveerde CTL’s verlaten de lymfeknoop en migreren via de
bloedbaan naar de tumor
5. Doding van tumorcellen
 CTL’s herkennen tumorcellen en veroorzaken apoptose van
deze cellen

Foto 4: hoe tumoren immuunreacties ontwijken

Mechanismen van immuunontwijking door tumoren

1. Failure to present tumor antigens
 Tumorcellen verliezen MHC klasse I expressie → geen
presentatie van antigenen.
 Gevolg: T-cellen herkennen tumor niet → geen activatie
2. Failure to produce tumor antigen
 Tumorcellen verliezen of verbergen specifieke antigenen
 Gevolg: Geen herkenning door T-cellen → tumor ontsnapt
3. Productie van immunosuppressieve moleculen
 Tumoren maken inhibitorische liganden (bv. PD-L1) die binden
aan T-celreceptoren (PD-1, CTLA-4)
 Gevolg: Remming van T-celactivatie
4. Immunosuppressieve cytokines