Duurzaamheidsrapportering
Hoofdstuk 1 – Wat bepaalt de waarde van een bedrijf?
Wat bepaalt de waarde van een bedrijf?
Traditioneel wordt waarde van een bedrijf vooral gezien als
aandeelhouderswaarde, dus het financiële rendement voor de
eigenaren. Dit omvat bijvoorbeeld de winst, de beurswaarde,
dividenduitkeringen, maar ook immateriële zaken zoals merkwaarde en
intellectuele eigendom, zoals patenten of andere innovaties. Het doel is in
deze klassieke visie vooral om het financiële resultaat te
maximaliseren.
Vanaf de jaren 1980 ontstond kritiek op deze eenzijdige focus op
aandeelhouders. Verschillende denkers en onderzoekers hebben daarom
bredere manieren van waardecreatie ontwikkeld. Edward Freeman
introduceerde het concept van stakeholder value, waarbij het belangrijk
is dat een bedrijf waarde creëert voor alle betrokkenen, zoals werknemers,
klanten, leveranciers en de samenleving, niet alleen voor aandeelhouders.
Jed Emerson kwam met de Blended Value Proposition, waarin hij stelt
dat financiële, sociale en ecologische waarde onlosmakelijk met elkaar
verbonden zijn. Stuart Hart legde de nadruk op duurzaam waarde
creëren, waarbij bedrijven hun strategieën koppelen aan milieu- en
sociale uitdagingen, zodat dit ook economisch voordeel oplevert. Michael
Porter en Mark Kramer ontwikkelden het idee van Creating Shared
Value, waarbij bedrijven economische waarde creëren door
maatschappelijke problemen op te lossen.
Robert Eccles introduceerde later het concept van Integrated Reporting,
waarbij bedrijven niet alleen financiële resultaten rapporteren, maar ook
hun sociale en ecologische prestaties zichtbaar maken. Moderne
initiatieven zoals de Future-Fit Foundation benadrukken dat bedrijven
moeten streven naar system value, wat betekent dat hun activiteiten
bijdragen aan een gezond economisch, sociaal en ecologisch systeem.
Kortom, de visie op waarde is geëvolueerd van puur financiële winst voor
aandeelhouders naar een bredere benadering waarin bedrijven zowel
financiële, sociale als ecologische waarde creëren, en zo bijdragen aan het
welzijn van alle stakeholders en het systeem waarin ze opereren.
,Aandeelhouderswaarde en stakeholderswaarde
Aandeelhouderswaarde verwijst naar de waarde die een bedrijf creëert
specifiek voor de aandeelhouders (eigenaren). Dit omvat vooral:
• de financiële waarde (zoals winst, dividend en beurswaarde)
• merkwaarde, oftewel de reputatie en bekendheid van het merk
• patenten en intellectuele eigendom, die het bedrijf een
concurrentievoordeel geven
De klassieke visie op waarde in het bedrijfsleven richt zich vooral op deze
financiële resultaten voor de aandeelhouders.
Stakeholderswaarde daarentegen betekent dat een bedrijf waarde
creëert voor alle groepen die bij de onderneming betrokken zijn of
erdoor geraakt worden. Dit kan bijvoorbeeld gaan om de volgende
zaken:
• creatie van jobs en werkgelege8nheid
• ontwikkeling van mensen, zoals training en opleidingen
• herstel van de natuur, duurzaamheid en milieubeleid
• klanttevredenheid
• en andere sociale en ecologische effecten
Hierbij is het idee dat bedrijven niet alleen economische winst moeten
maken, maar ook een positieve bijdrage leveren aan werknemers, klanten,
leveranciers, gemeenschappen en het milieu.
Business Roundtable-verklaring (2019) – af van alleen
aandeelhouderswaarde
In augustus 2019 ondertekenden 181 CEO’s van grote Amerikaanse
bedrijven een verklaring van de Business Roundtable, waarin zij het
traditionele idee van “alleen aandeelhouderswaarde maximaliseren”
loslieten. In plaats daarvan stelden zij dat bedrijven waarde moeten
leveren aan alle stakeholders, waaronder klanten, werknemers,
leveranciers, gemeenschappen én aandeelhouders. Hiermee gaven zij aan
dat het doel van een onderneming niet langer alleen winst maken
voor aandeelhouders is, maar waarde creëren voor alle betrokken
partijen.
Volgens deze verklaring moet een bedrijf zich inzetten om:
waarde te leveren aan klanten door goede producten en diensten te
leveren
te investeren in werknemers door eerlijke beloning, opleiding en
welzijn
eerlijk en ethisch om te gaan met leveranciers
, de gemeenschappen waar ze actief zijn te ondersteunen, inclusief
milieu- en sociale verantwoordelijkheid
lange termijn waarde te genereren voor aandeelhouders, maar niet
meer als enige doelstelling
Deze verklaring weerspiegelt een breder en moderner begrip van
bedrijfsdoel en waardecreatie, waarin economische doelen en
maatschappelijke verantwoordelijkheid samengaan.
Creating Shared Value (2011)
Het concept van Creating Shared Value (CSV), geïntroduceerd door
Michael Porter en Mark Kramer in 2011, draait om het creëren van
economische waarde op een manier die ook waarde oplevert voor
de samenleving. Het idee is dat bedrijven hun winstgevendheid kunnen
verhogen door maatschappelijke problemen aan te pakken die relevant
zijn voor hun business.
Manieren om Shared Value te creëren:
Nieuwe producten en markten ontwikkelen die inspelen op
sociale of ecologische behoeften
Productiviteit verhogen in de waardeketen, bijvoorbeeld door
duurzaam gebruik van grondstoffen of betere
arbeidsomstandigheden
Gemeenschappen versterken waar het bedrijf actief is,
bijvoorbeeld door lokale economieën te ondersteunen of
infrastructuur te verbeteren
Het kernidee is dat economische waarde en maatschappelijke waarde
elkaar kunnen versterken in plaats van tegengesteld te zijn.
System Value (2019)
Het concept van System Value is een volgende stap na Shared Value en
wordt gepromoot door de Future-Fit Foundation, opgericht in 2013. In
2021 ontwikkelden zij de Future Fit Business Benchmark, een
raamwerk om bedrijven te meten aan de hand van hun impact op het
bredere systeem.
System Value gaat verder dan alleen het creëren van waarde voor de
samenleving; het bekijkt hoe een bedrijf bijdraagt aan een gezond
economisch, sociaal en ecologisch systeem. Bedrijven worden
aangemoedigd om beslissingen te nemen die niet alleen goed zijn voor
, henzelf of hun stakeholders, maar voor het hele systeem waarin ze
opereren, zoals klimaat, biodiversiteit, maatschappelijke welzijn en
economische stabiliteit.
Kortom, System Value bouwt voort op Shared Value, maar legt de nadruk
op het duurzaam functioneren van het gehele systeem in plaats van
alleen op directe maatschappelijke winst.
International Integrated Reporting Council (IIRC) en Integrated
Reporting
De International Integrated Reporting Council (IIRC) is een
wereldwijde coalitie van wetgevers, investeerders, bedrijven, accountants,
de academische wereld en ngo’s. Hun visie is dat het communiceren over
hoe een bedrijf waarde creëert, behoudt of vernietigt de volgende
stap is in de evolutie van corporate reporting.
In 2013 publiceerde de IIRC het International Integrated Reporting
(IR) Framework, dat bedrijven helpt om hun financiële én niet-financiële
prestaties samen te rapporteren. Dit framework stimuleert transparantie
over de manier waarop ondernemingen bijdragen aan economische,
sociale en ecologische waarde.
In 2022 nam de IFRS Foundation (de stichting voor International
Financial Reporting Standards) de verantwoordelijkheid voor het IR
Framework over, waardoor het geïntegreerde rapporteren nog meer
aansluiting kreeg bij internationale verslaggevingsstandaarden.
Waarde in het Integrated Reporting (IR) Framework
Volgens het Integrated Reporting (IR) Framework heeft waarde twee
nauw met elkaar samenhangende aspecten:
1. Waarde voor de organisatie zelf – dit beïnvloedt het financiële
rendement voor de kapitaalverschaffers, zoals aandeelhouders of
investeerders.
2. Waarde voor anderen – dit betreft waarde voor belanghebbenden,
de samenleving en het milieu.
Waarde wordt gecreëerd door het businessmodel van een organisatie.
Dit model transformeert inputs (zoals kapitaal, mensen, kennis,
materialen, relaties) via activiteiten en interacties tot outputs en
outcomes. Deze outputs en outcomes kunnen op korte, middellange
en lange termijn waarde creëren of vernietigen, zowel voor de
organisatie zelf als voor haar stakeholders, de maatschappij en het milieu.
Hoofdstuk 1 – Wat bepaalt de waarde van een bedrijf?
Wat bepaalt de waarde van een bedrijf?
Traditioneel wordt waarde van een bedrijf vooral gezien als
aandeelhouderswaarde, dus het financiële rendement voor de
eigenaren. Dit omvat bijvoorbeeld de winst, de beurswaarde,
dividenduitkeringen, maar ook immateriële zaken zoals merkwaarde en
intellectuele eigendom, zoals patenten of andere innovaties. Het doel is in
deze klassieke visie vooral om het financiële resultaat te
maximaliseren.
Vanaf de jaren 1980 ontstond kritiek op deze eenzijdige focus op
aandeelhouders. Verschillende denkers en onderzoekers hebben daarom
bredere manieren van waardecreatie ontwikkeld. Edward Freeman
introduceerde het concept van stakeholder value, waarbij het belangrijk
is dat een bedrijf waarde creëert voor alle betrokkenen, zoals werknemers,
klanten, leveranciers en de samenleving, niet alleen voor aandeelhouders.
Jed Emerson kwam met de Blended Value Proposition, waarin hij stelt
dat financiële, sociale en ecologische waarde onlosmakelijk met elkaar
verbonden zijn. Stuart Hart legde de nadruk op duurzaam waarde
creëren, waarbij bedrijven hun strategieën koppelen aan milieu- en
sociale uitdagingen, zodat dit ook economisch voordeel oplevert. Michael
Porter en Mark Kramer ontwikkelden het idee van Creating Shared
Value, waarbij bedrijven economische waarde creëren door
maatschappelijke problemen op te lossen.
Robert Eccles introduceerde later het concept van Integrated Reporting,
waarbij bedrijven niet alleen financiële resultaten rapporteren, maar ook
hun sociale en ecologische prestaties zichtbaar maken. Moderne
initiatieven zoals de Future-Fit Foundation benadrukken dat bedrijven
moeten streven naar system value, wat betekent dat hun activiteiten
bijdragen aan een gezond economisch, sociaal en ecologisch systeem.
Kortom, de visie op waarde is geëvolueerd van puur financiële winst voor
aandeelhouders naar een bredere benadering waarin bedrijven zowel
financiële, sociale als ecologische waarde creëren, en zo bijdragen aan het
welzijn van alle stakeholders en het systeem waarin ze opereren.
,Aandeelhouderswaarde en stakeholderswaarde
Aandeelhouderswaarde verwijst naar de waarde die een bedrijf creëert
specifiek voor de aandeelhouders (eigenaren). Dit omvat vooral:
• de financiële waarde (zoals winst, dividend en beurswaarde)
• merkwaarde, oftewel de reputatie en bekendheid van het merk
• patenten en intellectuele eigendom, die het bedrijf een
concurrentievoordeel geven
De klassieke visie op waarde in het bedrijfsleven richt zich vooral op deze
financiële resultaten voor de aandeelhouders.
Stakeholderswaarde daarentegen betekent dat een bedrijf waarde
creëert voor alle groepen die bij de onderneming betrokken zijn of
erdoor geraakt worden. Dit kan bijvoorbeeld gaan om de volgende
zaken:
• creatie van jobs en werkgelege8nheid
• ontwikkeling van mensen, zoals training en opleidingen
• herstel van de natuur, duurzaamheid en milieubeleid
• klanttevredenheid
• en andere sociale en ecologische effecten
Hierbij is het idee dat bedrijven niet alleen economische winst moeten
maken, maar ook een positieve bijdrage leveren aan werknemers, klanten,
leveranciers, gemeenschappen en het milieu.
Business Roundtable-verklaring (2019) – af van alleen
aandeelhouderswaarde
In augustus 2019 ondertekenden 181 CEO’s van grote Amerikaanse
bedrijven een verklaring van de Business Roundtable, waarin zij het
traditionele idee van “alleen aandeelhouderswaarde maximaliseren”
loslieten. In plaats daarvan stelden zij dat bedrijven waarde moeten
leveren aan alle stakeholders, waaronder klanten, werknemers,
leveranciers, gemeenschappen én aandeelhouders. Hiermee gaven zij aan
dat het doel van een onderneming niet langer alleen winst maken
voor aandeelhouders is, maar waarde creëren voor alle betrokken
partijen.
Volgens deze verklaring moet een bedrijf zich inzetten om:
waarde te leveren aan klanten door goede producten en diensten te
leveren
te investeren in werknemers door eerlijke beloning, opleiding en
welzijn
eerlijk en ethisch om te gaan met leveranciers
, de gemeenschappen waar ze actief zijn te ondersteunen, inclusief
milieu- en sociale verantwoordelijkheid
lange termijn waarde te genereren voor aandeelhouders, maar niet
meer als enige doelstelling
Deze verklaring weerspiegelt een breder en moderner begrip van
bedrijfsdoel en waardecreatie, waarin economische doelen en
maatschappelijke verantwoordelijkheid samengaan.
Creating Shared Value (2011)
Het concept van Creating Shared Value (CSV), geïntroduceerd door
Michael Porter en Mark Kramer in 2011, draait om het creëren van
economische waarde op een manier die ook waarde oplevert voor
de samenleving. Het idee is dat bedrijven hun winstgevendheid kunnen
verhogen door maatschappelijke problemen aan te pakken die relevant
zijn voor hun business.
Manieren om Shared Value te creëren:
Nieuwe producten en markten ontwikkelen die inspelen op
sociale of ecologische behoeften
Productiviteit verhogen in de waardeketen, bijvoorbeeld door
duurzaam gebruik van grondstoffen of betere
arbeidsomstandigheden
Gemeenschappen versterken waar het bedrijf actief is,
bijvoorbeeld door lokale economieën te ondersteunen of
infrastructuur te verbeteren
Het kernidee is dat economische waarde en maatschappelijke waarde
elkaar kunnen versterken in plaats van tegengesteld te zijn.
System Value (2019)
Het concept van System Value is een volgende stap na Shared Value en
wordt gepromoot door de Future-Fit Foundation, opgericht in 2013. In
2021 ontwikkelden zij de Future Fit Business Benchmark, een
raamwerk om bedrijven te meten aan de hand van hun impact op het
bredere systeem.
System Value gaat verder dan alleen het creëren van waarde voor de
samenleving; het bekijkt hoe een bedrijf bijdraagt aan een gezond
economisch, sociaal en ecologisch systeem. Bedrijven worden
aangemoedigd om beslissingen te nemen die niet alleen goed zijn voor
, henzelf of hun stakeholders, maar voor het hele systeem waarin ze
opereren, zoals klimaat, biodiversiteit, maatschappelijke welzijn en
economische stabiliteit.
Kortom, System Value bouwt voort op Shared Value, maar legt de nadruk
op het duurzaam functioneren van het gehele systeem in plaats van
alleen op directe maatschappelijke winst.
International Integrated Reporting Council (IIRC) en Integrated
Reporting
De International Integrated Reporting Council (IIRC) is een
wereldwijde coalitie van wetgevers, investeerders, bedrijven, accountants,
de academische wereld en ngo’s. Hun visie is dat het communiceren over
hoe een bedrijf waarde creëert, behoudt of vernietigt de volgende
stap is in de evolutie van corporate reporting.
In 2013 publiceerde de IIRC het International Integrated Reporting
(IR) Framework, dat bedrijven helpt om hun financiële én niet-financiële
prestaties samen te rapporteren. Dit framework stimuleert transparantie
over de manier waarop ondernemingen bijdragen aan economische,
sociale en ecologische waarde.
In 2022 nam de IFRS Foundation (de stichting voor International
Financial Reporting Standards) de verantwoordelijkheid voor het IR
Framework over, waardoor het geïntegreerde rapporteren nog meer
aansluiting kreeg bij internationale verslaggevingsstandaarden.
Waarde in het Integrated Reporting (IR) Framework
Volgens het Integrated Reporting (IR) Framework heeft waarde twee
nauw met elkaar samenhangende aspecten:
1. Waarde voor de organisatie zelf – dit beïnvloedt het financiële
rendement voor de kapitaalverschaffers, zoals aandeelhouders of
investeerders.
2. Waarde voor anderen – dit betreft waarde voor belanghebbenden,
de samenleving en het milieu.
Waarde wordt gecreëerd door het businessmodel van een organisatie.
Dit model transformeert inputs (zoals kapitaal, mensen, kennis,
materialen, relaties) via activiteiten en interacties tot outputs en
outcomes. Deze outputs en outcomes kunnen op korte, middellange
en lange termijn waarde creëren of vernietigen, zowel voor de
organisatie zelf als voor haar stakeholders, de maatschappij en het milieu.
