Geschiedenis
Examen - inleiding
Begrippen vergelijken Begrippen definiëren
Beide begrippen definiëren Grote categorie benoemen
Gelijkenissen bespreken Onderscheidende eigenschappen
Verschillen bespreken die het uniek maken binnen deze
Een korte conclusie schrijven categorie.
Binnen dit vak onderscheiden we drie deel onderwerpen. We gaan ons focussen op:
- De opkomst van de journalistiek sinds de boekdrukkunst.
- De maatschappelijke opdracht van de journalist.
- Een kritische reflectie geven op de huidige journalisten en kijken naar de
toekomst.
Empathie als basis van de mensenrechten (inleiding)
De mensenrechten zijn opgebouwd uit de empathie. Je moet empathie voelen ten
opzichte van elkaar om te beseffen dat we allemaal au fond hetzelfde zijn. We zijn
allemaal mensen met gevoelens, waarden, normen, etc. die we van elkaar moeten
begrijpen om empathie te voelen. – Lynn Hunt
In tijden van crisis voelen mensen minder empathie. Dat heeft te maken met de
stortvloed van informatie en stress die er dan op ons wordt afgevoerd. Dat is te veel om
als mens te kunnen verwerken en zo sluiten we dingen uit waar ons lichaam niet op gaat
reageren. Empathie ten opzichte van anderen valt daaronder. Ons lichaam focust zich dan
op het belangrijkste en dat is overleven.
Ook zijn we harder gefocust in eigen belang. We beschermen onze geliefden en de
anderen zijn daarin minder belangrijk. “eigen volk eerst”
Door de decennia heen is onze empathie ook gedaald. Dat geldt niet voor iedereen, maar
onderzoek toont aan dat we individualistischer zijn geworden. Door de hoeveelheid
mensen op onze planeet en de hoeveelheid interactie die we daardoor met elkaar
hebben, is het moeilijker om je te focussen op al het anderen. We kijken meer naar
onszelf omdat het simpelweg te veel is om rekening te houden met al de rest. Door de
opkomst van de technologie is onze interactie ook minder persoonlijk. Mensen achter een
scherm worden sneller “ontmenselijkt” dan een live interactie.
Door de toename van stress focussen we ook meer op onszelf. We kijken naar onze
toekomst en naar ons leven omdat dat het dichts bij onszelf staat.
“het gras is altijd groener aan de overkant”
Door dat individualisme is het narcisme ook gestegen. We focussen meer op onszelf en
het eigen belang. Sociale media zorgt ervoor dat je jezelf promoot en gaat vergelijken
met anderen, etc.
Volgens verschillende auteurs heeft dit gevolgen voor hoe we ons als mens gedragen. We
worden assertiever (opkomen voor jezelf zonder de belangen van anderen te schaden),
onze relaties zijn minder stabiel, we worden graag rijk of beroemd en we hebben minder
personen om onze ware gevoelens mee te delen.
De mens en het medium beïnvloeden elkaar. De mens creëert het medium en het
medium beïnvloed de mens.
1. Hoe (en in welke context) kwam een medium tot stand?
2. Op welke manier heeft dat medium de mens en dus de geschiedenis veranderd?
3. Wat leren we uit de mediageschiedenis dat ons vandaag helpt om de wereld van
vandaag en de journalistiek beter te begrijpen?
1
,Geschiedenis
Examen - thema 1 en 2
Het einde van het middeleeuws denken: renaissance, humanisme,
maatschappijkritiek en res publica.
De middeleeuwen kende een standenmaatschappij. Dit is de door god gewilde orde die
de maatschappij moet aannemen.
We delen deze in, in twee groepen: de goddelijke kant en de standen of klasse waartoe
mensen behoren.
Slaven, ambachtslieden, adel, koning of keizer, God.
Gelovigen, priesters en monniken, kardinalen, (aarts)bisschoppen, paus, God.
God is hierbij altijd de hoogste macht die mogelijk is.
-> theocratie Iran, Vaticaanstad, Noord-Korea.
Het was zeer moeilijk om van rang te veranderen. De
meesten werden geboren in een stand en stierven er.
Mensen hechten veel belang aan materiële rijkdom, er werd
verwacht dat je je volledig op de spiritualiteit richtte. (kritiek
materialisme, je bent belangrijker als gelovige dan de
hoeveelheid geld dat je bezit, je moet nederig zijn t.o.v.
God)
Geld vragen voor aflaten en andere onwaarheden.
De kerk heeft hierdoor een grote angst dat iedereen erachter zou komen dat ze één grote
leugen is. De Bijbel zou zich in dat opzicht wel eens tegen de kerk kunnen keren (mensen
gaan leren lezen of kunnen de bijbel aankopen, dus gaan de bijbel zelf interpreteren en
beseffen dat de kerk liegt). De kerk moet voor iedereen een thuis zijn, maar ze maken er
een rovershol van.
Book of Kells (800)
Johannesevangelie = goede boodschap door Jezus Christus verkondigd.
De boekdrukkunst is ontstaan in de 15de eeuw in de goudsmederij van Johannes
Gutenberg. Door de hoeveelheid werk dat in een boek kroop (letters worden gebrand),
begint de boekdrukkunst heel klein en met enkel religieuze boeken. Dit komt door de
uitvoerende rol die de drukkerij speelt. Ze krijgen de opdracht om religieuze boeken te
maken. (Latijn, Hebreeuws, Grieks)
Door de hoeveelheid werk en middelen die erin kruipen, waren deze boeken enkel
betaalbaar voor de adel.
Luther (jurist, monnik) vertaald de bijbel van Johannes Gutenberg naar het Duits
(volkstaal) in de 16de eeuw waardoor meer mensen de bijbel kunnen begrijpen. Hij ziet
hoe erg de kerk zich misdraagt. Hij las de bijbel en hangt zijn conclusies op de kerkdeuren
zodat iedereen ze kan zien. Hierop staat bijvoorbeeld dat de aflaten één grote leugen zijn
(ontstaan omdat niemand lang wil branden in het vagevuur).
Calvijn (jurist, stadsbestuurder) verkondigt hierbij zijn predestinatieleer waarbij alles door
God op voorhand al is vastgelegd. Je kan het dus niet met aflaten afkopen omdat het toch
al bepaald is. Hij verzet zich hierbij tegen de verafgoding.
De kerk verliest daardoor (onderanderen) de controle over de boekdrukkunst en legt de
Index op, een lijst met ongeveer 4000 verboden boeken (censuur). 1559-1966
- Ketterij = slechte visie op de kerk en het geloof.
- Immoraliteit = overtreden van morele waarden en normen: politieke en
filosofische boeken.
- Seksualiteit
Er staan ook verschillende boeken en mensen op de index. Allemaal omdat ze de kerk in
zeker opzicht tegenspreken.
- De bijbel in de volkstaal (kan zich tegen de kerk keren).
- Filosofen: Kant, Descartes, Spinoza
2
, - Politiek denkers: Machiavelli, Marx, Voltaire
- Theologen: Luther, Calvijn, Erasmus
- Schrijvers: Casanova, Walschap, Hugo
Het ontstaan van die boekdrukkunst zorgt ervoor dat mensen kennis vergaren. Het brengt
nieuwe ideeën op waar voornamelijk de kerk niet mee gediend is. De ketterij (slechte
visie op de kerk) zorgt uiteindelijk voor het einde van de theocratie.
(komt terug in de volgende les)
3
Examen - inleiding
Begrippen vergelijken Begrippen definiëren
Beide begrippen definiëren Grote categorie benoemen
Gelijkenissen bespreken Onderscheidende eigenschappen
Verschillen bespreken die het uniek maken binnen deze
Een korte conclusie schrijven categorie.
Binnen dit vak onderscheiden we drie deel onderwerpen. We gaan ons focussen op:
- De opkomst van de journalistiek sinds de boekdrukkunst.
- De maatschappelijke opdracht van de journalist.
- Een kritische reflectie geven op de huidige journalisten en kijken naar de
toekomst.
Empathie als basis van de mensenrechten (inleiding)
De mensenrechten zijn opgebouwd uit de empathie. Je moet empathie voelen ten
opzichte van elkaar om te beseffen dat we allemaal au fond hetzelfde zijn. We zijn
allemaal mensen met gevoelens, waarden, normen, etc. die we van elkaar moeten
begrijpen om empathie te voelen. – Lynn Hunt
In tijden van crisis voelen mensen minder empathie. Dat heeft te maken met de
stortvloed van informatie en stress die er dan op ons wordt afgevoerd. Dat is te veel om
als mens te kunnen verwerken en zo sluiten we dingen uit waar ons lichaam niet op gaat
reageren. Empathie ten opzichte van anderen valt daaronder. Ons lichaam focust zich dan
op het belangrijkste en dat is overleven.
Ook zijn we harder gefocust in eigen belang. We beschermen onze geliefden en de
anderen zijn daarin minder belangrijk. “eigen volk eerst”
Door de decennia heen is onze empathie ook gedaald. Dat geldt niet voor iedereen, maar
onderzoek toont aan dat we individualistischer zijn geworden. Door de hoeveelheid
mensen op onze planeet en de hoeveelheid interactie die we daardoor met elkaar
hebben, is het moeilijker om je te focussen op al het anderen. We kijken meer naar
onszelf omdat het simpelweg te veel is om rekening te houden met al de rest. Door de
opkomst van de technologie is onze interactie ook minder persoonlijk. Mensen achter een
scherm worden sneller “ontmenselijkt” dan een live interactie.
Door de toename van stress focussen we ook meer op onszelf. We kijken naar onze
toekomst en naar ons leven omdat dat het dichts bij onszelf staat.
“het gras is altijd groener aan de overkant”
Door dat individualisme is het narcisme ook gestegen. We focussen meer op onszelf en
het eigen belang. Sociale media zorgt ervoor dat je jezelf promoot en gaat vergelijken
met anderen, etc.
Volgens verschillende auteurs heeft dit gevolgen voor hoe we ons als mens gedragen. We
worden assertiever (opkomen voor jezelf zonder de belangen van anderen te schaden),
onze relaties zijn minder stabiel, we worden graag rijk of beroemd en we hebben minder
personen om onze ware gevoelens mee te delen.
De mens en het medium beïnvloeden elkaar. De mens creëert het medium en het
medium beïnvloed de mens.
1. Hoe (en in welke context) kwam een medium tot stand?
2. Op welke manier heeft dat medium de mens en dus de geschiedenis veranderd?
3. Wat leren we uit de mediageschiedenis dat ons vandaag helpt om de wereld van
vandaag en de journalistiek beter te begrijpen?
1
,Geschiedenis
Examen - thema 1 en 2
Het einde van het middeleeuws denken: renaissance, humanisme,
maatschappijkritiek en res publica.
De middeleeuwen kende een standenmaatschappij. Dit is de door god gewilde orde die
de maatschappij moet aannemen.
We delen deze in, in twee groepen: de goddelijke kant en de standen of klasse waartoe
mensen behoren.
Slaven, ambachtslieden, adel, koning of keizer, God.
Gelovigen, priesters en monniken, kardinalen, (aarts)bisschoppen, paus, God.
God is hierbij altijd de hoogste macht die mogelijk is.
-> theocratie Iran, Vaticaanstad, Noord-Korea.
Het was zeer moeilijk om van rang te veranderen. De
meesten werden geboren in een stand en stierven er.
Mensen hechten veel belang aan materiële rijkdom, er werd
verwacht dat je je volledig op de spiritualiteit richtte. (kritiek
materialisme, je bent belangrijker als gelovige dan de
hoeveelheid geld dat je bezit, je moet nederig zijn t.o.v.
God)
Geld vragen voor aflaten en andere onwaarheden.
De kerk heeft hierdoor een grote angst dat iedereen erachter zou komen dat ze één grote
leugen is. De Bijbel zou zich in dat opzicht wel eens tegen de kerk kunnen keren (mensen
gaan leren lezen of kunnen de bijbel aankopen, dus gaan de bijbel zelf interpreteren en
beseffen dat de kerk liegt). De kerk moet voor iedereen een thuis zijn, maar ze maken er
een rovershol van.
Book of Kells (800)
Johannesevangelie = goede boodschap door Jezus Christus verkondigd.
De boekdrukkunst is ontstaan in de 15de eeuw in de goudsmederij van Johannes
Gutenberg. Door de hoeveelheid werk dat in een boek kroop (letters worden gebrand),
begint de boekdrukkunst heel klein en met enkel religieuze boeken. Dit komt door de
uitvoerende rol die de drukkerij speelt. Ze krijgen de opdracht om religieuze boeken te
maken. (Latijn, Hebreeuws, Grieks)
Door de hoeveelheid werk en middelen die erin kruipen, waren deze boeken enkel
betaalbaar voor de adel.
Luther (jurist, monnik) vertaald de bijbel van Johannes Gutenberg naar het Duits
(volkstaal) in de 16de eeuw waardoor meer mensen de bijbel kunnen begrijpen. Hij ziet
hoe erg de kerk zich misdraagt. Hij las de bijbel en hangt zijn conclusies op de kerkdeuren
zodat iedereen ze kan zien. Hierop staat bijvoorbeeld dat de aflaten één grote leugen zijn
(ontstaan omdat niemand lang wil branden in het vagevuur).
Calvijn (jurist, stadsbestuurder) verkondigt hierbij zijn predestinatieleer waarbij alles door
God op voorhand al is vastgelegd. Je kan het dus niet met aflaten afkopen omdat het toch
al bepaald is. Hij verzet zich hierbij tegen de verafgoding.
De kerk verliest daardoor (onderanderen) de controle over de boekdrukkunst en legt de
Index op, een lijst met ongeveer 4000 verboden boeken (censuur). 1559-1966
- Ketterij = slechte visie op de kerk en het geloof.
- Immoraliteit = overtreden van morele waarden en normen: politieke en
filosofische boeken.
- Seksualiteit
Er staan ook verschillende boeken en mensen op de index. Allemaal omdat ze de kerk in
zeker opzicht tegenspreken.
- De bijbel in de volkstaal (kan zich tegen de kerk keren).
- Filosofen: Kant, Descartes, Spinoza
2
, - Politiek denkers: Machiavelli, Marx, Voltaire
- Theologen: Luther, Calvijn, Erasmus
- Schrijvers: Casanova, Walschap, Hugo
Het ontstaan van die boekdrukkunst zorgt ervoor dat mensen kennis vergaren. Het brengt
nieuwe ideeën op waar voornamelijk de kerk niet mee gediend is. De ketterij (slechte
visie op de kerk) zorgt uiteindelijk voor het einde van de theocratie.
(komt terug in de volgende les)
3
