Samenvatting H9: Immunologische tolerantie en auto-immuniteit

H9: Immunologische tolerantie en
auto-immuniteit
Foto 1: centrale en perifere tolerantie voor eigen antigenen

Immunologische Tolerantie: bescherming tegen auto-immuniteit

 Definitie: het immuunsysteem moet tolerant zijn voor lichaamseigen
antigenen Als dit faalt, ontstaat auto-immuniteit

Centrale Tolerantie (in primaire lymfoïde organen: thymus en beenmerg)

 Plaats: Tijdens de ontwikkeling van immuuncellen in de thymus (T-
cellen) en het beenmerg (B-cellen)
 Mechanismen:
o Apoptose: Zelfreactieve cellen worden vernietigd
o Receptor-editing (B-cellen): B-cellen passen hun receptoren
aan zodat ze lichaamseigen antigenen niet meer herkennen
o Ontwikkeling van regulatoire T-cellen (CD4+): Sommige T-
cellen worden omgevormd tot remmende cellen die andere
immuuncellen onderdrukken

Perifere Tolerantie (in perifere weefsels)

 Plaats: Na rijping van immuuncellen, in de rest van het lichaam
 Mechanismen:
o Apoptose: Zelfreactieve cellen worden alsnog verwijderd
o Anergie: Cellen blijven leven maar zijn functioneel inactief
o Suppressie door regulatoire T-cellen: Deze remmen de
activiteit van andere immuuncellen die lichaamseigen
antigenen zouden aanvallen

Foto 2: Centrale T-celtolerantie

Centrale T-celtolerantie:

 Locatie: Thymus (centrale lymfoïde organen)
 Doel: voorkomen dat T-cellen reageren tegen lichaamseigen
antigenen

Belangrijke mechanismen:

 Negatieve selectie:
o Immature T-cellen die sterk binden aan lichaamseigen
antigenen worden verwijderd via apoptose
o Dit voorkomt auto-immuniteit
 Ontwikkeling van regulatoire T-cellen

, o Sommige T-cellen die lichaamseigen antigenen herkennen,
worden niet gedood maar gedifferentieerd tot regulatoire T-
cellen
o Functie: onderdrukken immuunreacties tegen lichaamseigen
materiaal in de periferie

Foto 3: Ontwikkeling en functie van Treg-cellen

Regulatoire T-cellen (Treg)

 Kenmerk: Expressie van FOXP3 (transcriptiefactor, essentieel voor
Treg-functie)

Ontwikkeling

 Ontstaan in de thymus tijdens centrale tolerantie
 Na selectie verlaten ze de thymus en komen in de periferie (bloed,
lymfeknopen)

Functie

 Herkennen lichaamseigen antigenen in perifere lymfoïde organen
 Onderdrukken immuunreacties door:
o Inhibitie van andere T-cellen (naïeve en effector-T-cellen)
o Remming van B-cellen en NK-cellen
 Voorkomen van auto-immuniteit en overmatige immuunrespons

Foto 4: Rol van IL-2 in Treg-functie

Rol van IL-2 bij regulatoire T-cellen

 IL-2 productie:
o Wordt aangemaakt door geactiveerde T-cellen (niet door Treg
zelf).
o Essentieel voor activatie, proliferatie en onderhoud van Treg-
cellen

Mechanisme

1. Activatie van Treg-cellen
a. IL-2 bindt aan IL-2-receptor op Treg → stimuleert groei en
overleving.
2. Effectieve regulatie
a. Actieve Treg-cellen produceren inhibitorische cytokines (zoals
TGF-β, IL-10).
b. Remmen immuunrespons via:
i. CTLA-4 interactie → blokkeert co-stimulatie van andere
T-cellen