Cheat Sheet: Inleiding tot Accountancy
Dit document is ontworpen als een laatste reddingsmiddel voor het examen Inleiding tot Accountancy. Het focust op
de kernlogica, de meest voorkomende transacties, de valkuilen en de basis van financiële analyse.
1. De Fundamentele Logica: Waarom Debet & Credit?
De balans moet altijd in evenwicht zijn: Activa (Bezittingen) = Passiva (Eigen Vermogen + Schulden). Bezittingen
laten zien wat een bedrijf heeft, terwijl passiva laten zien hoe die bezittingen gefinancierd zijn (waar het geld vandaan
komt). Elke transactie heeft een dubbele impact om dit evenwicht te bewaren. De logica van debet en credit volgt
hieruit:
Ezelsbruggetje: Een toename van kosten (Debet) verlaagt de winst, wat het Eigen Vermogen (Passiva-zijde) verlaagt.
Een toename van opbrengsten (Credit) verhoogt de winst, wat het Eigen Vermogen verhoogt. De logica blijft
consistent.
2. De Grote Transactie-Matrix: Van Gebeurtenis naar Boeking
Deze tabel toont de meest voorkomende transacties uit de hoorcolleges en oefeningen (o.a. KDR Consultancy, Bassie
BV, Splinter BV).
3. Valkuilen & Eindejaarsverrichtingen: Hier Gaat Het Vaak Mis
Dit zijn de boekingen en concepten die cruciaal zijn voor de eindejaarsverrichtingen en vaak voor verwarring zorgen.
BTW: Vordering (Actief) vs. Schuld (Passief)
Terugvorderbare BTW (Rekening 499.3): Dit is de BTW die jij betaalt op je aankopen (goederen, diensten, activa).
Omdat je als bedrijf handelt, mag je deze BTW terugvorderen van de staat. Het is dus een vordering, een actief op je
balans. De rekening neemt toe via een Debet-boeking.
Verschuldigde BTW (Rekening 499.1): Dit is de BTW die jij aanrekent op je verkopen. Je int dit geld voor de staat.
Het is dus geen opbrengst voor jou, maar een schuld aan de staat. Het is een passief op je balans. De rekening neemt
toe via een Credit-boeking.
De BTW-aangifte: Op het einde van de periode wordt het saldo gemaakt: Verschuldigde BTW (Credit) -
Terugvorderbare BTW (Debet). Het verschil betaal je aan of krijg je terug van de staat.
Voorraadwijzigingen (Rekening 609/34): Het Matching Principe
Het matching principe stelt dat je enkel de kosten mag boeken die direct geleid hebben tot de opbrengsten van die
periode. Voor handelsgoederen betekent dit: je mag enkel de aankoopprijs van de verkochte goederen als kost boeken.
Probleem: Doorheen het jaar boek je alle aankopen direct als een kost op rekening 604 Aankoop handelsgoederen.
Maar wat als je niet alles verkocht hebt? Dan zijn je kosten te hoog en je winst te laag.
Oplossing (Eindejaarsverrichting):
Tel je eindvoorraad. De waarde hiervan is een actief (bezit).
Boek de correctie om de kosten te verlagen en de voorraad op de balans te zetten.
Logica:
Als je eindvoorraad hoger is dan je beginvoorraad: Je hebt minder verkocht dan je hebt aangekocht. Je kosten op
de resultatenrekening moeten omlaag.
340 Handelsgoederen (Voorraad) Debet (Je actief neemt toe)
, @ 6094 Voorraadwijziging handelsgoederen Credit (Dit is een 'negatieve kost' die je totale kosten op de 6-rekeningen
verlaagt)
Als je eindvoorraad lager is dan je beginvoorraad: Je hebt meer verkocht dan je hebt aangekocht (verkoop uit
oude voorraad). Je kosten op de resultatenrekening moeten omhoog.
6094 Voorraadwijziging handelsgoederen Debet (Dit is een extra kost)
@ 340 Handelsgoederen (Voorraad) Credit (Je actief neemt af)
Overlopende Rekeningen (Rekening 49x): Kosten & Opbrengsten Toewijzen
Dit is ook een toepassing van het matching principe. Het zorgt ervoor dat kosten en opbrengsten in de juiste periode
(boekjaar) terechtkomen, ongeacht wanneer de cash betaald of ontvangen wordt. Stel jezelf twee vragen: "Heb ik het
al verbruikt/geleverd?" en "Heb ik al betaald/cash ontvangen?"
Afschrijvingen (Rekening 630): Een Kost Zonder Cash-Out
Wanneer je een vast actief koopt (machine, gebouw), boek je de uitgave niet als kost. Het is een investering. De kost
wordt gespreid over de levensduur via afschrijvingen.
Wat is het? Een niet-cash kost die de waardevermindering van een vast actief weergeeft.
Waarom? Het matcht de kost van het actief met de periode waarin het actief helpt om opbrengsten te genereren.
De boeking:
630 Afschrijvingen... Debet: Dit is de kost die je winst (en dus je te betalen belasting) verlaagt.
@ 2x9 Geboekte afschrijvingen op... Credit: Dit is een correctierekening die de boekwaarde van je actief op de balans
vermindert.
Cruciaal inzicht: Er gaat geen cash de deur uit op het moment van de afschrijvingsboeking. De cash ging eruit bij de
aankoop. Dit is waarom bedrijven met een boekhoudkundig verlies toch cashflow-positief kunnen zijn (zie EBITDA).
4. Ratio-Checklist: De Financiële Gezondheid in Één Oogopslag
Ratio's geven context aan de cijfers. Vergelijk ze altijd met voorgaande jaren of met sectorgenoten.
Liquiditeit: Kunnen we de rekeningen op korte termijn betalen?
Solvabiliteit: Zijn we op lange termijn financieel gezond?
Rentabiliteit: Hoe winstgevend zijn we?
Type Rekening Toename (+) Afname (-) Eenvoudige Redenering
Activa (Bezittingen) & Kosten Debet Credit Dit zijn aanwendingen van
vermogen. Als je meer
bezittingen hebt of meer
kosten maakt, debiteer je.
Passiva (Schulden), Eigen Credit Debet Dit zijn bronnen van
Vermogen & Opbrengsten vermogen. Als je
financieringsbronnen
(schuld, eigen inbreng, winst)
toenemen, crediteer je.
Dit document is ontworpen als een laatste reddingsmiddel voor het examen Inleiding tot Accountancy. Het focust op
de kernlogica, de meest voorkomende transacties, de valkuilen en de basis van financiële analyse.
1. De Fundamentele Logica: Waarom Debet & Credit?
De balans moet altijd in evenwicht zijn: Activa (Bezittingen) = Passiva (Eigen Vermogen + Schulden). Bezittingen
laten zien wat een bedrijf heeft, terwijl passiva laten zien hoe die bezittingen gefinancierd zijn (waar het geld vandaan
komt). Elke transactie heeft een dubbele impact om dit evenwicht te bewaren. De logica van debet en credit volgt
hieruit:
Ezelsbruggetje: Een toename van kosten (Debet) verlaagt de winst, wat het Eigen Vermogen (Passiva-zijde) verlaagt.
Een toename van opbrengsten (Credit) verhoogt de winst, wat het Eigen Vermogen verhoogt. De logica blijft
consistent.
2. De Grote Transactie-Matrix: Van Gebeurtenis naar Boeking
Deze tabel toont de meest voorkomende transacties uit de hoorcolleges en oefeningen (o.a. KDR Consultancy, Bassie
BV, Splinter BV).
3. Valkuilen & Eindejaarsverrichtingen: Hier Gaat Het Vaak Mis
Dit zijn de boekingen en concepten die cruciaal zijn voor de eindejaarsverrichtingen en vaak voor verwarring zorgen.
BTW: Vordering (Actief) vs. Schuld (Passief)
Terugvorderbare BTW (Rekening 499.3): Dit is de BTW die jij betaalt op je aankopen (goederen, diensten, activa).
Omdat je als bedrijf handelt, mag je deze BTW terugvorderen van de staat. Het is dus een vordering, een actief op je
balans. De rekening neemt toe via een Debet-boeking.
Verschuldigde BTW (Rekening 499.1): Dit is de BTW die jij aanrekent op je verkopen. Je int dit geld voor de staat.
Het is dus geen opbrengst voor jou, maar een schuld aan de staat. Het is een passief op je balans. De rekening neemt
toe via een Credit-boeking.
De BTW-aangifte: Op het einde van de periode wordt het saldo gemaakt: Verschuldigde BTW (Credit) -
Terugvorderbare BTW (Debet). Het verschil betaal je aan of krijg je terug van de staat.
Voorraadwijzigingen (Rekening 609/34): Het Matching Principe
Het matching principe stelt dat je enkel de kosten mag boeken die direct geleid hebben tot de opbrengsten van die
periode. Voor handelsgoederen betekent dit: je mag enkel de aankoopprijs van de verkochte goederen als kost boeken.
Probleem: Doorheen het jaar boek je alle aankopen direct als een kost op rekening 604 Aankoop handelsgoederen.
Maar wat als je niet alles verkocht hebt? Dan zijn je kosten te hoog en je winst te laag.
Oplossing (Eindejaarsverrichting):
Tel je eindvoorraad. De waarde hiervan is een actief (bezit).
Boek de correctie om de kosten te verlagen en de voorraad op de balans te zetten.
Logica:
Als je eindvoorraad hoger is dan je beginvoorraad: Je hebt minder verkocht dan je hebt aangekocht. Je kosten op
de resultatenrekening moeten omlaag.
340 Handelsgoederen (Voorraad) Debet (Je actief neemt toe)
, @ 6094 Voorraadwijziging handelsgoederen Credit (Dit is een 'negatieve kost' die je totale kosten op de 6-rekeningen
verlaagt)
Als je eindvoorraad lager is dan je beginvoorraad: Je hebt meer verkocht dan je hebt aangekocht (verkoop uit
oude voorraad). Je kosten op de resultatenrekening moeten omhoog.
6094 Voorraadwijziging handelsgoederen Debet (Dit is een extra kost)
@ 340 Handelsgoederen (Voorraad) Credit (Je actief neemt af)
Overlopende Rekeningen (Rekening 49x): Kosten & Opbrengsten Toewijzen
Dit is ook een toepassing van het matching principe. Het zorgt ervoor dat kosten en opbrengsten in de juiste periode
(boekjaar) terechtkomen, ongeacht wanneer de cash betaald of ontvangen wordt. Stel jezelf twee vragen: "Heb ik het
al verbruikt/geleverd?" en "Heb ik al betaald/cash ontvangen?"
Afschrijvingen (Rekening 630): Een Kost Zonder Cash-Out
Wanneer je een vast actief koopt (machine, gebouw), boek je de uitgave niet als kost. Het is een investering. De kost
wordt gespreid over de levensduur via afschrijvingen.
Wat is het? Een niet-cash kost die de waardevermindering van een vast actief weergeeft.
Waarom? Het matcht de kost van het actief met de periode waarin het actief helpt om opbrengsten te genereren.
De boeking:
630 Afschrijvingen... Debet: Dit is de kost die je winst (en dus je te betalen belasting) verlaagt.
@ 2x9 Geboekte afschrijvingen op... Credit: Dit is een correctierekening die de boekwaarde van je actief op de balans
vermindert.
Cruciaal inzicht: Er gaat geen cash de deur uit op het moment van de afschrijvingsboeking. De cash ging eruit bij de
aankoop. Dit is waarom bedrijven met een boekhoudkundig verlies toch cashflow-positief kunnen zijn (zie EBITDA).
4. Ratio-Checklist: De Financiële Gezondheid in Één Oogopslag
Ratio's geven context aan de cijfers. Vergelijk ze altijd met voorgaande jaren of met sectorgenoten.
Liquiditeit: Kunnen we de rekeningen op korte termijn betalen?
Solvabiliteit: Zijn we op lange termijn financieel gezond?
Rentabiliteit: Hoe winstgevend zijn we?
Type Rekening Toename (+) Afname (-) Eenvoudige Redenering
Activa (Bezittingen) & Kosten Debet Credit Dit zijn aanwendingen van
vermogen. Als je meer
bezittingen hebt of meer
kosten maakt, debiteer je.
Passiva (Schulden), Eigen Credit Debet Dit zijn bronnen van
Vermogen & Opbrengsten vermogen. Als je
financieringsbronnen
(schuld, eigen inbreng, winst)
toenemen, crediteer je.
